Tô đen một cột bê tông trên mặt bằng, tô đặc mũi tên, tô kín một ký hiệu. Bản vẽ 2D luôn có vài chỗ cần mảng màu đặc, và chữ solid cad là thứ nhiều người tìm khi cần làm việc ấy. Lệnh solid trong CAD là một cách làm việc ấy chỉ bằng vài cú bấm điểm. Nó nhanh, nhưng có một cái bẫy về thứ tự bấm điểm mà hầu như ai dùng lần đầu cũng mắc.
Chữ "solid" trong AutoCAD còn dùng cho khối đặc 3D, nên dễ lẫn. Bài này nói về lệnh SOLID tô đặc hình phẳng 2D. Khối 3D có ở bài vẽ khối 3D trong CAD. Mọi phép thử làm trên AutoCAD 2027, bản vẽ mẫu acadiso.dwt, ảnh trong bài là ảnh chụp màn hình thật. Muốn học bài bản, Viện có khoá AutoCAD cho ngành xây dựng.
Cách gọi lệnh solid cad
Gõ SOLID hoặc tên tắt SO; tên tắt lấy từ tệp acad.pgp của bản 2027. Lệnh không có nút trên ribbon mặc định. Bản 2027 hỏi lần lượt:
| Bước | Máy hỏi | Bạn làm |
|---|---|---|
| 1 | Specify first point: | Điểm thứ nhất |
| 2 | Specify second point: | Điểm thứ hai |
| 3 | Specify third point: | Điểm thứ ba |
| 4 | Specify fourth point or <exit>: | Điểm thứ tư, hoặc Enter để dừng ở tam giác |
| 5 | Specify third point: | Bấm tiếp để nối thêm mảng, hoặc Enter để kết thúc |
Tài liệu Autodesk về SOLID mô tả lệnh tạo tam giác và tứ giác tô đặc. Nhấn Enter ở câu hỏi điểm thứ tư thì ra tam giác.
Thứ tự chữ Z: cái bẫy hình nơ bướm
Cùng một hình vuông 1000 × 1000, bấm bốn đỉnh theo hai thứ tự khác nhau:
| Thứ tự bấm | Kết quả |
|---|---|
0,0 → 1000,0 → 0,1000 → 1000,1000 (hình chữ Z) | Hình vuông tô kín |
2000,0 → 3000,0 → 3000,1000 → 2000,1000 (đi vòng quanh) | Hình nơ bướm: hai tam giác chạm đỉnh |
Thói quen vẽ hình là đi vòng quanh các đỉnh, như khi vẽ polyline. Với SOLID, cách ấy cho ra hình nơ bướm. Lệnh nối điểm 1 với 2, rồi 3 với 4, rồi tô phần giữa hai cạnh đó. Muốn hình vuông thì điểm thứ ba phải nằm cùng phía với điểm thứ nhất, tức bấm theo đường chữ Z: dưới trái, dưới phải, trên trái, trên phải.
Tam giác thì không có bẫy: bấm ba điểm 4000,0, 5000,0, 4500,1000, Enter ở câu hỏi điểm thứ tư, ra đúng tam giác tô kín.
FILLMODE: tô đặc hay chỉ còn đường viền
Biến FILLMODE bằng 1 trên máy mặc định. Đặt nó bằng 0 rồi gõ REGEN, cả ba hình SOLID chỉ còn đường viền, mảng trắng biến mất, như hàng dưới của ảnh đầu bài. Hình nơ bướm lúc này lộ rõ là hai tam giác chéo nhau.
Theo tài liệu Autodesk, mảng tô của SOLID chỉ hiện khi FILLMODE bật và hướng nhìn vuông góc với mặt phẳng của hình. Biến này tác động lên cả hatch mẫu SOLID: hình vuông hatch ở bên phải ảnh cũng chỉ còn viền. Vì thế, thấy SOLID hay hatch đặc chỉ còn viền, hãy kiểm tra FILLMODE trước tiên, trước khi nghĩ bản vẽ bị lỗi.
Tô đặc trong CAD: SOLID hay hatch SOLID
Cách thứ hai để tô đặc là lệnh hatch với mẫu SOLID. Đặt cạnh nhau một hình vuông tô bằng lệnh SOLID và một hình vuông cùng cỡ tô bằng hatch mẫu SOLID, rồi đọc thuộc tính của từng cái.
Lệnh SOLID | Hatch mẫu SOLID | |
|---|---|---|
| Loại đối tượng | Solid | Hatch |
| Diện tích đọc được | Không có thuộc tính diện tích | 1 000 000 |
| Cần đường bao kín vẽ sẵn | Không, chỉ cần các điểm | Có |
Tắt khi FILLMODE bằng 0 | Có, chỉ còn viền | Có, chỉ còn viền |
| Bẫy thứ tự điểm | Có | Không |
Hai cách nhìn giống hệt nhau trên màn hình, nhưng đối tượng SOLID không có diện tích để đọc, còn hatch cho ngay 1 000 000. Muốn bóc diện tích vùng tô, hay tô một hình cong, hình nhiều cạnh, hãy dùng lệnh hatch trong CAD. SOLID chỉ hợp cho những mảng nhỏ tam giác, tứ giác: đầu mũi tên, ký hiệu cột, dấu cao độ.
