Tin tức

Vẽ vách kính trong Revit: chia ô lưới, đố kính và tấm

Vẽ vách kính trong Revit bằng lệnh Wall với kiểu Curtain Wall, chia ô lưới theo năm lựa chọn Layout, gán đố kính bằng Mullion và chọn tấm lấp ô.

  • TS. Nguyễn Mạnh Tuấn
  • 14 phút đọc
Mặt đứng một công trình dựng bằng hệ vách kính trong Revit Ảnh: Ảnh chụp màn hình Revit, nguồn Autodesk

Vẽ vách kính trong Revit bắt đầu bằng một điều làm nhiều người bối rối: không có lệnh nào tên là vách kính. Vẫn gọi lệnh Wall, chỉ khác ở chỗ chọn một kiểu thuộc Family Curtain Wall.

Bài này đi từ ba tầng khái niệm của hệ vách kính tới lúc dựng xong một mặt đứng có tấm và khung đúng quy cách. Muốn học trọn khâu dựng mô hình rồi triển khai hồ sơ thì xem khóa Revit Architecture.

Vách kính trong Revit là một kiểu tường, không có lệnh riêng

Vách kính thừa hưởng mọi ràng buộc của tường thường: Base Constraint, Top Constraint, Unconnected Height. Cách vẽ và cách nối cũng y hệt, nói kỹ ở bài cách vẽ tường trong Revit.

Khác biệt nằm bên trong: bức tường ấy bị chia ô bằng một hệ lưới. Mỗi ô là một tấm, mỗi đường chia có thể mang một đố kính.

Ba tầng của hệ vách kính Ảnh: Lưới quyết định chỗ chia, đố kính chạy trên đường chia, tấm lấp vào ô

Nắm ba tầng này trước khi bắt tay là cách tránh phần lớn rắc rối về sau. Sửa nhầm tầng nào cũng ra kết quả không mong muốn, và người mới hay lúng túng đúng ở đây.

Ba lệnh còn lại của hệ vách kính nằm cạnh nhau trên tab Architecture, panel Build.

Ba lệnh của hệ vách kính Ảnh: Ba lệnh Curtain System, Curtain Grid và Mullion trên panel Build
LệnhDùng để làm gì
Curtain SystemTạo hệ khung bám theo mặt của một khối hình. Dùng cho mái kính, lam và mặt cong
Curtain GridThêm đường chia vào một bức vách kính đã có
MullionGán đố kính lên đường chia

Cả ba chỉ có ý nghĩa khi đã có một bức vách kính để làm việc lên.

Ba kiểu Curtain Wall trong Revit và ràng buộc chân đỉnh

Gọi lệnh Wall rồi gõ chữ Curtain vào ô tìm của Type Selector.

Ba kiểu vách kính của mẫu Metric Ảnh: Ba kiểu thuộc Family Curtain Wall, lọc bằng ô tìm trong Type Selector
KiểuÝ nghĩa
_Not DefinedKhông khai lưới, không khai đố kính. Vẽ ra là một tấm liền, tự chia sau bằng Curtain Grid
M_Exterior GlazingVách kính mặt ngoài, đã khai sẵn quy luật chia theo khoảng cách
M_StorefrontVách kính mặt tiền cửa hàng, quy luật chia khác và có sẵn đố kính ở biên

Tài liệu tiếng Anh của Autodesk nhắc tới một kiểu tên Curtain Wall 1, xem trang About Curtain Walls. Mẫu Metric của bản 2027 không có kiểu tên đó; kiểu tương đương ở đây tên là _Not Defined. Đừng mất công đi tìm.

Nửa trên bảng Properties của vách kính Ảnh: Nhóm Constraints và ô Cross-Section của một bức vách kính
SốThành phầnÝ nghĩa
1Nhóm ConstraintsBase Constraint, Top Constraint và Unconnected Height quyết định vách cao từ đâu tới đâu
2Cross-SectionĐang là Vertical. Đổi sang Slanted là vách nghiêng, dùng cho mặt đứng nghiêng

Trong dự án thật, gần như luôn phải đổi Top Constraint từ Unconnected sang một cao độ. Vách khai theo cao độ thì tự cao lên khi tầng cao lên; khai Unconnected Height thì đứng nguyên và sẽ hụt hoặc thừa.

