Tin tức

Cách vẽ sàn trong Revit và cách vẽ trần: từ biên sàn đến lưới trần

Cách vẽ sàn trong Revit 2027 từng bước: khai cấu tạo lớp, vẽ biên bằng Pick Walls, sàn dốc, hạ cốt vệ sinh, lỗ Shaft, vẽ trần và căn lưới trần cho cân.

  • TS. Nguyễn Mạnh Tuấn
  • 15 phút đọc
Năm bước dựng sàn và trần cho một tầng trong Revit Ảnh: Sơ đồ của Viện Tin học Xây dựng

Cách vẽ sàn trong Revit và cách vẽ trần được học chung, vì hai cấu kiện dùng một cách làm: vẽ một đường biên khép kín, khai cấu tạo nhiều lớp, và gắn với một cao độ tầng.

Chúng khác nhau ở hai điểm gây nhầm nhiều nhất: sàn treo xuống dưới cao độ tầng, trần treo lên trên; và sàn vẽ trong mặt bằng sàn, trần vẽ trong mặt bằng trần.

Bài này đi trọn Chương 6 giáo trình Ứng dụng Autodesk Revit 2027 trong triển khai kiến trúc, xếp theo đúng thứ tự thao tác. Hình chụp trên Revit 2027, giao diện tiếng Anh. Muốn học trọn khâu triển khai hồ sơ thì xem khóa Revit Architecture.

Năm bước dựng sàn và trần cho một tầng

Năm bước dựng sàn và trần Ảnh: Trình tự năm bước, trong đó bước cuối là phép kiểm

Bốn mục tiếp theo trình bày cách vẽ sàn trong Revit rồi tới trần, theo đúng thứ tự bấm chuột. Lệnh nằm ở tab Architecture, panel Build, nút Floor; người làm kiến trúc chỉ dùng mục đầu.

Menu của nút Floor Ảnh: Menu Floor với ba cách tạo sàn
MụcÝ nghĩa
Floor: ArchitecturalSàn kiến trúc, nhận cấu tạo lớp hoàn thiện. Mục dùng cho hồ sơ kiến trúc
Floor: StructuralCùng hình học nhưng bật tham số kết cấu. Thường do bộ môn kết cấu dựng
Floor by FaceSàn bám theo mặt của một khối hình

Autodesk mô tả lệnh này ở trang Create a Floor.

Bước 1 — nhân bản kiểu sàn và khai cấu tạo lớp

Mẫu Metric chỉ có một kiểu sàn, Generic 300mm, chưa gán vật liệu thật — kiểu để dựng thử. Bấm Edit Type.

Hộp Type Properties của kiểu sàn Ảnh: Type Properties của kiểu Generic 300mm, ba vùng đánh số
SốThành phầnÝ nghĩa
1Ô FamilyTypeSystem Family: Floor. Sàn là Family hệ thống, có sẵn trong mọi dự án
2DuplicateRenameBấm Duplicate trước khi đổi bất cứ thứ gì, nếu không mọi tấm sàn cùng kiểu đổi theo
3Nhóm ConstructionStructure mở hộp cấu tạo lớp. Default Thickness in mờ vì là tổng các lớp

Bấm Edit ở dòng Structure.

Hộp Edit Assembly của kiểu sàn Ảnh: Edit Assembly của sàn, ba vùng đánh số
SốThành phầnÝ nghĩa
1Dòng tóm tắtTotal thickness 300. Hai số nhiệt bằng không vì chưa gán vật liệu
2Bảng các lớpCore Boundary trên, Structure dày 300, Core Boundary dưới. Hai dòng Core Boundary luôn dày 0
3Dãy nútInsert, Duplicate, Delete, Up, Down. Ba nút sau chỉ sáng khi đã chọn một dòng

Bảng của sàn có bảy cột, trong đó cột Variable quan trọng nhất: đánh dấu vào đó là cho phép lớp ấy dày mỏng thay đổi, tức là cho phép tạo dốc. Cấu tạo sàn nhà ở trong nước thường bốn lớp — gạch lát, vữa lót, bản bê tông cốt thép, lớp trát — nên dựng sẵn vài kiểu như S-100-BTCT trong tệp mẫu.

