Revit Architecture

Dim kích thước trong Revit: chuỗi kích thước, dấu cao độ và dấu độ dốc

Dim kích thước trong Revit 2027 từng bước: điểm bắt Tab, ba lớp kích thước, kiểu kích thước mm, dấu cao độ mét có dấu cộng và dấu độ dốc Spot Slope.

  • TS. Nguyễn Mạnh Tuấn
  • 13 phút đọc
Chuỗi kích thước định vị tường trên mặt bằng Revit, nhóm lệnh Dimension trên tab Annotate Ảnh: Ảnh chụp màn hình Revit, nguồn Autodesk

Dim kích thước trong Revit khác hẳn vẽ hai chiều ở một điểm: con số không phải chữ gõ tay mà đọc thẳng từ mô hình. Dời bức tường thì con số đổi theo; ngược lại, bấm vào con số trên đường kích thước rồi gõ khoảng cách mới thì bức tường dời tới đúng khoảng cách ấy.

Bài này đi trọn phần kích thước, cao độ và độ dốc, xếp theo thứ tự thao tác, hình dùng Revit 2027 giao diện tiếng Anh. Phần chữ và nhãn nằm ở bài tag trong Revit, phần chi tiết hai chiều ở bài hatch và chi tiết 2D. Muốn học trọn khâu triển khai hồ sơ thì xem khóa Revit Architecture.

Bước 1 — cách dim trong Revit bằng Aligned và điểm bắt

Gần như mọi lệnh ghi chú nằm trên tab Annotate.

Tab Annotate, tách làm hai dòng cho dễ đọc Ảnh: Revit 2027
PanelÝ nghĩa
DimensionChín lệnh ghi kích thước, ba lệnh cuối là dấu cao độ, dấu tọa độ, dấu độ dốc
DetailĐường chi tiết, vùng tô, cấu kiện chi tiết, đám mây sửa đổi, nhóm chi tiết, lớp cách nhiệt
TextChữ, kiểm tra chính tả, tìm và thay thế
TagNhãn cho từng nhóm đối tượng
Chín lệnh của panel Dimension Ảnh: Revit 2027
LệnhÝ nghĩa
AlignedKích thước song song với đối tượng. Dùng nhiều nhất, phím tắt DI
LinearTheo phương ngang hoặc đứng, bất kể đối tượng nghiêng
AngularGóc giữa hai đường
Radial, DiameterBán kính, đường kính cung tròn
Arc LengthChiều dài cung
Spot ElevationDấu cao độ, xem Bước 4
Spot CoordinateDấu tọa độ, dùng cho tổng mặt bằng
Spot SlopeDấu độ dốc, xem Bước 5

Autodesk mô tả nhóm lệnh ở trang Dimensions.

Ghi một chuỗi kích thước: bấm lần lượt vào các điểm cần đo, rồi bấm ra chỗ trống để đặt đường kích thước. Khó nhất là bấm trúng cái mình muốn: trước khi bấm, chọn kiểu bắt ở ô thả xuống trên Options Bar: Wall centerlines, Wall faces, Center of core hoặc Faces of core. Khi Revit bắt nhầm, rê chuột lên tường rồi gõ Tab để đổi tạm; thanh trạng thái cho biết đang bắt vào đâu.

Điểm bắtÝ nghĩa
Wall facesMặt tường. Hồ sơ Việt Nam quen ghi kích thước phòng theo mặt tường
Wall centerlinesTim tường. Dùng cho chuỗi kích thước trục
Center of coreTim lõi, bỏ qua lớp hoàn thiện
Faces of coreMặt lõi tường

Hồ sơ kiến trúc Việt Nam thường ghi ba lớp kích thước ngoài nhà:

Lớp trong ghi ô cửa và mảng tường, lớp giữa ghi bước trục, lớp ngoài ghi tổng Ảnh: Sơ đồ của Viện Tin học Xây dựng

Mẹo. Lớp trục chọn Wall centerlines, lớp trong cùng chọn Wall faces. Bước trục lấy từ hệ trục đã dựng, xem bài lưới trục trong Revit và cao độ. Trộn hai kiểu bắt trong một chuỗi thì có đoạn đo từ tim sang mặt tường, con số không còn là kích thước ô cửa hay bước trục. Đầu mút lớp trong và lớp tổng cũng phải bắt cùng một mặt thì mới kiểm được tổng.

