Bản vẽ kiến trúc có hàng chục layer: trục, tường, cửa, kích thước, ghi chú, nội thất. Khi chỉ cần làm việc với vài layer, cách nhanh nhất là ẩn layer trong CAD cho gọn màn hình. AutoCAD có hai cách ẩn: tắt (Off) và đóng băng (Freeze). Nhìn trên màn hình thì hai cách giống hệt nhau, nhưng máy đối xử với chúng rất khác, và một trong hai khác biệt ấy có thể làm mất nét vẽ.
Bài này thử cả hai cách trên AutoCAD 2027, bản vẽ mẫu acadiso.dwt, với hai layer A và B nằm cách xa nhau. Phần chung về layer, bảng Layer Properties và các cột trạng thái có ở bài layer trong CAD; xoá hẳn layer thì ở bài xoá layer trong CAD. Muốn học bài bản, Viện có khoá AutoCAD cho ngành xây dựng.
Lệnh ẩn layer trong CAD
| Việc | Lệnh | Trên ribbon |
|---|---|---|
| Tắt layer của đối tượng được chỉ | LAYOFF | Home → Layers → Off |
| Bật lại mọi layer đang tắt | LAYON | Home → Layers → Turn All Layers On |
| Đóng băng layer của đối tượng được chỉ | LAYFRZ | Home → Layers → Freeze |
| Rã đông mọi layer | LAYTHW | Home → Layers → Thaw All Layers |
| Tắt, bật, đóng băng theo tên | -LAYER → OFF, ON, F, T |
Vị trí lấy từ tệp acad.cuix của bản 2027. LAYOFF hỏi Select an object on the layer to be turned off or [Settings/Undo]:. Bấm trúng một nét thì layer của nét ấy tắt ngay. Phải bấm trúng nét: bấm vào khoảng trống bên trong một hình chữ nhật thì máy báo Nothing Selected.
Chỉ lần lượt vào nét của layer A rồi layer B, cả hai tắt. Gõ LAYON thì máy báo All layers have been turned on. và cả hai hiện lại.
Tắt layer trong CAD: ẩn mà vẫn "có mặt"
Layer B có một hình chữ nhật nằm xa, cách layer A 50 000 đơn vị. Tắt layer B, rồi thử hai việc hay làm nhất:
| Việc | B bật | B tắt |
|---|---|---|
Gõ ALL khi máy hỏi chọn đối tượng | Chọn được 2 đối tượng | Vẫn chọn được 2, cả hình trên B |
ZOOM → Extents | Khung nhìn cao 25 474 | Vẫn 25 474, vẫn tính cả hình trên B |
Con số 25 474 là chiều cao khung nhìn sau ZOOM Extents, đủ để ôm cả hai hình cách nhau 50 000 đơn vị theo phương ngang. Nếu chỉ có hình trên layer A, khung nhìn chỉ cần cao khoảng 1 000. Nói cách khác, màn hình đã thu nhỏ hơn hai mươi lần để chừa chỗ cho một hình bạn không nhìn thấy.
Nét trên layer tắt chỉ bị giấu khỏi mắt, còn với máy nó vẫn có mặt. Hệ quả thứ nhất rất nguy hiểm: xoá bằng ALL là xoá luôn cả nét trên layer đang tắt, dù bạn không nhìn thấy chúng. Hệ quả thứ hai gây khó chịu: ZOOM Extents thu nhỏ bản vẽ lại để chừa chỗ cho những nét bạn không thấy, màn hình trống trơn mà hình bé tí ở một góc.
Đóng băng: ẩn thật sự
Cùng layer B, lần này đóng băng (-LAYER → F) thay vì tắt, rồi thử lại hai việc ấy.
| Việc | B đóng băng |
|---|---|
Gõ ALL | Chỉ chọn được 1 đối tượng, hình trên B không bị chọn |
ZOOM → Extents | Khung nhìn cao 1 012, chỉ ôm hình trên A |
Tài liệu Autodesk về LAYFRZ cho biết nét trên layer đóng băng không hiện, và với bản vẽ lớn thì đóng băng các layer không cần giúp mọi thao tác hiển thị, tái tạo màn hình nhanh hơn. Kết quả trên cho thấy thêm điều tài liệu không nói rõ. Layer đóng băng bị máy bỏ qua hoàn toàn: không hiện, không bị chọn khi gõ ALL, không tính vào ZOOM Extents. Rã đông (-LAYER → T) thì mọi thứ trở lại như lúc đầu: ALL chọn 2, ZOOM Extents lại 25 474.
Layer đang hiện hành: tắt được, đóng băng thì không
Layer A đang là layer hiện hành. Thử tắt và đóng băng chính nó:
| Thao tác trên layer hiện hành | Bản 2027 trả lời |
|---|---|
-LAYER → OFF → A | Hỏi lại Really want layer "A" (the CURRENT layer) off? <N> |
-LAYER → F → A | Từ chối: Cannot freeze layer "A". It is the CURRENT layer. |
Trả lời Y cho câu hỏi tắt thì layer A tắt mà vẫn là layer hiện hành. Vẽ thêm một đoạn thẳng: đoạn thẳng được tạo, nằm trên layer A, nhưng không hiện trên màn hình. Người vẽ tưởng lệnh không chạy nên vẽ lại, và bản vẽ chứa những nét chồng mà không ai nhìn thấy. Đó là lý do mặc định của câu hỏi là <N>: nhấn Enter theo thói quen thì layer không bị tắt.