Bước 2 và 3 — vẽ biên bằng Pick Walls rồi kiểm cao độ

Bấm OK hai lần. Revit vào chế độ vẽ biên, ribbon đổi sang bộ lệnh riêng.

Ribbon chế độ vẽ biên sàn Ảnh: Ribbon Modify › Create Floor Boundary, bốn panel xếp hai dòng
PanelÝ nghĩa
ModeDấu tích xanh hoàn thành, dấu nhân đỏ hủy. Phím Esc không thoát được chế độ này
DrawBoundary Line, Slope Arrow, Span Direction, dải hình học và hai nút Pick Lines, Pick Walls
Set OffsetExtend Into Wall và ô Offset, khi muốn mép sàn ăn vào tường
Work PlaneÍt dùng khi vẽ sàn phẳng

Bấm Pick Walls rồi bấm lần lượt các tường bao tới khi biên khép kín. Lợi thế thật không nằm ở tốc độ: cạnh biên ghi nhớ bức tường đã chọn, nên tường dời thì mép sàn dời theo. Biên vẽ bằng đường thẳng thì đứng yên và lệch khỏi tường sau vài lần sửa.

Biên phải khép kín. Bấm hoàn thành khi còn hở thì Revit báo lỗi — bấm Show trong hộp báo lỗi để tới đúng chỗ hở.

Muốn bỏ dở thì bấm dấu nhân đỏ và đọc kỹ câu hỏi lại.

Hộp Sketch Discarded Ảnh: Hộp hỏi trước khi bỏ một đường biên

Dòng chữ ghi rằng việc thoát không hoàn tác được: bấm Yes rồi thì Undo không lấy lại được biên đã vẽ.

Bấm dấu tích xanh, rồi chọn tấm sàn để kiểm cao độ — chỗ người mới hay sai nhất.

Sàn và trần khác nhau ở bốn chỗ Ảnh: Sàn và trần: cùng cách vẽ, khác nhau ở bốn chỗ
Bảng Properties của tấm sàn Ảnh: Properties của tấm sàn Generic 300mm ở cao độ L1, hai vùng đánh số
SốThành phầnÝ nghĩa
1Nhóm ConstraintsLevel L1 và Height Offset From Level 0, nên mặt trên sàn trùng cốt tầng
2Nhóm DimensionsBảy ô in mờ vì Revit tự tính: Perimeter 44000, Area 118,750 m², Volume 35,625 m³, Elevation at Top 0, Elevation at Bottom âm 300

Ba con số phải khớp: 118,750 nhân 0,3 đúng bằng 35,625 — cách kiểm nhanh chiều dày sàn. Muốn hạ hoặc nâng một tấm sàn thì sửa Height Offset From Level, không sửa cao độ tầng: số âm là hạ, số dương là nâng.

Sàn dốc, hạ cốt khu vệ sinh và lỗ mở sàn

Ban công, sân thượng, sàn vệ sinh và mái bằng đều cần dốc thoát nước. Revit có hai cách tạo dốc và hai cách hạ cốt.

Hai cách tạo dốc và hai cách hạ cốt Ảnh: Hai cách tạo dốc, hai cách hạ cốt khu vệ sinh

Cách thứ nhất là mũi tên dốc. Trong chế độ vẽ biên, bấm Slope Arrow và vẽ một mũi tên từ mép cao về mép thấp.

