Tin tức

Lưới trục trong Revit và cao độ: vẽ, sao chép, đánh số và ẩn hiện

Lưới trục trong Revit và cao độ: vẽ bằng lệnh Grid và Level, thêm tầng, sao chép, đánh số, phạm vi 2D và 3D, ẩn lưới trục và xử lý khi mất lưới trục.

  • TS. Nguyễn Mạnh Tuấn
  • 13 phút đọc
Một mặt bằng trong Revit với đầu trục và chuỗi kích thước giữa các trục Ảnh: Ảnh chụp màn hình Revit, nguồn Autodesk

Lưới trục trong Revit và hệ cao độ là hai thứ phải dựng trước mọi cấu kiện. Chúng không phải nét vẽ trang trí: mỗi cao độ là một mặt phẳng ngang, mỗi trục là một mặt phẳng đứng, và cả mô hình treo vào hai hệ mặt phẳng ấy.

Bài này đi theo đúng thứ tự thao tác trên bản 2027. Muốn học trọn khâu dựng mô hình rồi triển khai hồ sơ thì xem khóa Revit Architecture.

Cao độ và lưới trục nằm ở đâu, vẽ ở khung nhìn nào

Hai lệnh nằm cạnh nhau ở cuối tab Architecture.

Panel Datum và Work Plane Ảnh: Panel Datum và Work Plane ở cuối tab Architecture
NútViệc nó làm
LevelVẽ một cao độ mới. Phím tắt LL
GridVẽ một trục mới. Phím tắt GR
Ref PlaneVẽ mặt phẳng tham chiếu, dùng để dựng hình chứ không để ghi chú
Set, Show, ViewerChọn, hiện và xem mặt phẳng làm việc đang dùng

Chỗ hay vướng nhất của người mới: cao độ chỉ vẽ được trong mặt đứng hoặc mặt cắt. Đang mở mặt bằng thì nút Level mờ đi, vì mặt bằng nhìn từ trên xuống nên không thấy được mặt phẳng ngang. Trục thì ngược lại, vẽ trên mặt bằng. Cách mở một mặt cắt để vẽ cao độ nằm ở bài cách tạo mặt cắt trong Revit.

Hệ cao độ của công trình mẫu trong bài gồm tám cao độ.

TênCao độGhi chú
HẦM−2450Sàn tầng hầm
SÂN−1200Mặt sân ngoài nhà
1F0Sàn tầng một, gốc của cả hệ
2F, 3F, 4F3900, 7200, 10500Chiều cao tầng 3900 rồi 3300 và 3300
5F, MÁI13500, 14100Tầng áp mái và đỉnh tường thu hồi

Tạo cao độ trong Revit và thêm tầng bằng lệnh Level

Vào Architecture › Datum › Level, hoặc gõ LL. Ribbon đổi sang tab ngữ cảnh với bốn thứ cần nhìn.

Ribbon của lệnh Level Ảnh: Panel Plan Views và Draw của lệnh Level, bốn vùng đánh số
SốThành phầnÝ nghĩa
1Create Plan ViewBật sẵn. Bật thì mỗi cao độ vẽ ra kèm luôn mặt bằng; bỏ dấu thì cao độ chỉ là cao độ tham chiếu
2Plan View TypesChọn loại mặt bằng sẽ sinh ra, ví dụ mặt bằng sàn và mặt bằng trần
3DrawLine vẽ bằng hai điểm, Pick Lines chọn một cao độ có sẵn để tạo cao độ song song
4OffsetKhoảng dời so với điểm bấm hoặc đường được chọn

Trình tự thêm một tầng:

  1. Mở mặt đứng hoặc mặt cắt.
  2. LL. Kiểm Type Selector đang là kiểu có đầu ký hiệu, ví dụ 8mm Head.
  3. Đưa chuột lên trên cao độ trên cùng. Kích thước tạm hiện khoảng cách tới cao độ đó.
  4. Bấm điểm đầu, kéo ngang rồi bấm điểm cuối. Đầu và đuôi tự dóng thẳng hàng với các cao độ cũ.
  5. Bấm vào trị số để gõ cao độ chính xác, bấm vào tên để đổi tên.

