Ai cũng biết gõ CO rồi bấm hai điểm. Nhưng khi phải rải hai mươi cái cọc cách đều nhau, hay chép một chi tiết ra bốn chỗ, mà vẫn bấm từng cái một thì mất cả buổi. Copy trong CAD có sẵn hai nhánh làm việc ấy trong một lượt, và phần lớn người dùng không biết.
Bài này đo cả ba nhánh trên AutoCAD 2027 tại Viện bằng cách đếm số đối tượng thật sự sinh ra. Muốn học đủ bộ lệnh hiệu chỉnh, mời bạn xem khóa học AutoCAD xây dựng.
Cách gọi lệnh copy trong CAD
Đọc thẳng từ tệp giao diện acad.cuix của bản 2027 trên máy.
| Lệnh | Lệnh tắt | Ruy băng | Trình đơn cổ điển |
|---|---|---|---|
COPY | CO, CP | Home → Modify → Copy | Modify → Copy |
COPYCLIP | không có | Home → Clipboard → Copy | Edit → Copy |
COPYBASE | không có | Home → Clipboard → Copy Drop-down | Edit → Copy with Base Point |
PASTECLIP | không có | Home → Clipboard → Paste | Edit → Paste |
PASTEORIG | không có | Home → Clipboard → Paste Drop-down | Edit → Paste to Original Coordinates |
Hai nhóm này khác hẳn nhau. COPY chép trong cùng một bản vẽ. Bốn lệnh còn lại đi qua bộ nhớ đệm của Windows, dùng khi chuyển sang bản vẽ khác.
Chỗ đáng nhớ nhất trong bảng là PASTEORIG. Nó dán vào đúng toạ độ cũ ở bản vẽ mới, nên hai bản vẽ giữ nguyên vị trí tương đối. Dán bằng Ctrl+V thường thì bạn phải tự căn lại, và đó là nguồn của rất nhiều bản vẽ lệch trục.
Từng bước trên dòng lệnh
Cột giữa chép nguyên văn từ AutoCAD 2027.
| Bước | Máy hỏi nguyên văn | Bạn làm |
|---|---|---|
| 1 | Select objects: | Chọn hình, rồi Enter |
| 2 | Specify base point or [Displacement/Multiple] <Displacement>: | Bấm điểm gốc |
| 3 | Specify second point or [Array] <use first point as displacement>: | Bấm chỗ cần đặt |
Chữ trong ngoặc ở bước 2 đáng chú ý. Bản 2027 ghi là Multiple, không phải mOde như nhiều tài liệu cũ viết. Đọc đúng dòng nhắc trên máy mình vẫn là cách chắc nhất.
Mặc định chỉ chép một bản rồi dừng
Đây là điều làm nhiều người mất thời gian mà không biết.
Chúng tôi đo bằng cách cho mỗi lần chạy một lớp riêng rồi đếm số đối tượng trên lớp ấy. Chạy lệnh, cho một điểm gốc và một điểm đích: lớp có 2 đối tượng, tức một hình gốc và một bản chép. Lệnh kết thúc luôn.
Muốn chép tiếp thì phải gọi lại lệnh. Với năm bản là năm lần gọi lệnh, mỗi lần chọn lại hình.
Cách thoát khỏi vòng ấy nằm ngay ở bước 2: gõ M rồi Enter. Dòng nhắc đổi thành:
Specify second point or [Array/Exit/Undo] <Exit>:
Từ đó cứ bấm là ra thêm một bản, bấm bao nhiêu lần cũng được, xong thì Enter. Chúng tôi thử ba điểm đích: lớp có 4 đối tượng. Một gốc, ba bản.
Trong bảng còn hai chữ đáng biết. Undo gỡ bản vừa chép mà không thoát lệnh, tiện khi bấm nhầm một chỗ. Exit là giá trị mặc định nên chỉ cần Enter là xong.
Lệnh copy array trong CAD: rải đều mà không phải bấm từng điểm
Đây là nhánh mạnh nhất, và cũng là nhánh ít người dùng nhất. Ở bước 3, gõ A rồi Enter.
Enter number of items to array:
Specify second point or [Fit]:Có một chi tiết dễ hiểu nhầm ở câu đầu. Chúng tôi nhập 5, rồi đếm lại: lớp có 5 đối tượng, không phải 6. Nghĩa là con số bạn nhập đã tính cả hình gốc. Muốn thêm năm bản thì phải nhập 6.
Sau khi nhập số, máy hỏi điểm thứ hai. Điểm ấy quyết định khoảng cách giữa hai bản liền nhau, và cả dãy tiếp tục theo đúng bước ấy.
Nếu bạn không biết bước là bao nhiêu mà chỉ biết điểm cuối, gõ tiếp F để dùng tuỳ chọn Fit. Lúc này máy rải đều cả dãy từ điểm gốc đến điểm bạn chỉ.
Chúng tôi đo thử: nhập 4 bản, gõ F, chỉ điểm cách gốc 3000. Đọc lại hoành độ của bốn hình: 0, 1000, 2000 và 3000. Tức là khoảng cách chia cho n trừ 1, chứ không phải chia cho n.
Con số ấy đáng nhớ khi rải cọc hay rải bu lông theo một chiều dài cho trước. Cần bốn cái trên đoạn 3000 thì bước đúng là 1000, và Fit tự tính hộ.
Copy hàng loạt trong CAD: khi nào dùng COPY, khi nào dùng ARRAY
Hai lệnh này chồng lấn nhau, nên chọn sai là làm khó mình về sau.
COPY với tuỳ chọn Array cho ra các bản rời nhau hoàn toàn. Sửa một bản không ảnh hưởng bản nào khác. Hợp khi các bản sẽ được chỉnh riêng.
