Massing là cách thể hiện công trình dưới dạng khối đặc trước khi có tường, sàn, mái. Ở giai đoạn phương án, khối cho biết ngay tổng diện tích sàn, thể tích và diện tích bao che. Khi phương án được chọn, các mặt của khối trở thành nền để dựng cấu kiện thật.
Bài này trình bày cách sử dụng massing trong Revit 2027 qua một ví dụ: khối văn phòng 30 × 20 m, cao ba tầng. Các bước gồm dựng khối, chia sàn bằng Mass Floors, lập bảng diện tích, tạo tường theo mặt khối và cập nhật cấu kiện khi khối thay đổi. Nội dung dựng hình kiến trúc được giảng dạy đầy đủ trong khóa Revit Architecture.
Massing trong Revit dùng khi nào
Massing phù hợp khi hình dáng công trình còn thay đổi và cần số liệu tổng thể nhanh: diện tích sàn mỗi tầng, tổng diện tích sàn, thể tích. Từ đó tính được mật độ xây dựng và hệ số sử dụng đất để so với quy hoạch. Khi phương án đã ổn định, dựng tường và sàn thẳng như bài cách vẽ tường trong Revit sẽ nhanh hơn.
Theo trợ giúp Autodesk, khối có hai loại (Autodesk: About Masses and Mass Families).
| Loại khối | Tạo ở đâu | Dùng khi |
|---|---|---|
| In-Place Mass | Ngay trong dự án | Khối riêng của dự án, chỉ có một bản |
| Mass family | Tệp riêng, mẫu Mass.rft | Đặt nhiều lần trong dự án hoặc dùng cho nhiều dự án |
Mass family được tạo từ File › New › Conceptual Mass, chọn mẫu Mass.rft, rồi nạp vào dự án và đặt bằng Place Mass. Khái niệm family nói chung có ở bài family trong Revit là gì.
Thẻ Massing & Site trong Revit 2027
Mọi công cụ khối nằm trên thẻ Massing & Site.
| Số | Panel | Dùng để |
|---|---|---|
| 1 | Conceptual Mass | Bật tắt hiển thị khối, tạo khối tại chỗ, đặt mass family |
| 2 | Model by Face | Tạo hệ vách kính, mái, tường, sàn, địa hình bám theo mặt khối |
Nút đầu panel 1 đổi nhãn theo chế độ hiển thị. Show Mass by View Settings hiện khối theo thiết lập Visibility/Graphics của từng khung nhìn. Show Mass Form and Floors hiện khối và sàn khối ở mọi khung nhìn, kể cả khi nhóm Mass đang tắt (Autodesk: Control Visibility of Mass Instances).
Sử dụng massing trong Revit: dựng khối văn phòng 30 × 20 m
Ví dụ dùng bốn cao độ: L1 = 0, L2 = 3600, L3 = 7200, L4 = 10800 mm. Khối sẽ đặt từ L1 tới L4. Cách tạo cao độ có ở bài lưới trục và cao độ trong Revit.
Bước 1 — Mở In-Place Mass trên mặt bằng L1
Mở mặt bằng L1, vào Massing & Site › In-Place Mass. Lần đầu dùng, Revit hiện hộp thông báo sau.
Câu cuối hộp thoại quan trọng: khối không được in hay xuất ra trừ khi nhóm Mass được bật hẳn trong hộp Visibility/Graphics của khung nhìn. Bấm Close, đặt tên khối trong hộp Name, ví dụ KHỐI VĂN PHÒNG, rồi bấm OK. Revit chuyển sang môi trường sửa khối với thẻ Create.
Bước 2 — Vẽ biên bằng Line và gõ chiều dài
Trên panel Draw, chọn Line. Bấm điểm đầu, kéo chuột sang phải và gõ 30000, Enter. Tiếp tục kéo xuống, gõ 20000; sang trái, gõ 30000; lên trên, gõ 20000. Chế độ Chain trên thanh tuỳ chọn được bật sẵn nên các đoạn nối liền nhau.
Gõ chiều dài cho chính xác hơn công cụ Rectangle, vì Rectangle chỉ cho bấm hai góc rồi mới sửa kích thước.
Bước 3 — Tạo khối đặc bằng Create Form
Quét chọn cả bốn đoạn biên. Thanh Properties ghi Lines (Mass) (4) là đã chọn đủ. Bấm mũi tên của Create Form trên panel Form.