Bảng Properties của mũi tên dốc Ảnh: Properties của mũi tên dốc, ba vùng đánh số
SốThành phầnÝ nghĩa
1Ô SpecifyHeight at Tail khai bằng hai cao độ; đổi sang Slope thì khai thẳng bằng độ dốc
2Bốn ô cao độTail là gốc mũi tên, tức mép cao; Head là đầu mũi tên, tức mép thấp
3SlopeLengthIn mờ vì đang khai theo cao độ. Revit tự quy đổi ra 18,43 độ và 3225

Hồ sơ ghi dốc hai phần trăm thì khai theo Slope; ghi cốt hai đầu ban công thì khai theo cao độ.

Cách thứ hai là chỉnh hình sàn, dùng khi cần phễu thu hoặc sống nước. Chọn tấm sàn, ribbon hiện panel Shape Editing.

Panel Shape Editing Ảnh: Panel Mode và panel Shape Editing khi chọn một tấm sàn
NútÝ nghĩa
Modify Sub ElementsBật chế độ chỉnh: bấm một đỉnh hoặc một cạnh rồi gõ cao độ mới
Add PointThêm điểm điều khiển, dùng làm phễu thu
Add Split LineThêm đường gãy, dùng làm sống nước
Pick SupportsLấy dầm làm gối, sàn nghiêng theo mặt trên dầm
Reset ShapeTrả tấm sàn về phẳng

Tạo một phễu thu giữa phòng vệ sinh gồm bốn bước:

  1. Chọn tấm sàn.
  2. Bấm Add Point rồi bấm vào vị trí phễu.
  3. Bấm Modify Sub Elements, chọn điểm vừa thêm.
  4. Gõ cao độ âm 30 rồi Enter.

Mặt trên sàn lõm xuống 30 tại điểm đó và dốc đều ra bốn phía, còn mặt dưới vẫn phẳng.

Hạ cốt khu vệ sinh 20 tới 50 mm thì tách một tấm sàn riêng đặt Height Offset From Level âm 30, hoặc giữ sàn liền rồi dùng Add Split Line hạ các đỉnh.

Tấm sàn đặt lệch cốt Ảnh: Một tấm sàn lát đặt lệch cốt so với cao độ tầng, hai vùng đánh số
SốThành phầnÝ nghĩa
1Height Offset From LevelĐọc được 200 — tấm sàn lát nâng lên 200 so với 1F. Level vẫn ghi 1F nên thống kê xếp đúng tầng
2Ba dòng kiểm chứngElevation at Top 200, at Bottom 150, Thickness 50. Ba số khớp là lệch cốt đã đúng

Lỗ mở sàn có hai cách. Lỗ chỉ nằm trên một tấm thì chọn sàn, bấm Edit Boundary, vẽ thêm một vòng khép kín ở giữa rồi bấm hoàn thành — vòng trong thành lỗ. Lỗ thang và hộp kỹ thuật xuyên nhiều tầng thì dùng lệnh Shaft ở panel Opening:

  1. Gọi Shaft, vẽ Boundary Line của lỗ. Symbolic Line chỉ để vẽ hai nét chéo ký hiệu, không khoét gì.
  2. Bấm hoàn thành, rồi chọn lại lỗ vừa tạo.
  3. Khai Base Constraint, Base Offset, Top Constraint như một bức tường.
  4. Đặt Base Offset âm vài chục mm, vì đáy lỗ trùng khít cốt tầng thì Revit đôi khi để lại một màng mỏng.

Quy tắc chọn gọn trong một câu: lỗ đi qua nhiều tầng dùng Shaft; lỗ chỉ trên một cấu kiện dùng Vertical hoặc khoét vào biên; lỗ vuông góc với mái hay sàn nghiêng dùng By Face.

Bước 4 và 5 — vẽ trần trong mặt bằng trần và căn lưới

Mở mặt bằng trần ở nhánh Ceiling Plans. Đứng ở mặt bằng sàn mà gọi lệnh Ceiling thì vẫn vẽ được nhưng không thấy kết quả. Mặt bằng trần nhìn ngược lên, nên trái phải đảo so với mặt bằng sàn.

Gọi Architecture › Ceiling.