Hatch solid trong CAD: tô đặc bằng dòng lệnh
Cách tô đặc thứ hai, và là cách nên dùng cho hầu hết trường hợp, là hatch solid trong CAD. Bản dòng lệnh -HATCH làm được hoàn toàn bằng bàn phím, không cần mở hộp thoại, qua bốn bước.
| Bước | Gõ | Ý nghĩa |
|---|---|---|
| 1 | -HATCH | Gọi bản dòng lệnh của hatch |
| 2 | P rồi SOLID | Chọn mẫu tô đặc |
| 3 | S rồi chọn đường bao | Chọn đối tượng làm biên, ví dụ hình chữ nhật vừa vẽ |
| 4 | Enter hai lần | Kết thúc chọn và tạo hatch |
Hình chữ nhật 1000 × 1000 vẽ bằng RECTANG, tô theo bốn bước trên, cho một đối tượng Hatch diện tích 1 000 000, đúng bằng diện tích hình chữ nhật. Khác với SOLID, hatch tô được mọi hình kín: tròn, cong, nhiều cạnh, có lỗ.
Tô đặc một loạt cột bê tông trên mặt bằng thì làm như sau: vẽ tiết diện cột bằng RECTANG hay CIRCLE, rồi tô tất cả bằng một lệnh hatch mẫu SOLID. Bóc diện tích cột sau này chỉ cần đọc thuộc tính diện tích của hatch; với SOLID thì không có con số nào để đọc.
| Việc | Nên dùng |
|---|---|
| Đầu mũi tên, tam giác cao độ, ký hiệu nhỏ ba bốn cạnh | SOLID |
| Cột, vách, tường tô đen trên mặt bằng | Hatch mẫu SOLID |
| Vùng cong, vùng tròn, vùng có lỗ | Hatch mẫu SOLID |
| Vùng cần đọc diện tích | Hatch mẫu SOLID |
Nối nhiều mảng trong một lệnh
Sau điểm thứ tư, máy không dừng mà hỏi lại Specify third point:. Bấm tiếp hai điểm nữa là thêm một mảng tứ giác nối vào cạnh cuối của mảng trước, vẫn theo quy tắc chữ Z. Nhấn Enter ở câu hỏi điểm thứ ba để kết thúc.
Thử với sáu điểm 0,0, 1000,0, 0,1000, 1000,1000, 0,2000, 1000,2000: kết quả là một dải tô cao 2000, nhưng gồm hai đối tượng Solid riêng, cái thứ hai trải từ cao độ 1000 tới 2000. Mỗi mảng là một đối tượng, nên chọn một cú là chỉ được một mảng, muốn dời cả dải thì phải chọn hết các mảng.
Kiểm tra nhanh một bản vẽ có nhiều mảng tô
Bản vẽ nhận từ người khác thường trộn cả SOLID lẫn hatch đặc, trông y hệt nhau. Muốn biết mảng nào là loại nào, chọn một mảng và xem tên đối tượng trong bảng Properties: Solid hay Hatch. Nếu là Solid mà cần diện tích, vẽ lại đường bao bằng polyline qua đúng các đỉnh rồi tô bằng hatch.
Nếu cả bản vẽ đột nhiên chỉ còn đường viền, đừng vội vẽ lại. Gõ FILLMODE, xem giá trị. Bằng 0 thì đặt lại 1 và gõ REGEN; mọi mảng tô, cả SOLID lẫn hatch, sẽ hiện lại như cũ vì đối tượng vẫn còn nguyên, chỉ có cách hiển thị thay đổi.
Ba điều hay nghe nhưng không đúng
| Hay nghe | Thực tế trên bản 2027 |
|---|---|
| Bấm bốn đỉnh theo vòng là ra tứ giác | Đi vòng quanh ra hình nơ bướm; phải bấm theo chữ Z |
| SOLID và hatch SOLID như nhau | Đối tượng SOLID không có diện tích; hatch có |
| Mảng tô mất là do lỗi bản vẽ | Thường là FILLMODE đang bằng 0 |
| Bấm liền nhiều điểm là ra một đối tượng | Sáu điểm cho hai đối tượng Solid riêng |
Câu hỏi thường gặp
Lệnh solid trong CAD dùng để làm gì?
Tô đặc một tam giác hay tứ giác bằng cách bấm ba hoặc bốn điểm, gõ tắt SO.
Vì sao tô ra hình nơ bướm?
Bạn bấm bốn đỉnh theo vòng. Bấm theo chữ Z: dưới trái, dưới phải, trên trái, trên phải. Gõ U để bỏ hình nơ rồi vẽ lại theo đúng thứ tự ấy.
Vì sao mảng tô chỉ còn đường viền?
FILLMODE đang bằng 0. Đặt về 1 rồi gõ REGEN.
Tô đặc hình tròn thế nào?
SOLID chỉ tô tam giác và tứ giác. Hình tròn thì dùng hatch mẫu SOLID.
Đọc diện tích vùng tô đặc được không?
Với hatch thì được: hình vuông 1000 × 1000 tô hatch cho diện tích 1 000 000. Đối tượng tạo bằng SOLID không có thuộc tính diện tích, nên phải vẽ đường bao rồi đo riêng.
Có nên dùng SOLID nữa không?
Cho mảng nhỏ ba, bốn cạnh thì nhanh. Còn lại nên dùng hatch mẫu SOLID.