Autodesk mô tả trình tự này ở trang Add Levels.

Một bẫy có thật: kiểu No Head không vẽ đầu ký hiệu, nên cao độ vẽ ra không có tên và không có trị số. Đó là lý do phải nhìn Type Selector trước khi vẽ.

Copy cao độ và copy lưới trục: hai hệ quả phải biết

Sao chép nhanh hơn vẽ, nhưng khác nhau ở một điểm quan trọng.

Cao độ dựng bằng Level và bằng Copy Ảnh: Cao độ dựng bằng lệnh Level có đầu xanh; cao độ tạo bằng Copy có đầu đen vì chưa có mặt bằng

Đầu ký hiệu màu xanh nghĩa là cao độ có mặt bằng đi kèm, nhấp đúp vào là mở. Đầu màu đen nghĩa là chưa có. Cao độ tạo bằng Copy luôn ra đầu đen, vì lệnh Copy không sinh khung nhìn.

Cách chữa: vào View › Plan Views › Floor Plan. Hộp New Floor Plan chỉ liệt kê những cao độ còn thiếu mặt bằng, chọn cao độ rồi bấm OK.

Với lưới trục, cách làm nhanh là vẽ một trục rồi copy sang theo bước trục:

  1. Chọn trục, gõ CO.
  2. Đánh dấu Multiple trên thanh tuỳ chọn để sao chép liên tiếp, và Constrain để khoá hướng dời.
  3. Bấm một điểm gốc, đưa chuột sang phía cần copy, gõ số bước trục rồi nhấn Enter.

Revit tự đánh số trục tăng dần. Đổi số của một trục thì các trục vẽ sau đi theo, và đổi số đầu thành chữ thì Revit chuyển sang đánh chữ, theo trang Add Grids. Hồ sơ trong nước hay chèn trục phụ kiểu 1, B, nên đặt tên theo đúng thứ tự để không trùng tên.

Đổi tên một cao độ đã có mặt bằng thì Revit hỏi bằng hộp Confirm Level Rename: trả lời Yes là tên mặt bằng đổi theo, đỡ phải sửa hai lần.

Đọc một trục hoặc cao độ đang được chọn

Chọn một trục là hiện ra bốn nút điều khiển, và cao độ cũng vậy.

Trục đang được chọn Ảnh: Một trục đang được chọn với vòng kéo, chữ 3D, khoá và đường dóng
SốThành phầnÝ nghĩa
1Vòng kéoKéo để dài hay ngắn trục. Cũng dùng để bẻ đoạn đầu trục sang bên khi hai đầu ký hiệu chồng nhau
2Nút 3D hoặc 2DPhạm vi đang chung cho mọi khung nhìn hay riêng khung nhìn này
3KhoáCác đầu trục thẳng hàng bị khoá với nhau. Kéo một đầu là cả hàng đi theo
4Đường dóngĐường chấm mờ cho biết đầu nào đang cùng một hàng. Chỉ hiện khi đang chọn
Cao độ đang được chọn Ảnh: Một cao độ đang được chọn trong mặt đứng, năm vùng đánh số
SốThành phầnÝ nghĩa
1Vòng kéoKéo để dài hay ngắn đường cao độ. Ở đây vòng nằm trên cạnh hộp phạm vi
2Nút 2D hoặc 3DPhạm vi riêng khung nhìn này hay chung cho mọi khung nhìn song song
3Khoá ràng buộcHai đầu cao độ thẳng hàng bị khoá. Kéo một đầu là đầu kia đi theo
4Đường dóngĐường chấm mờ nối các đầu cao độ đang thẳng hàng
5Tên và trị sốHai ô chữ sửa trực tiếp: bấm tên để đổi tên, bấm số để gõ cao độ

Bảng Properties của cao độ có vài ô đáng nhớ.