Bước 2 — chỉnh dim trong Revit: dời đối tượng và khóa kích thước

Dùng kích thước để dời đối tượng. Chọn một bức tường, các đường kích thước tạm thời hiện lên màu xanh. Bấm vào con số trên đường kích thước liên quan, gõ khoảng cách mới rồi Enter, tường dời tới đúng khoảng cách ấy. Cách này chính xác hơn kéo chuột, và là cách chuẩn để sửa kích thước phòng sau khi dựng xong, không phải xóa tường vẽ lại.

Khóa kích thước. Bấm biểu tượng ổ khóa trên đường kích thước thì hai đối tượng giữ nguyên khoảng cách: dời cái này, cái kia đi theo. Khóa nhiều quá thì lúc sửa phương án, Revit báo không dời được vì vướng ràng buộc, và phải đi tìm từng ổ khóa để mở.

Lưu ý. Chỉ khóa quan hệ thật sự bất biến, như chiều dày ô cửa sổ hay khoảng từ mép cửa tới góc tường. Đừng khóa kích thước phòng, vì đó là thứ hay phải sửa nhất.

Bước 3 — nhân bản kiểu kích thước cho hồ sơ Việt Nam

Kiểu kích thước của mẫu Metric trông khá lạ với người đọc bản vẽ Việt Nam. Chọn một đường kích thước, bấm Edit Type, bấm Duplicate đặt tên riêng rồi mới sửa.

Nhóm Graphics của kiểu kích thước, hai vùng đánh số Ảnh: Revit 2027
SốThành phầnÝ nghĩa
1Đầu nhóm GraphicsDimension String Type là Continuous, tức chuỗi liền. Leader Type, Leader Tick Mark, Show Leader When Text Moves lo đường dẫn khi chữ bị kéo ra ngoài. Tick Mark là Diagonal 1mm, dấu gạch chéo mà hồ sơ Việt Nam cũng quen dùng
2Đường gióngWitness Line Gap to Element 1,5 mm là khoảng hở tới đối tượng; Witness Line Extension 1,5 mm là đoạn nhô quá đường kích thước

Hai ô nằm ngoài khung cũng đáng biết: Line Weight là số hiệu nét, mặc định 1; Centerline Symbol đặt None nếu không muốn Revit tự vẽ ký hiệu tim.

Các ô chữ, Primary Units và Other, ba vùng đánh số Ảnh: Revit 2027
SốThành phầnÝ nghĩa
1Các ô chữ (cuối nhóm Text)Text Font là Trebuchet MS. Read Convention Up, then Left quy định chiều đọc chữ khi đường kích thước xoay
2Primary UnitsUnits Format mở hộp đơn vị; Dimension Prefix, Dimension Suffix thêm chữ trước và sau con số
3Nhóm OtherEquality Text là EQ, chữ hiện khi các khoảng bằng nhau. Đổi nếu hồ sơ dùng ký hiệu khác

Bấm ô Units Format thì hiện hộp Format.

Hộp Format với Millimeters và 0 decimal places Ảnh: Revit 2027
SốThành phầnÝ nghĩa
1Ô UnitsMillimeters: đơn vị của con số in trên bản vẽ, độc lập với đơn vị dự án
2Ô Rounding0 decimal places, làm tròn tới milimét, đúng thói quen hồ sơ trong nước

Ô Use project settings ở đầu hộp: bật thì kiểu ăn theo Project Units, tắt thì kiểu có đơn vị riêng. Tắt là cách để một bản vẽ có hai loại kích thước khác đơn vị.

Mẹo. Dựng sẵn hai kiểu trong tệp mẫu văn phòng: một cho mặt bằng 1:100, một cho chi tiết 1:20 chữ nhỏ hơn. Đặt tên theo tỷ lệ để chọn không phải nghĩ.

