Lệnh extend trong CAD kéo một nét dài ra cho tới khi chạm vào nét khác. Nghe đơn giản, và phần lớn người vẽ dùng nó suốt mười năm mà không biết từ bản 2021 nó có hai chế độ làm việc khác hẳn nhau.
Bài này đo cả hai chế độ, kèm một biến cho phép kéo tới giao điểm tưởng tượng, trên AutoCAD 2027 tại Viện. Muốn học trọn bộ lệnh hiệu chỉnh thì xem khóa AutoCAD Xây Dựng.
Lệnh ex trong CAD làm đúng một việc
Lệnh tắt là EX. Trang EXTEND của Autodesk mô tả bằng một câu: "Extends objects to meet the edges of other objects." Đó cũng chính là lệnh kéo dài đối tượng trong cad mà nhiều người tìm dưới tên tiếng Việt.
Chúng tôi đo bằng toạ độ để không phải tin vào mắt. Một nét ngang dài 2000, một nét đứng làm biên cách điểm đầu 3000. Gọi lệnh, chọn biên, chỉ vào nét ngang:
| Thời điểm | Chiều dài nét | Toạ độ đầu thứ hai |
|---|---|---|
| Trước khi kéo | 2000,000 | 4839,69 |
| Sau khi kéo | 3000,000 | 5839,69 |
Nét dừng đúng ở biên, không thừa không thiếu một phần nghìn.
Hai chế độ Quick và Standard khác nhau ở đâu
Đây là thay đổi lớn nhất của lệnh này trong nhiều năm, và nhiều người vẫn tưởng máy bị lỗi khi thấy nó không hỏi biên nữa.
Dòng đầu tiên lệnh in ra, chép nguyên văn từ bản 2027.
Current settings: Projection=UCS, Edge=None, Mode=Standard
Dòng nhắc tiếp theo có lựa chọn đổi chế độ.
Select objects or [mOde] <select all>:
Enter an extend mode option [Quick/Standard] <Standard>:
Hai chế độ làm việc theo hai lối khác hẳn, và Autodesk mô tả từng cái bằng một đoạn riêng.
Về Quick: "All objects automatically act as boundary edges." Mọi nét trong bản vẽ tự động thành biên, nên lệnh không cần hỏi.
Về Standard: "first select the boundaries and press Enter. Then select the objects to be extended." Đúng lối làm việc cũ mà người vẽ lâu năm quen tay.
| Chế độ | Cách làm việc | Hợp với |
|---|---|---|
Quick | không hỏi biên; mọi nét trong bản vẽ đều là biên, chỉ việc rê chuột qua nét cần kéo | sửa nhanh vài nét |
Standard | hỏi chọn biên trước, rồi mới chọn nét cần kéo | bản vẽ dày, cần kiểm soát đúng biên nào |
Chúng tôi đo xem chế độ ấy lưu ở biến nào. Chọn Quick rồi đọc biến TRIMEXTENDMODE, sau đó chọn Standard rồi đọc lại:
| Chọn chế độ | TRIMEXTENDMODE |
|---|---|
Quick | 1 |
Standard | 0 |
Biết cặp số này thì đặt được chế độ mặc định cho cả máy mà không phải vào lệnh. Đặt TRIMEXTENDMODE bằng 0 nếu bạn quen lối cũ.
Kéo dài đối tượng trong CAD mà biên chưa đủ dài
Đây là tình huống làm nhiều người bỏ cuộc: nét cần kéo và nét làm biên không bao giờ gặp nhau vì biên quá ngắn.
Cách xử lý không phải là kéo dài biên ra, mà là đổi biến EDGEMODE. Máy chúng tôi đo được giá trị 0, tức là chế độ ngầm định.
EDGEMODE | Cách hiểu biên |
|---|---|
| 0 | biên đúng bằng nét thật; nét cần kéo phải gặp được nét biên |
| 1 | biên được coi như kéo dài vô hạn; nét kéo tới giao điểm tưởng tượng |
Autodesk mô tả hai trạng thái này ngay trong lựa chọn Edge của lệnh. Trạng thái Extend là "Extends the boundary object along its natural path to intersect another object or its implied edge", còn No Extend là "Specifies that the object is to extend only to a boundary object that actually intersects it".
Hai chữ implied edge ở câu đầu chính là thứ đáng nhớ: biên tưởng tượng, không có trên bản vẽ nhưng lệnh vẫn tính tới.
Đặt bằng 1 là giải quyết được hầu hết những ca tưởng như bế tắc. Một nét mái nghiêng và một nét tường đứng không chạm nhau, nhưng đường kéo dài của chúng thì có giao điểm, và EDGEMODE bằng 1 cho phép kéo tới đúng chỗ ấy.
Nhớ đặt lại về 0 sau khi xong. Để nguyên ở 1 thì có lúc bạn kéo một nét và nó bay đi rất xa tới một giao điểm mà bạn không ngờ tới.
Cách dùng lệnh EXTEND trong CAD cho nhanh
Ba mẹo dưới đây rút ngắn được nhiều thao tác.
Mẹo thứ nhất: Enter ở câu hỏi biên là chọn tất. Dòng nhắc ghi rõ <select all> trong ngoặc nhọn. Nhấn Enter là mọi nét trong bản vẽ thành biên, gần như chế độ Quick.