ÔÝ nghĩa
ElevationTrị số cao độ. Sửa ở đây chắc hơn kéo bằng chuột, nhớ bấm Apply
Story AboveCao độ tầng kế trên. Để Default thì Revit tự lấy cao độ gần nhất phía trên
Computation HeightĐộ cao tính diện tích phòng so với cao độ này, thường để 0
Building StoryĐánh dấu cao độ là một tầng thật. Ảnh hưởng khi tính diện tích và khi xuất IFC
Scope BoxHộp phạm vi giới hạn độ dài của cao độ

Lưới trục trong Revit: sáu cách vẽ và kiểu đầu trục

Vào Architecture › Datum › Grid hoặc gõ GR, rồi chọn cách vẽ trên panel Draw.

Panel Draw của lệnh Grid Ảnh: Panel Draw của lệnh Grid với các cách vẽ và ô Offset
Cách vẽDùng khi nào
LineTrục thẳng qua hai điểm. Dùng cho hầu hết công trình
Start-End-Radius ArcTrục cong: bấm hai đầu rồi kéo ra bán kính
Center-ends ArcTrục cong: bấm tâm rồi bấm hai đầu
Pick LinesChọn một đường có sẵn, thường là đường trong bản vẽ CAD nền đã chèn
Multi-SegmentTrục gấp khúc nhiều đoạn, vẽ trong chế độ phác thảo rồi bấm dấu tích

Trục cong và trục gấp khúc có hai giới hạn nên biết trước. Trục cong không bao giờ hiện trên mặt đứng và mặt cắt, còn trục gấp khúc thì công cụ Copy/Monitor không theo dõi được.

Lưới trục của công trình mẫu Ảnh: Hệ trục trên mặt bằng tầng một: năm trục dọc và năm trục ngang, có hai trục phụ

Kiểu trục quyết định đầu ký hiệu vẽ ra sao.

Type Properties của kiểu trục Ảnh: Hộp Type Properties của một kiểu trục
Tham số kiểuÝ nghĩa
SymbolFamily đầu trục. Muốn đầu trục theo hồ sơ trong nước thì sửa Family này
Center SegmentĐoạn giữa: Continuous vẽ liền, None để trống, Custom cho chọn nét riêng
Plan View Symbols End 1 / End 2Trên mặt bằng có vẽ đầu ký hiệu ở đầu một và đầu hai hay không
Non-Plan View SymbolsTrên mặt đứng và mặt cắt, đầu ký hiệu vẽ ở Top, Bottom, Both hay None

Bản vẽ kiến trúc trong nước thường cần đầu trục ở cả hai phía mặt bằng. Nhân bản kiểu bằng Duplicate, bật cả End 1 và End 2, rồi dùng kiểu mới cho toàn dự án.

Phạm vi 2D, phạm vi 3D và lệnh Propagate Extents

Mỗi đầu trục và đầu cao độ mang một chữ nhỏ, 2D hoặc 3D. Hiểu sai chỗ này là nguồn của lỗi phổ biến nhất về định vị: sửa trục ở một mặt bằng, mọi mặt bằng đổi theo.

Kéo đầu trục ở chế độ 2D hay 3D Ảnh: Phạm vi 3D đổi mọi khung nhìn, phạm vi 2D chỉ đổi khung nhìn đang mở

Vòng kéo rỗng là đang làm việc với phạm vi 3D, vòng kéo đặc là phạm vi 2D. Autodesk ghi rõ điều này cùng vài lời khuyên khác ở trang Best Practices: Datum Extents.

Muốn nhiều mặt bằng hiện trục giống nhau thì dùng Propagate Extents: chọn trục hay cao độ, bấm nút trong panel Datum của ribbon Modify.

Hộp Propagate datum extents Ảnh: Hộp Propagate datum extents liệt kê khung nhìn nhận phạm vi từ khung nhìn đang mở

Hộp này chỉ liệt kê khung nhìn song song với khung nhìn đang mở. Đang ở mặt bằng thì thấy các mặt bằng, không thấy mặt đứng. Nó cũng chép cả vị trí chỗ ngắt giữa trục sang các khung nhìn khác.