Bước 4 — tag cao độ trong Revit bằng Spot Elevation

Cốt nền tầng, cốt sàn vệ sinh, cốt đỉnh tường, cốt mái do lệnh Spot Elevation ghi. Chọn một dấu cao độ, bấm Edit Type.

Kiểu dấu cao độ Target (Project) với ô Elevation Base Ảnh: Revit 2027
SốThành phầnÝ nghĩa
1Ô Elevation BaseQuyết định con số đo từ đâu. Project Base Point đo từ gốc dự án, bằng cao độ tầng đã khai; Survey Point đo từ mốc trắc địa; Relative đo so với cao độ của khung nhìn hiện tại
Nhóm Primary Units của dấu cao độ Ảnh: Revit 2027
SốThành phầnÝ nghĩa
1Nhóm Primary UnitsUnits Format khai đơn vị và số chữ số. Elevation Indicator là chữ thêm trước hoặc sau con số, Elevation Indicator as Prefix/Suffix chọn trước hay sau

Hồ sơ trong nước ghi cao độ theo mét, ba chữ số thập phân, kèm dấu cộng hoặc trừ: +3.600, -0.030. Làm ký hiệu cao độ trong Revit theo kiểu đó bằng bốn bước:

  1. Nhân bản kiểu Spot Elevation, đặt tên theo hồ sơ, ví dụ CAO-DO-VN.
  2. Mở Units Format, đổi Units sang Meters và Rounding sang 3 decimal places.
  3. Trong hộp đó, bật ô Show + for positive values để Revit tự thêm dấu cộng.
  4. Kiểm Text Location là Above Leader (giá trị mặc định) nếu muốn chữ nằm trên đường dẫn.

Lưu ý. Đơn vị của dấu cao độ khai riêng, không ăn theo đơn vị kích thước. Vì thế một bản vẽ ghi kích thước bằng mm mà ghi cao độ bằng m được ngay, không phải sửa tay. Autodesk giải thích ở trang Spot Dimensions.

Bước 5 — cách thêm độ dốc trong Revit bằng Spot Slope

Spot Slope đọc độ dốc thẳng từ mặt cấu kiện, nên không ghi sai so với mô hình. Lệnh chạy hai lần bấm, đúng theo câu nhắc ở thanh trạng thái:

  1. Click to specify measurement point: mở mặt đứng hoặc mặt cắt, đưa chuột lên cạnh dốc tới khi Revit tô xanh và hiện trước con số, bấm một lần.
  2. Click to select offset side: bấm lần nữa về phía muốn đặt chữ.

Người mới hay bấm một lần rồi gõ Esc, không thấy gì và tưởng lệnh hỏng. Thật ra lệnh đang chờ lần bấm thứ hai.

Hai ô của panel Graphics trong lúc chạy lệnh Ảnh: Revit 2027

Trong lúc chạy lệnh, panel Graphics có hai ô: Slope Representation chọn kiểu ký hiệu, mặc định Arrow; Offset from Reference là khoảng lùi so với cạnh, mặc định 1,5 mm. Sau lần bấm đầu ô Slope Representation mờ đi, nên phải chọn kiểu trước.

Mặt cắt 1-1 qua mái bằng, ba vùng đánh số Ảnh: Revit 2027
SốThành phầnÝ nghĩa
1[No Slope]Revit đọc đúng mô hình: tấm sàn mái để phẳng nên không có độ dốc để ghi. Đây là kết quả đúng, không phải lỗi
2Chữ i=2%Độ dốc ghi bằng chữ và mũi tên, cách nhanh khi phạm vi nhỏ
3Nhãn M2Ký hiệu lớp cấu tạo mái, tra ở bảng chú giải cấu tạo
Cách ghiKhi nào dùng
Chữ và mũi tên hai chiềuNhanh, đủ rõ cho sàn vệ sinh, ban công, mảng mái nhỏ nơi lớp tạo dốc do bên thi công xử lý
Tạo dốc thật trong mô hìnhMái lớn, nhiều phễu thu, cần kiểm hướng nước. Chậm hơn nhưng Spot Slope đọc ra số thật và tự đổi khi sửa mái, xem cách vẽ mái trong Revit

Mẹo. Dùng chính Spot Slope rà một lượt mái, ban công, sân thượng để biết chỗ nào đã có dốc thật và chỗ nào mới chỉ có chữ. Muốn hiện phần trăm thì vào Manage › Project Units, dòng Slope, đổi sang Percentage; mọi dấu độ dốc trong tệp đổi theo.