Vách kính cũng có tham số Room Bounding bật sẵn, nghĩa là nó chặn phòng như tường thường. Muốn ô kính nhỏ nằm giữa mảng tường thì bật Automatically Embed của kiểu, khi đó vách kính tự khoét lỗ trên tường chủ.

Chia ô lưới bằng ô Layout: năm lựa chọn

Lưới không vẽ tay từ đầu. Nó sinh ra từ cách khai báo trong Type Properties.

Hộp Type Properties của kiểu vách kính Ảnh: Ba nhóm Construction, Vertical Grid và Horizontal Grid
SốThành phầnÝ nghĩa
1Nhóm ConstructionFunction, Automatically Embed, Curtain Panel và Join Condition
2Nhóm Vertical GridLayout, Spacing và Adjust for Mullion Size, tức quy luật chia theo phương đứng
3Nhóm Horizontal GridCùng ba ô như trên nhưng cho phương ngang

Ô Layout là ô quan trọng nhất của cả hệ vách kính.

Năm lựa chọn của ô Layout Ảnh: Danh sách thả xuống của ô Layout với năm giá trị
Lựa chọnÝ nghĩa
NoneKhông chia tự động, tự thêm từng đường bằng lệnh Curtain Grid
Fixed DistanceChia theo đúng khoảng cách ở ô Spacing, tính từ mép khai ở ô Justification. Ô cuối thường hụt
Fixed NumberChia thành đúng số ô ở ô Number. Mọi ô bằng nhau, bề rộng đổi theo chiều dài vách
Maximum SpacingChia đều sao cho không ô nào rộng quá con số khai
Minimum SpacingChia đều sao cho không ô nào hẹp hơn con số khai

Đây là chỗ đáng bàn nhất. Hồ sơ trong nước thường ghi bước đố kính theo số chẵn, ví dụ 1200 hoặc 1500. Nếu chiều dài vách không chia hết cho số đó thì Fixed Distance để lại một ô hẹp ở đầu kia, nhìn rất xấu.

Cách xử lý đúng nghề là dùng Maximum Spacing. Khai 1500 thì Revit chia đều sao cho mọi ô bằng nhau mà không ô nào quá 1500. Mặt đứng ra cân đối và vẫn giữ được giới hạn kích thước tấm kính.

Nửa dưới bảng Properties của bức vách đã vẽ Ảnh: Hai nhóm lưới và nhóm Dimensions của một bức vách kính
SốThành phầnÝ nghĩa
1Vertical GridÔ Number là số đường chia đứng Revit tính ra, in mờ vì nó là kết quả chứ không gõ vào được
2Horizontal GridSố đường chia ngang, cùng ô Justification đo từ đầu vách
3DimensionsLength và Area của cả bức vách, dùng để kiểm chéo với số ô

Thêm và sửa đường chia bằng lệnh Curtain Grid

Quy luật khai trong kiểu hiếm khi ra đúng ngay. Chỗ có cửa, chỗ giáp cột, chỗ cần ô rộng hơn đều phải sửa tay.

Ba cách đặt đường chia Ảnh: Panel Placement của lệnh Curtain Grid với ba cách đặt
Cách đặtÝ nghĩa
All SegmentsĐường chia mới chạy suốt chiều vách, cắt qua mọi ô. Dùng nhiều nhất
One SegmentĐường chia chỉ nằm trong một ô, dùng khi cần chia nhỏ riêng một chỗ
All Except PickedChạy suốt nhưng bỏ qua các ô được bấm chọn, dùng khi muốn chừa một ô lớn

Autodesk mô tả ba lựa chọn này ở trang Curtain Grid Placement Options. Trên bản 2027, nhãn nút All Segments bị chính Revit vẽ thiếu chữ, chỉ đọc được phần đuôi. Đây là lỗi hiển thị, nút vẫn chạy đúng.

Đường chia thêm bằng tay ghi nhớ vị trí tuyệt đối, còn đường do quy luật sinh ra thì tự dời khi vách dài ra. Vì thế nên khai quy luật cho phần lớn, rồi mới thêm tay vài đường đặc biệt.

Muốn giữ một đường chia đã sửa tay thì chọn nó rồi bấm biểu tượng ổ khoá hiện ra bên cạnh. Đường đã khoá không dời khi vách đổi kích thước, và đó là cách giữ đúng vị trí ô cửa.

