Adaptive family Revit: dựng tấm 4 điểm và thiết kế mặt dựng facade cong

Adaptive family revit, hay adaptive component, là family có nhiều điểm chèn. Khi đặt, người dùng bấm lần lượt từng điểm và hình dạng tự co giãn theo các điểm đó. Nhờ vậy một family tấm duy nhất phủ được cả mặt dựng cong, nơi không ô nào giống ô nào.

Bài này đi trọn một ví dụ trên Revit 2027: dựng tấm 4 điểm, chia mặt dựng cong 24 × 15 m thành lưới, rải 60 tấm bằng Repeat. Sau đó đo độ vênh từng tấm, tô màu và lập bảng tấm để gửi đơn vị gia công. Học dựng hình kiến trúc bài bản thì xem khóa Revit Architecture.

Adaptive family khác family thường thế nào

Theo Autodesk: Adaptive Components, điểm adaptive là điểm tham chiếu (reference point) đã được chuyển thành điểm adaptive, và chỉ tạo được trong tệp mẫu Generic Model Adaptive. Có thể gán nhóm cấu kiện (category) cho adaptive component, ví dụ Curtain Panels hay Generic Models.

Dựng tấm adaptive 4 điểm

1. Vào Home › Families › New, chọn tệp mẫu Metric Generic Model Adaptive.rft.
2. Ở khung nhìn 3D, chọn công cụ Point Element ở panel Draw, đặt 4 điểm trên mặt Ref. Level.
3. Chọn cả 4 điểm, bấm Make Adaptive ở panel Adaptive Component. Các điểm được đánh số 1–4 theo thứ tự đặt.

1. Chọn Reference, công cụ Line ở panel Draw, rồi bật 3D Snapping ở panel Positioning.
2. Bấm lần lượt vào tâm điểm 1, 2, 3, 4 và trở lại điểm 1. Dấu bắt điểm phải nằm đúng trên điểm.

1. Nhấn Esc. Giữ Ctrl, chọn cả 4 đường, bấm Create Form, chọn dạng mặt phẳng ở đáy màn hình để có tấm mỏng.

1. Trong bảng Properties của family, tích Shared. Bước này quyết định việc đếm tấm trong dự án, xem mục lập bảng bên dưới.
2. Lưu family, ví dụ IIC_Tam_4_diem.rfa.

Bỏ qua bước 4 là lỗi hay gặp nhất: đường vẽ bám vào mặt phẳng làm việc chứ không bám vào điểm, nên khi đặt, tấm giữ nguyên kích thước.

Sửa trong family rồi nạp lại với Overwrite the existing version, các tấm đã đặt tự giãn đúng điểm. Đặt tấm thủ công trong dự án bằng 4 lần bấm cũng được: mỗi tấm một hình dạng theo các điểm bấm.

Mặt dựng facade bằng adaptive: quy trình 4 bước

Đặt tay từng tấm chỉ hợp với vài chục tấm. Mặt dựng thật có hàng trăm, hàng nghìn tấm, nên quy trình chuẩn là chia mặt khối thành lưới rồi để Revit rải tấm (Autodesk: Geometry Division and Component Repetition).

Ví dụ trong bài: mặt dựng 24 m × 15 m, lượn sóng theo phương ngang, biên độ 1,2 m ở chân và đỉnh, 2,4 m ở giữa. Mặt cong theo cả hai phương, kiểu mặt dựng hay gặp ở sảnh, khối đế trung tâm thương mại. Cách dựng khối bằng Create Form có ở bài massing trong Revit.

Divide Surface: chia mặt dựng thành lưới tấm

1. Trong family khối, chọn mặt cần chia. Không chọn được mặt thì bật Select Elements by Face ở góc phải thanh trạng thái.
2. Bấm Modify › Form › Divide › Divide Surface. Revit phủ lưới U, V lên mặt.
3. Trong bảng Properties, ở nhóm U Grid và V Grid, chọn Layout là Fixed Number hoặc Fixed Distance, rồi nhập số ô hoặc khoảng cách.

Ví dụ chia 6 ô theo phương đứng và 10 ô theo phương ngang. Revit báo khoảng cách lưới 2.500 mm theo phương đứng, 2.613,8 mm theo phương ngang, đo dọc mặt cong, và diện tích mặt chia 372,229 m².

Fixed Number giữ đúng số ô khi kích thước mặt thay đổi. Fixed Distance giữ kích thước ô theo module tấm của nhà sản xuất; phần lẻ dồn ra biên.

Đặt tấm lên nút lưới và rải bằng Repeat

Trước khi đặt tấm, phải cho hiện nút lưới:

1. Chọn mặt đã chia, bấm mũi tên nhỏ ở góc panel Surface Representation.
2. Ở thẻ Surface, tích Nodes, bấm OK. Các nút hiện thành chấm tròn.

Bỏ qua bước này thì khi bấm, điểm adaptive bám vào cạnh hoặc mặt phẳng, không bám vào nút. Tấm vẫn hiện, nhưng nút Repeat không xuất hiện trên ribbon. Kiểm bằng API thì thấy ba điểm bám kiểu PointOnEdge, một điểm PointOnPlane. Khi đã tích Nodes, cả bốn điểm bám vào nút.