Làm thử: kích thước mặt bằng và cao độ mặt cắt

Mặt bằng. Làm trên một mô hình đã có tường, cửa và phòng.

  1. Mở mặt bằng 1F. Nhân bản kiểu kích thước, đặt tên KT-1-100. Mở Units Format, kiểm tra Units là Millimeters với 0 chữ số thập phân.
  2. Ghi lớp kích thước trong cùng dọc cạnh trên của nhà: từng ô cửa và từng mảng tường. Dùng điểm bắt Wall faces.
  3. Ghi lớp kích thước trục bên ngoài lớp vừa rồi, dùng điểm bắt Wall centerlines.
  4. Ghi lớp tổng kích thước ngoài cùng. Kiểm tra tổng của ba lớp có khớp nhau không.
  5. Chọn một bức tường trong, bấm vào con số trên đường kích thước, gõ khoảng cách mới bằng số cũ cộng 200 rồi Enter. Quan sát rồi hoàn tác.
  6. Nhân bản kiểu dấu cao độ, đặt tên CAO-DO-VN. Đổi Units sang Meters, 3 chữ số thập phân, bật Show + for positive values.
  7. Đặt dấu cao độ cho nền phòng khách và nền vệ sinh. Ghi lại hai con số.

Mặt cắt. Chưa có mặt cắt nào thì tạo trước theo bài cách tạo mặt cắt trong Revit.

  1. Mở mặt cắt MC-A-A, đặt tỷ lệ 1:50.
  2. Ghi kích thước chiều cao tầng, chiều cao cửa và chiều cao lan can.
  3. Đặt dấu cao độ cho mọi cốt quan trọng: nền tầng, đỉnh cửa, đáy dầm, cốt mái.

Lỗi thường gặp khi dim kích thước

LỗiNguyên nhân và cách sửa
Chuỗi kích thước cộng không bằng tổngĐầu mút của lớp trong và lớp tổng bắt vào hai mặt khác nhau, hoặc chuỗi trộn nhiều kiểu điểm bắt. Xóa và ghi lại với một kiểu thống nhất
Không dời được tường, Revit báo vướng ràng buộcCó kích thước đang khóa. Tìm ổ khóa trên các đường kích thước liên quan và mở
Bấm Spot Slope mà không hiện gìMới bấm một lần rồi gõ Esc. Lệnh cần lần bấm thứ hai để chọn phía đặt chữ
Dấu độ dốc ghi [No Slope]Mặt cấu kiện đang phẳng trong mô hình. Tạo dốc thật hoặc ghi bằng chữ
Cao độ ra mm thay vì mKiểu dấu cao độ chưa đổi Units Format sang Meters

Câu hỏi thường gặp

Làm sao dim kích thước trong Revit cho nhanh?

Gõ DI gọi Aligned, rê chuột lên tường và gõ Tab để chọn điểm bắt, bấm lần lượt các điểm rồi bấm ra chỗ trống. Mỗi chuỗi chỉ dùng một kiểu điểm bắt.

Vì sao cao độ ghi bằng mét mà kích thước vẫn bằng mm?

Vì kiểu dấu cao độ có đơn vị riêng trong Units Format, không ăn theo kiểu kích thước. Đặt Meters, 3 chữ số thập phân và bật Show + for positive values.

Có nên khóa kích thước không?

Chỉ khóa quan hệ bất biến như chiều dày ô cửa. Khóa kích thước phòng thì tới lúc sửa phương án sẽ vướng ràng buộc.

Bài viết liên quan

Về tác giả

TS. Nguyễn Mạnh Tuấn — Giảng viên BIM tại Viện Tin học Xây dựng – Trường Đại học Xây dựng Hà Nội