Đố kính trong Revit: khai trong kiểu hay gán bằng lệnh Mullion

Đố kính gán được theo hai cách: khai sẵn trong kiểu để mọi đường chia đều có, hoặc gán từng đoạn bằng lệnh Mullion. Cách thứ nhất nhanh, cách thứ hai chính xác.

Ba cách gán đố kính Ảnh: Panel Placement của lệnh Mullion với ba cách gán
Cách gánÝ nghĩa
Grid LineGán cho cả một đường chia, từ mép này tới mép kia
Grid Line SegmentGán cho một đoạn của đường chia, tức một cạnh của một ô
All Grid LinesGán cho toàn bộ đường chia chỉ bằng một cú bấm. Nhanh nhất khi dựng lần đầu

Type Selector của lệnh Mullion có sáu Family: ba Family thanh thẳng và ba Family thanh góc dùng ở chỗ hai bức vách gặp nhau.

Tham số của một kiểu đố kính Ảnh: Hộp Type Properties của một kiểu đố kính chữ nhật
SốThành phầnÝ nghĩa
1Nhóm ConstructionProfile là tiết diện, Position là hướng đặt, Thickness là bề dày đo vuông góc mặt kính
2Width on side 1 và 2Bề rộng mỗi bên của đường chia, cộng lại là bề rộng thanh nhìn từ mặt đứng

Hai con số bề rộng tách riêng là chi tiết đáng để ý. Đố nhôm thật thường không đối xứng qua đường chia, nên khai lệch hai bên là mô tả được chuyện đó.

Đố kính có sẵn là thanh chữ nhật đặc. Đố nhôm kính thật thì rỗng, có rãnh, có gờ chặn kính. Muốn mặt cắt hồ sơ đúng thì dựng một biên dạng riêng rồi chọn nó ở ô Profile, cách dựng Family nói ở bài cách tạo family trong Revit.

Tấm lấp vào ô và cách chọn đúng một tấm

Ô Curtain Panel trong Type Properties quyết định mọi ô lấp bằng gì.

Danh sách giá trị của ô Curtain Panel Ảnh: Các giá trị lấp được vào ô của vách kính
Giá trịÝ nghĩa
NoneÔ để trống, không có gì. Đây là giá trị mặc định của mẫu Metric
System Panel : GlazedTấm kính, tức giá trị phải chọn cho một vách kính thật
System Panel : SolidTấm đặc, dùng cho mảng ốp không nhìn xuyên qua
Empty System Panel : EmptyÔ trống có khai báo, khác None ở chỗ vẫn vào bảng thống kê
Các kiểu Basic WallLấp ô bằng một mảng tường thật, dùng cho phần chân xây gạch hoặc ốp đá

Một điều phải biết trước khi trách phần mềm: mẫu Metric để trống cả ô Curtain Panel lẫn sáu ô Mullion Type. Nghĩa là kiểu M_Exterior Glazing vẽ ra chỉ được một khung lưới rỗng, không tấm không thanh. Phải tự khai đủ thì mới thành vách kính thật.

Chọn một tấm riêng lẻ cũng có mẹo. Bấm chuột vào giữa ô thì Revit chọn cả bức vách. Muốn đúng tấm thì rê chuột lên ô rồi gõ phím Tab hai lần, và nhìn thanh trạng thái để biết đang trỏ vào cái gì. Cách chọn bằng Tab nói kỹ ở bài cách copy trong Revit.

Kích thước tấm là con số phải kiểm trước khi phát hành. Kính hộp thông thường không nên vượt quá khoảng 2,5 mét vuông một tấm, và bảng thống kê tấm cho biết ngay tấm nào quá khổ.

Cửa trong vách kính và hệ lam trong Revit

Cửa đi trong vách kính không dùng Family cửa thường. Cửa thường khoét một lỗ trên tường rồi lắp vào, mà vách kính không có chỗ nào để khoét vì bản thân nó đã là khung lưới rỗng. Đưa cửa thường vào là con trỏ hiện dấu cấm.

Cách làm đúng là thay một tấm bằng một Family cửa dành riêng cho vách kính, theo trang Add a Door to a Curtain Wall của Autodesk.