Mẹo thứ hai: giữ Shift để cắt. Dòng nhắc chép nguyên văn là Select object to extend or shift-select to trim or. Đang kéo dài mà gặp nét cần cắt thì giữ Shift rồi bấm, khỏi thoát ra gọi lệnh khác.
Mẹo thứ ba: chỉ vào đầu nào thì kéo đầu ấy. Nét có hai đầu, và lệnh kéo đầu gần chỗ bạn bấm nhất. Bấm nhầm nửa bên kia là nét kéo về hướng ngược lại.
Mẹo thứ hai đáng nhớ nhất vì nó áp dụng ngược lại: đang trong lệnh cắt mà giữ Shift thì thành kéo dài. Hai lệnh là một cặp, và người quen tay gần như không bao giờ thoát ra vào lại.
Vì sao có lúc EXTEND không chịu làm gì
Ba nguyên nhân, xếp theo thứ tự nên kiểm.
Thứ nhất, nét không gặp được biên. Kéo dài theo phương của nó mà không cắt qua biên thì lệnh không làm gì. Đây là lúc dùng EDGEMODE bằng 1.
Thứ hai, bạn bấm nhầm đầu. Nét kéo về phía đầu bạn chỉ, và đầu ấy có thể đang quay lưng lại với biên.
Thứ ba, biên nằm khác cao độ. Trong bản vẽ có nét ở cao độ Z khác 0, biến PROJMODE quyết định máy chiếu thế nào trước khi tính. Máy chúng tôi đo được PROJMODE bằng 1, tức là chiếu lên mặt phẳng XY của hệ toạ độ hiện hành.
Autodesk mô tả ba giá trị của lựa chọn Project. Giá trị None là "Only objects that intersect with the boundary edge in 3D space are extended". Giá trị UCS là "projection onto the XY plane of the current user coordinate system". Còn View là "projection along the current view direction".
Bản vẽ hai chiều bị lẫn nét ở cao độ khác là chuyện rất hay gặp với tệp nhận từ nơi khác. Cách dò và dọn những nét ấy nằm ở bài ẩn đối tượng trong CAD.
EXTEND và TRIM là một cặp, học chung một lượt
Hai lệnh này dùng chung dòng nhắc, chung biến hệ thống và chung cách nghĩ. Học riêng từng cái là học hai lần một thứ.
| Điểm chung | Chi tiết |
|---|---|
| Biến chế độ | cùng dùng TRIMEXTENDMODE |
| Biến biên | cùng dùng EDGEMODE |
| Biến chiếu | cùng dùng PROJMODE |
| Phím đổi vai | giữ Shift trong lệnh này là ra lệnh kia |
Điểm cuối là thứ tiết kiệm nhiều thao tác nhất trong ngày. Đang dọn một nút giao của bản vẽ, chỗ thì thừa chỗ thì thiếu, bạn ở nguyên trong một lệnh và dùng Shift để đổi vai qua lại.
Một hệ quả nữa của việc dùng chung biến: đặt EDGEMODE bằng 1 để kéo dài xong mà quên đặt lại, thì lần cắt sau cũng cắt theo biên tưởng tượng. Nét bị cắt mất một đoạn mà không hiểu vì sao. Đây là lý do nên đặt lại về 0 ngay sau khi xong việc.
Cách dọn nút giao bằng lệnh vát và lượn góc nằm ở bài bo góc trong CAD.
Ba điều hay nghe nhưng không đúng
| Điều hay nghe | Thực tế đo trên bản 2027 |
|---|---|
EXTEND luôn hỏi chọn biên trước | Chế độ Quick không hỏi; TRIMEXTENDMODE bằng 1 là đang ở chế độ ấy |
| Biên phải đủ dài thì mới kéo được | Đặt EDGEMODE bằng 1 là kéo tới giao điểm của đường kéo dài |
Muốn cắt thì phải thoát ra gọi TRIM | Giữ Shift ngay trong lệnh là cắt, dòng nhắc ghi rõ điều đó |
Câu hỏi thường gặp
Lệnh extend trong CAD gõ tắt là gì?
EX. Gõ hai chữ rồi Enter là vào lệnh.
Vì sao bản mới không hỏi chọn biên nữa?
Vì chế độ ngầm định đã đổi sang Quick. Muốn về lối cũ thì vào lệnh, chọn mOde, chọn Standard, hoặc đặt biến TRIMEXTENDMODE bằng 0.
Kéo dài đoạn thẳng trong CAD mà nó không chịu kéo?
Kiểm ba chỗ theo thứ tự: nét có gặp được biên không, bạn có bấm đúng đầu cần kéo không, và biên có nằm cùng cao độ không.
Làm sao kéo tới giao điểm mà hai nét không chạm nhau?
Đặt biến EDGEMODE bằng 1. Lệnh sẽ coi biên như kéo dài vô hạn và kéo nét tới đúng giao điểm ấy.
Đang kéo dài mà muốn cắt thì làm sao?
Giữ phím Shift rồi bấm vào phần cần cắt. Dòng nhắc của lệnh ghi rõ shift-select to trim.