Đóng băng thì máy cứng rắn hơn: không hỏi mà từ chối thẳng, layer A vẫn nguyên trạng. Muốn đóng băng layer đang hiện hành, trước hết phải chuyển sang một layer khác, ví dụ layer 0, rồi mới đóng băng layer cũ. Thử lại đúng như vậy: đặt layer hiện hành về 0, gõ lại -LAYER → F → A, lần này layer A đóng băng bình thường. Quy tắc rất đơn giản: layer đang dùng để vẽ thì không được đóng băng, và máy nói rõ lý do ngay trên dòng lệnh.
Hiện layer trong CAD: LAYON và rã đông
Hai cách ẩn cần hai cách hiện khác nhau:
| Đã ẩn bằng | Hiện lại bằng |
|---|---|
Tắt (LAYOFF, -LAYER → OFF) | LAYON, hoặc -LAYER → ON |
Đóng băng (LAYFRZ, -LAYER → F) | LAYTHW, hoặc -LAYER → T |
Hai lệnh này không thay nhau được. Đóng băng layer B rồi gõ LAYON: B vẫn đóng băng. Gõ LAYTHW thì B mới được rã đông. Vì vậy, gõ LAYON mà layer vẫn không hiện thì gần như chắc chắn layer ấy đang bị đóng băng chứ không phải bị tắt. Mở bảng Layer Properties xem cột Freeze, hoặc gõ LAYTHW.
Bật tắt layer trong CAD: chọn cách nào
| Tình huống | Nên dùng | Lý do |
|---|---|---|
| Giấu tạm vài giây để nhìn cho rõ | Tắt | Bật lại một lệnh LAYON là xong |
| Giấu lâu, nhất là layer có nhiều nét ở xa | Đóng băng | ZOOM Extents không bị kéo giãn |
Sắp xoá hàng loạt bằng ALL | Đóng băng những layer cần giữ | Layer tắt vẫn bị ALL chọn và xoá theo |
| Layer đang là hiện hành | Đổi layer hiện hành trước | Tắt được nhưng vẽ tiếp thì nét không hiện |
Cô lập một layer, tức chỉ giữ lại layer mình cần, có lệnh riêng LAYISO; cách nó làm mờ và khoá các layer khác có ở bài layer trong CAD.
Trước khi xoá hàng loạt: thứ tự an toàn
Vì layer tắt vẫn bị ALL chọn, thứ tự dưới đây tránh được việc xoá nhầm nét mình không nhìn thấy:
- Mở bảng Layer Properties, xem cột On và cột Freeze của mọi layer.
- Layer nào đang tắt mà cần giữ nét, đóng băng nó thay vì để tắt.
- Bây giờ mới chọn bằng
ALL. Những gì được chọn đúng là những gì bạn định xử lý. - Xong việc, gõ
LAYTHWđể rã đông, rồiLAYONđể bật lại các layer đã tắt.
Cũng nên làm tương tự trước khi dùng ZOOM Extents: một layer tắt có nét nằm xa sẽ kéo khung nhìn ra xa khỏi phần bản vẽ bạn đang nhìn thấy.
Ba điều hay nghe nhưng không đúng
| Hay nghe | Thực tế trên bản 2027 |
|---|---|
| Layer tắt thì nét trên đó an toàn | Gõ ALL vẫn chọn được nét trên layer tắt |
| Tắt và đóng băng chỉ khác tốc độ | Khác cả chọn đối tượng lẫn ZOOM Extents |
| LAYON bật lại mọi layer bị ẩn | LAYON không rã đông; layer đóng băng cần LAYTHW |
Câu hỏi thường gặp
Ẩn layer trong CAD bằng lệnh gì?
LAYOFF rồi chỉ vào một nét của layer cần ẩn. Muốn ẩn hẳn khỏi ZOOM Extents và khỏi lựa chọn ALL thì dùng LAYFRZ.
Hiện lại layer đã ẩn thế nào?
LAYON cho layer bị tắt, LAYTHW cho layer bị đóng băng.
Vì sao ZOOM Extents làm bản vẽ bé tí dù màn hình trống?
Có nét trên layer đang tắt nằm ở xa. Đóng băng layer ấy thay vì tắt.
Vì sao vẽ mà không thấy nét?
Layer hiện hành đang bị tắt. Bật nó lên, hoặc đổi sang layer khác.
Tắt layer có làm nét bị xoá không?
Tắt thì không, nhưng lệnh xoá với ALL sẽ chọn cả nét trên layer tắt.
Đóng băng layer hiện hành được không?
Không. Máy báo Cannot freeze layer ... It is the CURRENT layer.