Lệnh ARRAY cho ra một đối tượng dãy liên kết, sửa số hàng số cột là cả dãy đổi theo. Hợp khi bố cục còn có thể thay đổi. Cách dùng nằm ở bài lệnh array trong CAD.
Còn một điểm thực tế: COPY chỉ rải theo một đường thẳng do hai điểm bạn bấm. Cần lưới hàng và cột, hoặc cần rải theo vòng tròn, thì phải dùng ARRAY.
Một câu hỏi hay gặp nữa là cách copy hatch trong cad. Mảng tô là một đối tượng bình thường nên COPY chép được như mọi hình khác. Chỗ khác biệt là bản chép giữ nguyên điểm gốc mẫu tô, nên nếu mẫu tô của bạn phải khớp với một lưới nào đó thì kiểm lại sau khi chép.
Còn biến COPYMODE thì sao
Autodesk mô tả lệnh này gọn trong một câu ở trang COPY cho bản 2027: "Copies objects a specified distance in a specified direction". Cùng trang ấy có nhắc tới một biến: "With the COPYMODE system variable, you can control whether multiple copies are created automatically".
Chúng tôi thử biến ấy trên máy, và kết quả đáng để bạn biết trước.
Đặt COPYMODE bằng 0 rồi chạy lệnh, cho hai điểm đích liên tiếp: lớp chỉ có 2 đối tượng, tức lệnh vẫn dừng sau bản đầu tiên. Đặt COPYMODE bằng 1 rồi làm y hệt: vẫn 2 đối tượng. Đọc lại biến thì nó nhận giá trị bình thường, 0 ra 0 và 1 ra 1.
Phép đo này có đối chứng: cũng trong lượt ấy, chọn tuỳ chọn Multiple rồi cho ba điểm đích thì lớp có đủ 4 đối tượng. Nghĩa là cách đo của chúng tôi bắt được thay đổi khi thật sự có thay đổi.
Kết luận thực dụng: đừng trông vào biến, hãy gõ M. Đó là đường chắc chắn, và nó chỉ tốn một phím.
Tài liệu Autodesk cũng giải thích luôn con số mà chúng tôi đo được ở tuỳ chọn Fit: "Positions the final copy in the array at the specified displacement. The other copies are fit in a linear array between the original selection set and the final copy". Bản cuối đặt đúng chỗ bạn chỉ, các bản giữa chia đều khoảng giữa hình gốc và bản cuối — nên bước bằng khoảng cách chia cho n trừ 1, đúng như bốn con số 0, 1000, 2000, 3000.
Với người làm hồ sơ thì lệnh copy hàng loạt trong cad, nói cho đủ, chính là ba chữ này: M để chép tay từng chỗ, A để rải theo bước cố định, và F để rải vừa đúng một đoạn cho trước.
Bản chép lấy lớp và màu ở đâu
Đây là chỗ hay làm hỏng bản vẽ mà không ai để ý ngay.
Chúng tôi đo trên máy: đặt lớp hiện hành khác hẳn lớp của hình gốc, rồi chép. Bản chép giữ nguyên lớp, màu và kiểu nét của hình gốc, không lấy theo lớp đang hiện hành.
Nghe thì hợp lý, nhưng nó có hệ quả. Chép một chi tiết từ bản vẽ của người khác sang bản vẽ của mình là kéo theo cả lớp của họ, kể cả khi bạn đang đứng ở lớp khác. Bản vẽ vì thế sinh ra hàng chục lớp lạ.
Cách xử lý là chép xong thì chọn lại tất cả và gán về đúng lớp, hoặc dùng bảng quản lý lớp để dọn. Cách tổ chức lớp nằm ở bài layer trong CAD.
Ba điều nhiều người nói mà máy làm khác
| Điều hay nghe | Máy bản 2027 thực sự làm gì |
|---|---|
| Lệnh copy tự lặp, cứ bấm là ra bản mới | Mặc định chép một bản rồi dừng. Phải gõ M mới lặp |
| Nhập số ở tuỳ chọn Array là số bản chép thêm | Nhập 5 thì tổng cộng có 5 hình, tức chỉ thêm 4 bản |
| Bản chép nằm ở lớp hiện hành | Không. Nó giữ nguyên lớp và màu của hình gốc |
Nói gọn, lệnh copy trong cad chỉ có ba câu hỏi, nhưng hai chữ nằm trong ngoặc — Multiple và Array — mới là chỗ tiết kiệm được nhiều thời gian nhất.
Câu hỏi thường gặp
Lệnh tắt của copy là gì?
CO hoặc CP. Cả hai đều gọi lệnh COPY.
Làm sao chép nhiều bản trong một lần gọi lệnh?
Ở câu hỏi điểm gốc, gõ M rồi Enter. Sau đó cứ bấm từng chỗ, xong thì Enter.
Rải đều nhiều bản trên một đoạn cho trước thì làm thế nào?
Gõ A ở câu hỏi điểm thứ hai, nhập số bản, rồi gõ F và chỉ điểm cuối.
Nhập 5 ở Array thì được mấy bản?
Được tổng cộng 5 hình, tức thêm 4 bản. Con số nhập vào đã tính cả hình gốc.
Chép sang bản vẽ khác mà giữ đúng toạ độ thì dùng gì?
Chép bằng Ctrl+C, sang bản vẽ kia dùng PASTEORIG ở Edit → Paste to Original Coordinates.
Vì sao bản vẽ sinh thêm nhiều lớp lạ sau khi chép?
Vì bản chép giữ nguyên lớp của hình gốc. Chép từ bản vẽ khác là kéo theo lớp của họ.