1. Vào Create › Component, chọn family tấm. Bấm 4 nút theo đúng thứ tự 1 → 2 → 3 → 4, ngược chiều kim đồng hồ từ góc dưới trái.

1. Chọn tấm vừa đặt, bấm Repeat ở panel Modify của thẻ Modify › Generic Models (Autodesk: Repeat Adaptive Components).

Revit rải tấm lên mọi ô và gom thành một nhóm Repeater: 10 × 6 = 60 tấm. Đổi số ô trong Divide Surface là số tấm đổi theo: chuyển sang 8 × 5 ô thì Repeater tự còn 40 tấm. Muốn tách thành các tấm rời, chọn Repeater và bấm Remove Repeater.

Độ vênh tấm: bài toán gia công của mặt dựng cong

Bốn điểm trên mặt cong hai chiều thường không cùng nằm trên một mặt phẳng. Tấm 4 điểm khi đó bị vênh: điểm thứ tư lệch khỏi mặt phẳng đi qua ba điểm kia. Kính và tấm nhôm phẳng không theo được độ lệch lớn. Phải biết tấm nào vênh bao nhiêu trước khi chọn vật liệu.

Đo trên mặt dựng ví dụ, khoảng cách từ điểm 4 tới mặt phẳng qua điểm 1, 2, 3 của từng tấm:

Chỉ 12/60 tấm gần phẳng (vênh khoảng 2 mm). Đó là hai cột tấm nằm đúng chỗ mặt đổi chiều cong. Chia dày gấp đôi mỗi chiều thì độ vênh lớn nhất giảm khoảng 3,5 lần, nhưng số tấm tăng 4 lần. Thêm một con số cho đơn vị gia công: 60 tấm có tới 56 bộ kích thước cạnh khác nhau, gần như mỗi tấm một bản vẽ.

Muốn thấy ngay tấm nào có vấn đề, ghi nhóm độ vênh vào tham số Comments của từng tấm rồi tô màu bằng View Filter. Ba bộ lọc tương ứng ba nhóm: phẳng dưới 10 mm, vênh 10–200 mm, vênh trên 200 mm.

Ba hướng xử lý tấm vênh:

• Chia tam giác: dùng tấm adaptive 3 điểm. Ba điểm luôn nằm trên một mặt phẳng nên tấm luôn phẳng, đổi lại số tấm gấp đôi và nhiều đường nối.
• Chia dày hơn ở vùng cong mạnh, giữ ô lớn ở vùng phẳng.
• Sửa hình khối về mặt cong một chiều, như mặt trụ hay mặt kẻ, nơi tấm 4 điểm có thể phẳng.

Ghi nhóm độ vênh vào Comments hàng loạt là việc của Dynamo hoặc API; xem bài Dynamo.

Đưa mặt dựng vào dự án và lập bảng tấm

1. Trong family khối, bấm Load into Project, đặt khối vào mặt bằng.
2. Revit bật chế độ Show Mass Form and Floors để khối hiện ra. Khối chỉ có mặt, không có khối đặc, nên Revit cảnh báo "Mass contains no solid geometry. Mass Floors, volume, and surface area, won't be computed". Cảnh báo này bình thường với mặt dựng.
3. Lập bảng Generic Models với các cột Family, Comments, Count, nhóm theo Comments, bỏ tích Itemize every instance.

Nhờ family tấm đã tích Shared ở bước dựng, 60 tấm hiện trong dự án thành 60 cấu kiện Generic Models riêng, đếm và lập bảng được.

Tên nhóm có dấu tiếng Việt thì kiểm font của kiểu chữ trong bảng. Tệp mẫu Metric của Revit 2027 có kiểu chữ dùng Trebuchet MS, hiện ô vuông thay chữ có dấu; cách sửa có ở bài shared parameter trong Revit.

Lỗi thường gặp

Câu hỏi thường gặp

Adaptive family revit dùng được cho vách kính curtain wall không?

Có, khi lưới không đều hoặc mặt cong hai chiều. Mặt dựng phẳng, lưới đều thì dùng Curtain Wall hoặc Curtain System nhanh hơn và có sẵn đố, tấm kính.

Adaptive component khác Curtain Panel Pattern Based thế nào?

Curtain Panel Pattern Based là family tấm theo một mẫu lưới có sẵn (chữ nhật, tam giác, lục giác…), áp lên mặt đã chia qua thẻ Pattern. Adaptive component tự do hơn: đặt lên bất kỳ nút nào, số điểm tuỳ ý, và dùng được cả ngoài mặt chia, như lam, khung, ống theo đường cong.

Có thể cho mỗi tấm một độ mở khác nhau không?

Có. Thêm tham số instance vào family tấm, ví dụ tỷ lệ ô mở, rồi gán giá trị cho từng tấm bằng Dynamo theo khoảng cách tới một điểm hút hoặc theo hướng nắng. Mặt dựng lam che nắng biến thiên thường làm theo cách này.

Mặt dựng thay đổi thì có phải đặt lại tấm không?

Không. Tấm bám vào nút lưới, nút bám vào mặt. Sửa hình khối hoặc số ô chia, Repeater tự rải lại tấm theo lưới mới.

Tóm lại, adaptive family revit cho phép một family tấm phủ kín mặt dựng cong: chia mặt bằng Divide Surface, đặt tấm lên nút, Repeat, rồi đo độ vênh và lập bảng tấm trước khi giao gia công.