Panel Ceiling Ảnh: Panel Ceiling với hai cách tạo trần
NútÝ nghĩa
Automatic CeilingBật sẵn. Rê chuột vào phòng khép kín, bấm một cái là xong. Một khe hở vài mm ở góc tường là nó không nhận
Sketch CeilingVẽ biên như sàn. Dùng cho trần giật cấp hoặc chỉ phủ một phần phòng

Type Selector có hai Family: Basic Ceiling một lớp cho trần trát, và Compound Ceiling nhiều lớp. Mẫu Metric có sẵn hai kiểu trần thạch cao là 16mm GWB on Metal Stud (khung xương thép) và 16mm GWB on Wood Furring (xương gỗ), cùng hai kiểu trần thả ô 600 x 600 và 600 x 1200.

Hộp Edit Assembly của kiểu trần Ảnh: Edit Assembly của kiểu trần 600mm x 600mm ACT System, hai vùng đánh số
SốThành phầnÝ nghĩa
1Dòng tóm tắtTotal thickness 56. Có số liệu nhiệt thật vì lớp mặt đã gán vật liệu
2Bốn lớpStructure dày 40 và Finish 2 dày 16 vật liệu tấm tiêu âm

Bảng của trần chỉ có năm cột — không có Structural Material, không có Variable. Nghĩa là trần không chịu lực và không tạo dốc bằng chỉnh hình được.

Trần treo lên trên cao độ tầng: Height Offset From Level là chiều cao trần, ví dụ 2600. Khoảng giữa trần và đáy sàn tầng trên là không gian kỹ thuật.

Mặt bằng trần tầng một Ảnh: Mặt bằng trần tầng một của công trình mẫu, ba vùng đánh số
SốThành phầnÝ nghĩa
1Vùng trần hạ thứ nhấtGạch chéo báo vùng trần thấp hơn chung quanh, dấu cao độ ghi cốt mặt trần
2Vùng trần hạ thứ haiCùng kiểu trần thì cùng ký hiệu
3Trần khu vệ sinhÔ lưới nhỏ là kiểu trần khác, dùng riêng cho vệ sinh

Lưới trần thả sinh tự động nhưng gần như luôn lệch: một mép còn ô nguyên, mép kia còn dải hẹp. Căn lại gồm bốn bước:

  1. Rê chuột lên một đường lưới, gõ Tab tới khi thanh trạng thái đọc Ceilings, rồi bấm chọn.
  2. Dùng Move dịch cả hệ lưới — lưới đi cả cụm.
  3. Dùng Rotate nếu phòng không vuông góc với hướng lưới.
  4. Kiểm hai mép đối diện: dải thừa hai bên bằng nhau, và không hẹp hơn một phần ba ô lưới.

Cách đúng nghề là lấy tim phòng làm chuẩn: một đường lưới trùng tim phòng thì hai mép tự cân. Và dựng trần trước rồi mới đặt đèn — đèn đặt khi chưa có trần sẽ rơi xuống mặt sàn.

Làm thử: sàn các tầng của biệt thự

Bài tập 9 của giáo trình: dựng sàn hai tầng và một vùng hạ cốt.

  1. Mở mặt bằng 1F. Gọi Architecture › Floor › Floor: Architectural.
  2. Edit Type › Duplicate, đặt tên S-100-BTCT. Trong Edit Assembly sửa lớp Structure thành 100, bấm OK hai lần.
  3. Bấm Pick Walls, bấm lần lượt các tường bao tới khi biên khép kín.
  4. Bấm hoàn thành. Nếu Revit hỏi có cắt tường theo sàn không, chọn No và ghi lại câu hỏi đó.
  5. Chọn tấm sàn, ghi lại Perimeter, Area, Volume. Kiểm Area nhân 0,1 có bằng Volume không.
  6. Nhân bản kiểu S-100-VS cho khu vệ sinh, bật cột Variable cho lớp Structure.
  7. Vẽ tấm S-100-VS phủ khu vệ sinh, đặt Height Offset From Level âm 30, và sửa biên tấm sàn chính để chừa vùng này ra.
  8. Mở một mặt cắt qua khu vệ sinh, phóng to chỗ giáp ranh và kiểm chênh cốt.
  9. Chọn tấm sàn chính, Ctrl+C, rồi Paste › Aligned to Selected Levels sang 2F. Mở 2F kiểm vị trí.
  10. Gọi Shaft, vẽ biên lỗ thang, đặt Base Constraint 1F, Base Offset âm 200, Top Constraint là mái. Kiểm trên ba chiều xem lỗ xuyên cả hai sàn chưa.