Chọn Solid Form. Từ một biên kín, Revit đùn khối thẳng đứng với chiều cao mặc định 10 000 mm. Bấm Finish Mass để thoát môi trường sửa khối.
Bước 4 — Đưa đỉnh khối về đúng cao độ L4
Khối cao 10 000 mm, còn thiếu 800 mm so với L4. Không nên sửa trực tiếp con số chiều cao tạm thời. Trong ví dụ, sửa con số này khiến Revit dời mặt đáy xuống dưới L1 thay vì nâng mặt trên.
Cách chắc chắn là dùng lệnh Align:
- Mở một mặt đứng, ví dụ South.
- Gõ
AL. - Bấm đường cao độ L4 trước.
- Bấm cạnh trên của khối. Đỉnh khối dời lên trùng L4.
Đỉnh khối trùng L4 và có biểu tượng khoá. Khi đổi cao độ L4, khối đổi chiều cao theo.
Bước 5 — Đọc số liệu khối trong Properties
Chọn khối. Nhóm Dimensions trong Properties cho ba số liệu tổng thể.
Khối ví dụ có Gross Volume 6480 m³, đúng bằng 30 × 20 × 10,8. Gross Surface Area 2280 m² gồm mặt đáy, mặt đỉnh (2 × 600 m²) và bốn mặt đứng (100 m × 10,8 m). Gross Floor Area còn trống vì khối chưa được chia sàn.
Mass Floors: chia tầng và tính diện tích sàn
- Chọn khối.
- Bấm Mass Floors trên thẻ Modify | Mass, hoặc nút Edit cạnh dòng Mass Floors trong Properties. Hộp thoại liệt kê mọi cao độ của dự án.
- Đánh dấu các cao độ cần chia sàn, ở ví dụ là cả bốn cao độ, rồi bấm OK.
Revit chỉ tạo ba sàn khối ở L1, L2, L3, và Gross Floor Area chuyển thành 1800 m². Trợ giúp Autodesk giải thích: cao độ trùng mặt đỉnh khối không có sàn khối, vì phía trên không còn thể tích (Autodesk: About Mass Floors at the Top of a Mass). Vì vậy không cần cẩn thận bỏ đánh dấu cao độ mái.
Lập bảng thống kê sàn khối
- Vào View › Schedules › Schedule/Quantities.
- Gõ
Mass Floorvào ô tìm chủng loại; Mass Floor nằm dưới nhóm Mass. Bấm OK. - Thẻ Fields: đưa sang bốn trường Level, Floor Area, Floor Perimeter, Floor Volume.
- Thẻ Sorting/Grouping: Sort by chọn Level, đánh dấu Grand totals.
- Thẻ Formatting: chọn Floor Area, đặt Calculate totals; làm tương tự với Floor Volume.
- Bấm OK.
Cách lập bảng nói chung có ở bài bảng thống kê trong Revit.
Bảng cho diện tích từng tầng và tổng. Với số liệu này, hai chỉ tiêu quy hoạch tính ngay. Giả sử khu đất rộng 1500 m²: mật độ xây dựng = 600 / 1500 = 40 %, hệ số sử dụng đất = 1800 / 1500 = 1,2.
Model by Face: dựng tường, sàn, mái theo mặt khối
Panel Model by Face biến các mặt khối thành cấu kiện thật. Dựng tường theo mặt khối:
- Mở khung nhìn 3D có khối.
- Vào Massing & Site › Wall. Revit mở lệnh vẽ tường ở chế độ chọn mặt.
- Chọn kiểu tường trong Properties. Location Line mặc định là Finish Face: Exterior, tức mặt ngoài tường trùng mặt khối.
- Bấm vào từng mặt đứng của khối. Mỗi lần bấm tạo một bức tường.
- Nhấn
Escđể kết thúc.
| Công cụ | Chọn gì trên khối | Bài liên quan |
|---|---|---|
| Wall | Mặt đứng | Cách vẽ tường |
| Floor | Sàn khối, sau khi đã chia Mass Floors | Cách vẽ sàn |
| Roof | Mặt trên hoặc mặt nghiêng | Cách vẽ mái |
| Curtain System | Mặt bất kỳ, kể cả mặt cong | Vẽ vách kính |
Với Floor, chế độ Select Multiple bật sẵn: bấm chọn các sàn khối rồi bấm Create Floor trên thẻ ngữ cảnh (Autodesk: Create a Floor from a Mass Floor).