  1. Rê chuột lên ô định đặt cửa, gõ Tab tới khi thanh trạng thái đọc Curtain Panels, rồi bấm chọn.
  2. Bấm biểu tượng ghim để gỡ ghim cho tấm đó.
  3. Mở Type Selector và chọn Family cửa vách kính đã nạp.
  4. Sửa hai đường chia hai bên cho đúng kích thước cửa rồi khoá lại.

Cách đặt cửa thường và tạo kiểu cửa nói ở bài cách vẽ cửa trong Revit.

Lam che nắng thì ngược lại, dựng rất nhanh bằng chính hệ vách kính.

Ba cách dựng hệ lam Ảnh: Ba cách dựng lam và tình huống hợp với từng cách

Cách dùng nhiều nhất trong nhà ở là nhân bản kiểu _Not Defined. Đặt Vertical Grid Layout là Maximum Spacing với bước lam, còn Horizontal Grid Layout là None. Đặt Curtain Panel là Empty System Panel : Empty, rồi gán Vertical Mullions Interior Type là một thanh có tiết diện đúng bằng lam. Các đố kính chính là lam.

Làm thử: mặt đứng vách kính và hệ lam

Một bài ba mươi phút. Bài này gói lại toàn bộ trình tự vẽ vách kính trong Revit, từ chọn kiểu tới gán đố kính. Làm trên mô hình đã có tường và cao độ.

  1. Mở mặt bằng tầng một, xoá một đoạn tường mặt trước dài khoảng 6000.
  2. Gọi lệnh Wall, gõ Curtain vào ô tìm, chọn kiểu M_Exterior Glazing.
  3. Bấm Edit Type rồi Duplicate, đặt tên là VK-1200-2400.
  4. Đặt Vertical Grid Layout là Maximum Spacing với Spacing 1200, Horizontal Grid Layout là Fixed Distance với Spacing 2400.
  5. Vẫn trong hộp đó, đặt Curtain Panel là System Panel : Glazed và cả sáu ô Mullion Type là một kiểu thanh chữ nhật. Bấm OK.
  6. Vẽ vách kính vào chỗ vừa xoá tường, đặt Base Constraint và Top Constraint theo hai cao độ, không dùng Unconnected Height.
  7. Chọn bức vách, đọc và ghi lại hai con số Number của Vertical Grid và Horizontal Grid.
  8. Mở mặt đứng, dùng Curtain Grid với All Segments thêm một đường chia đứng để tạo ô cửa rộng 900, rồi khoá đường chia đó.
  9. Rê chuột lên một ô, gõ Tab hai lần tới khi thanh trạng thái đọc Curtain Panels, chọn tấm và ghi lại Width, Height, Area.
  10. Nhân bản kiểu _Not Defined thành LAM-DUNG-150, đặt Maximum Spacing 150, Curtain Panel là Empty, rồi vẽ một hệ lam cách mặt tường 300.

Bước 7 và bước 9 kiểm chéo lẫn nhau: bề rộng tấm phải khớp với bước chia, và diện tích tấm phải bằng tích hai cạnh.

Câu hỏi thường gặp

Vẽ vách kính xong mà không thấy kính đâu?

Mẫu Metric để trống ô Curtain Panel và cả sáu ô Mullion Type, nên vách vẽ ra chỉ là khung lưới rỗng. Vào Edit Type đặt Curtain Panel là System Panel : Glazed rồi khai các ô Mullion Type.

Bấm chuột chỉ chọn được cả bức vách, không chọn được tấm?

Rê chuột lên ô rồi gõ Tab. Thứ tự Tab tại một điểm là đường chia, rồi bức vách, rồi tấm. Đọc thanh trạng thái để biết đang trỏ vào gì.

Nên dùng Fixed Distance hay Maximum Spacing?

Maximum Spacing cho mặt đứng cân đối hơn vì mọi ô bằng nhau. Fixed Distance giữ đúng bước chia nhưng để lại một ô hẹp ở đầu kia khi chiều dài vách không chia hết.

Vì sao đố kính biến mất sau khi đổi kiểu vách kính?

Đố gán bằng tay thuộc về bức vách cũ. Đổi kiểu là Revit dựng lại lưới theo quy luật mới và thanh gán tay mất theo. Cách tránh là chốt kiểu trước, gán thanh sau.

Bài viết liên quan

Về tác giả

TS. Nguyễn Mạnh Tuấn — Giảng viên BIM tại Viện Tin học Xây dựng – Trường Đại học Xây dựng Hà Nội