Làm thử: trần và lưới trần

Bài tập 10 của giáo trình: tạo trần bằng cả hai cách và căn lưới phòng khách.

  1. Mở mặt bằng trần tầng 1F ở nhánh Ceiling Plans.
  2. Gọi Ceiling, chọn Basic Ceiling: Generic, để nguyên Automatic Ceiling và bấm vào từng phòng ngủ. Ghi lại phòng nào không nhận và tìm chỗ hở của tường.
  3. Đặt Height Offset From Level 2600 cho các trần vừa tạo.
  4. Với phòng khách, chọn 600mm x 600mm ACT System, bấm Sketch Ceiling và vẽ biên lùi vào 200 so với mặt tường để tạo khe hắt sáng.
  5. Chọn hệ lưới trần phòng khách, dùng Move dịch cho hai mép đối diện còn dải bằng nhau.
  6. Nhân bản kiểu trần thành CT-THACH-CAO-2600, đổi lớp mặt sang vật liệu thạch cao. Ghi lại tổng chiều dày mới.
  7. Mở một mặt cắt, đo khoảng từ mặt dưới trần tới đáy sàn tầng trên.
  8. Lưu dự án.

Bốn lỗi thường gặp

Trước khi tra bảng, đọc hai ô LevelHeight Offset From Level của cấu kiện — chúng trả lời được phần lớn câu hỏi.

LỗiNguyên nhân và cách sửa
Biên sàn không khép kínHai đoạn chỉ gần nhau chứ chưa chạm. Bấm Show trong hộp báo lỗi để tới đúng chỗ hở
Sàn chồng lên tườngTrả lời không khi Revit hỏi cắt tường thì khối lượng tính hai lần. Vẽ biên bằng Pick Walls để tránh
Trần không tạo đượcAutomatic Ceiling không tô sáng nghĩa là phòng còn hở. Vá góc tường, hoặc chuyển sang Sketch Ceiling
Sàn không hiện trên mặt bằngSàn có đó nhưng phạm vi khung nhìn cắt phía trên nó. Đây là chuyện của View Range

Câu hỏi thường gặp

Vì sao sàn đặt ở cốt 0 lại có đáy âm 300?

Vì quy ước của Revit là mặt trên sàn trùng cao độ tầng và toàn bộ chiều dày treo xuống. Khớp với bản vẽ: cốt không là cốt mặt sàn hoàn thiện.

Bấm Add Point mà sàn không lõm xuống?

Kiểu sàn chưa có lớp nào bật Variable. Nhân bản kiểu, mở Edit Assembly, đánh dấu cột Variable cho lớp trên cùng.

Đục lỗ sàn xuyên nhiều tầng thì dùng lệnh nào?

Dùng Shaft, đặt Base Offset âm vài chục mm. Sửa một lần là mọi tầng đổi theo.

Vì sao lệnh Ceiling không hiện gì?

Bạn đang đứng ở mặt bằng sàn. Mở mặt bằng trần ở nhánh Ceiling Plans rồi vẽ lại.

Bài viết liên quan

Về tác giả

TS. Nguyễn Mạnh Tuấn — Giảng viên BIM tại Viện Tin học Xây dựng – Trường Đại học Xây dựng Hà Nội, đồng tác giả giáo trình Ứng dụng Autodesk Revit 2027 trong triển khai kiến trúc