Sửa khối: bảng tự cập nhật, cấu kiện thì không
Chọn khối rồi kéo tay nắm tam giác ở một mặt đứng để khối dài thêm. Bảng Mass Floor tự cập nhật ngay: mỗi tầng tăng từ 600 lên 691 m², tổng 2074 m².
Tường thì không đi theo. Tường mặt trước vẫn giữ chiều dài cũ, tường mặt bên nằm lại bên trong khối.
Trợ giúp Autodesk ghi rõ: cấu kiện tạo theo mặt khối không tự cập nhật khi khối thay đổi (Autodesk: Update Building Elements to Reflect Changes to the Mass). Cập nhật tường:
- Chọn bức tường cần cập nhật.
- Bấm Update to Face trên panel Model by Face của thẻ Modify | Walls.
- Revit hiện hộp Exclude Hosts. Bấm OK.
- Tường kéo dài tới mặt khối mới.
Hộp Exclude Hosts cảnh báo: chỉnh sửa profile mặt đứng của tường và mối nối tường không được giữ khi dựng lại. Muốn giữ chỉnh sửa trên tường nào thì đánh dấu tường đó để loại khỏi lần cập nhật.
Autodesk lưu ý thêm hai điểm. Tường và sàn mất mọi chỉnh sửa phác thảo khi dùng Update to Face. Tường đã gắn ràng buộc cứng, ví dụ Top Constraint đặt Up to Level, thì Update to Face không có tác dụng.
Lỗi thường gặp khi sử dụng massing trong Revit
| Hiện tượng | Nguyên nhân | Cách xử lý |
|---|---|---|
| Không thấy khối trong khung nhìn | Nhóm Mass tắt và nút đang ở chế độ Show Mass by View Settings | Chuyển sang Show Mass Form and Floors, hoặc bật nhóm Mass trong VV |
| Khối không in ra | Nhóm Mass tắt trong Visibility/Graphics | Bật nhóm Mass trong khung nhìn cần in |
| Create Form không tạo được khối | Biên hở hoặc chọn thiếu đoạn | Kiểm số đoạn đã chọn trong Properties, nối kín biên |
| Đáy khối lệch khỏi cao độ | Sửa con số chiều cao tạm thời | Dùng Align đưa mặt đáy và mặt đỉnh về đúng cao độ |
| Mass Floors thiếu một tầng | Cao độ đó nằm ngoài khối hoặc trùng mặt đỉnh | Kiểm chiều cao khối so với các cao độ |
| Bảng diện tích khác tường đã dựng | Tường chưa Update to Face | Chọn tường, bấm Update to Face |
Cách bật tắt nhóm đối tượng trong Visibility/Graphics có ở bài ẩn hiện đối tượng trong Revit.
Câu hỏi thường gặp
Khi nào nên dùng In-Place Mass, khi nào dùng mass family?
In-Place Mass cho khối riêng của một dự án. Mass family cho khối cần đặt nhiều lần hoặc dùng lại ở dự án khác.
Có cần bỏ đánh dấu cao độ mái trong Mass Floors không?
Không bắt buộc. Revit tự bỏ qua cao độ trùng mặt đỉnh khối, nên đánh dấu cả cao độ mái vẫn ra đúng số tầng.
Khối có xuất hiện trên bản vẽ in không?
Chỉ khi nhóm Mass được bật trong Visibility/Graphics của khung nhìn đó. Hồ sơ kỹ thuật thường để nhóm Mass tắt.
Massing khác Model In-Place chỗ nào?
Khối thuộc nhóm Mass, có Mass Floors và dùng được cho Model by Face. Model In-Place tạo cấu kiện thuộc các nhóm như tường, sàn hay Generic Model, xem bài model in place trong Revit.
Tóm lại, sử dụng massing trong Revit gồm ba phần: dựng khối đúng cao độ, chia sàn để lấy diện tích, rồi dựng cấu kiện theo mặt khối. Mỗi lần sửa khối, bảng diện tích tự đổi, còn tường và sàn phải được cập nhật bằng Update to Face.