Ẩn lưới trục và xử lý khi mất lưới trục

Muốn ẩn cả nhóm trục trong một khung nhìn thì gõ VG, sang thẻ Annotation Categories, bỏ dấu dòng Grids hoặc Levels. Cách này gọn hơn chọn từng trục, và đưa được vào khung nhìn mẫu để cả bộ hồ sơ giống nhau, xem bài ẩn hiện đối tượng trong Revit.

Còn khi trục biến mất mà không ai chủ ý ẩn, kiểm theo thứ tự sau.

Trục hoặc cao độ không hiện trên khung nhìn Ảnh: Ba nguyên nhân làm trục hoặc cao độ không hiện, kiểm theo thứ tự

Trong khung nhìn ba chiều, trục và cao độ luôn vẽ theo phạm vi 3D. Vì thế mở một khung nhìn ba chiều là cách nhanh nhất để thấy trục thật dài tới đâu.

Làm thử: hệ định vị của biệt thự mẫu

Dựng tám cao độ và mười trục. Làm trên một dự án mới từ tệp mẫu Metric.

  1. UN, kiểm đơn vị chiều dài đang là mm.
  2. Mở mặt đứng South. Chọn cao độ L1, đổi tên thành 1F, trả lời Yes ở hộp Confirm Level Rename.
  3. Chọn L2, đổi tên thành 2F, bấm ô Elevation rồi gõ 3900 và bấm Apply.
  4. LL, kiểm ô Create Plan View và Type Selector đang là 8mm Head.
  5. Vẽ thêm bốn cao độ phía trên, sửa trị số thành 7200, 10500, 13500 và 14100, rồi đổi tên thành 3F, 4F, 5F và MÁI.
  6. Chọn 1F, gõ CO, đưa chuột xuống và gõ 1200 để có cao độ SÂN. Làm tiếp cho HẦM ở âm 2450.
  7. Vào View › Plan Views › Floor Plan, tạo mặt bằng cho SÂN và HẦM. Quan sát đầu ký hiệu đổi từ đen sang xanh.
  8. Mở mặt bằng 1F, gõ GR, vẽ trục 1 theo phương đứng.
  9. CO với ô Multiple, sao chép trục 1 sang phải các bước 1200, 3300, 3900 và 3900. Đổi tên thành 1*, 2, 3, 4.
  10. Vẽ một trục ngang ở đáy, đổi tên A, rồi sao chép lên trên các bước 1200, 3300, 1930 và 2870. Đổi tên A, B, B, C.
  11. DI, bấm lần lượt năm trục số để đặt chuỗi kích thước, rồi đối chiếu với bước trục đã ghi.
  12. Chọn tất cả trục, bấm Propagate Extents, đánh dấu các mặt bằng còn lại rồi OK. Mở mặt bằng tầng ba để kiểm.

Lưu dự án lại, vì hệ định vị này là nền cho mọi cấu kiện dựng sau đó.

Câu hỏi thường gặp

Vì sao không vẽ được cao độ trên mặt bằng?

Nút Level mờ khi đang mở mặt bằng. Cao độ chỉ vẽ được trong mặt đứng hoặc mặt cắt, vì ở đó mới thấy mặt phẳng ngang.

Cao độ mới không có mặt bằng đi kèm?

Cao độ đó tạo bằng Copy, hoặc lúc vẽ ai đã bỏ dấu ô Create Plan View. Vào View rồi Plan Views rồi Floor Plan để tạo bù.

Trục có đánh số bằng chữ được không?

Được. Đổi số của trục đầu thành một chữ cái thì các trục vẽ sau tự đánh chữ tiếp.

Dời trục thì tường có đi theo không?

Không. Lưới trục chỉ để định vị và ghi chú. Muốn tường đi theo trục thì phải khoá kích thước giữa hai đối tượng, xem bài cách vẽ tường trong Revit.

Bài viết liên quan

Về tác giả

TS. Nguyễn Mạnh Tuấn — Giảng viên BIM tại Viện Tin học Xây dựng – Trường Đại học Xây dựng Hà Nội