Đường cong spline vẽ xong thì hay phải sửa: khép lại thành vòng, đảo chiều để khớp với tuyến khác, nối thêm một đoạn thẳng, hay đổi thành polyline cho phần mềm khác đọc được. Lệnh splinedit trong CAD làm tất cả những việc ấy trên spline có sẵn, không phải vẽ lại.
Bài này thử SPLINEDIT trên AutoCAD 2027, bản vẽ mẫu acadiso.dwt, với một spline kiểu Fit đi qua bốn điểm 0,0, 1000,800, 2000,-300, 3000,500, dài 4 198,052. Cách vẽ spline có ở bài lệnh spline trong CAD. Muốn học bài bản, Viện có khoá AutoCAD cho ngành xây dựng.
Cách gọi và bảng lựa chọn
| Cách gọi | Ở đâu |
|---|---|
Gõ SPLINEDIT hoặc tắt SPE | Dòng lệnh |
| Ribbon | Home → Modify → Edit Spline |
| Menu | Modify → Object → Spline |
Vị trí và tên tắt lấy từ tệp acad.cuix và acad.pgp của bản 2027. Gõ SPE, máy hỏi Select spline:, rồi đưa ra bảng lựa chọn:
Enter an option [Close/Join/Fit data/Edit vertex/convert to Polyline/Reverse/Undo/eXit] <eXit>:Tài liệu Autodesk về SPLINEDIT mô tả lệnh sửa các thông số của spline, và đổi một polyline đã làm trơn kiểu spline thành spline thật. Bài này đi qua bốn lựa chọn hay dùng nhất: Close, Reverse, Join và convert to Polyline.
Close: khép spline thành vòng
Gõ C ở bảng lựa chọn, rồi X để thoát. Spline hở trở thành spline khép kín: thuộc tính Closed đổi thành đúng.
| Chiều dài | Khép kín | |
|---|---|---|
| Trước | 4 198,052 | Không |
Sau Close | 7 491,635 | Có |
Chiều dài tăng thêm hơn 3 290, dài hơn hẳn khoảng cách thẳng từ 3000,500 về 0,0 (khoảng 3 041). Nghĩa là đoạn khép là một đoạn cong, không phải một nét thẳng nối hai đầu. Nếu cần tính chu vi, đọc lại chiều dài sau khi khép, đừng cộng tay.
Khép kín hữu ích khi spline là đường bao của một vùng cần tô hatch hay đùn thành khối: vùng hở không tô được, không đùn ra khối đặc được. Đùn khối từ hình kín có ở bài lệnh extrude trong CAD.
Đảo chiều spline: Reverse
Gõ R rồi X. Điểm đầu và điểm cuối đổi chỗ cho nhau:
| Điểm đầu | Điểm cuối | |
|---|---|---|
| Trước | 0,0 | 3000,500 |
Sau Reverse | 3000,500 | 0,0 |
Hình dạng đường cong không đổi, chỉ đổi chiều: bốn điểm đi qua vẫn là bốn điểm cũ, chỉ có thứ tự của chúng bị đảo ngược. Việc này quan trọng khi spline là một tuyến có hướng: tim đường, đường ống có chiều dòng chảy, hay đường dẫn để đùn khối, vì kết quả nhiều lệnh phụ thuộc chiều của đường.
Nối spline trong CAD: Join
Vẽ thêm một đoạn thẳng nối tiếp từ điểm cuối 3000,500 tới 4000,500. Gõ SPE, chọn spline, J, chọn đoạn thẳng, Enter, rồi X:
| Số đối tượng | Loại | |
|---|---|---|
| Trước | 2 | Spline + Line |
Sau Join | 1 | Spline |
Đoạn thẳng được nhập vào spline, kết quả là một đối tượng spline duy nhất. Sau khi gõ J, máy hỏi Select any open curves to join to source:, tức nét được nối phải là đường hở.
Nét phải chạm đúng đầu spline. Dời đoạn thẳng ra xa 200, bắt đầu từ 3200,500, rồi Join lại, máy báo:
0 objects joined to source, 1 object discarded from the operationKhông có gì được nối, vẫn là hai đối tượng. Muốn nối được, dời đầu đoạn thẳng về đúng điểm cuối spline bằng bắt điểm.
Chuyển spline thành polyline: độ chính xác
Gõ P (convert to Polyline), máy hỏi Specify a precision <10>:. Thử ba mức 1, 10 và 99 trên cùng spline, kết quả như bảng dưới.
| Precision | Số đỉnh polyline | Chiều dài | Lệch so với spline |
|---|---|---|---|
| 1 | 7 | 4 142,255 | −1,329 % |
| 10 (mặc định) | 29 | 4 194,510 | −0,084 % |
| 99 | 283 | 4 198,028 | −0,001 % |
Độ chính xác càng cao thì polyline càng nhiều đỉnh và càng bám sát đường cong. Mức mặc định 10 cho 29 đỉnh, lệch chưa tới một phần nghìn, đủ cho hầu hết bản vẽ xây dựng. Mức 1 chỉ 7 đỉnh, lệch hơn 1 %, quá thô cho đường cong cần độ chính xác.
Hai điều cần nhớ. Thứ nhất, spline gốc bị thay bằng polyline, không còn giữ lại; muốn giữ bản cong thì sao chép ra trước. Thứ hai, số bạn gõ được nhớ cho lần sau: dùng mức 1 một lần thì lần sau câu hỏi hiện <1> thay vì <10>. Để ý giá trị trong ngoặc nhọn trước khi nhấn Enter.
Bài lệnh spline dùng một cách khác là PEDIT, đổi một spline bốn điểm ra 37 đỉnh theo biến SPLINESEGS. SPLINEDIT cho điều khiển trực tiếp hơn: chọn số đỉnh bằng một con số ngay trong lệnh.
Polyline làm trơn kiểu spline thành spline thật
Lệnh PEDIT với lựa chọn Spline làm trơn một polyline, nhưng đối tượng vẫn là polyline (2dPolyline), không phải spline. Chọn nó trong SPLINEDIT rồi gõ X thoát ngay, không làm gì thêm: đối tượng đã thành Spline thật.
| Bước | Loại đối tượng |
|---|---|
Vẽ PLINE qua bốn điểm, PEDIT → S | 2dPolyline |
SPLINEDIT, chọn, X | Spline |
Tài liệu Autodesk nói đúng như vậy: chỉ cần chọn polyline dạng spline trong SPLINEDIT là nó được đổi, kể cả khi thoát ngay. Cách này hữu ích với bản vẽ cũ, nơi đường cong thường được vẽ bằng polyline làm trơn; đổi sang spline thật thì mới dùng được các lựa chọn Fit data, Edit vertex của SPLINEDIT.
Sửa spline trong CAD: chọn lựa chọn nào
| Việc cần làm | Lựa chọn |
|---|---|
| Khép đường cong thành vòng để tô hay đùn | Close |
| Đổi chiều tuyến | Reverse |
| Nối thêm nét vào đầu spline | Join |
| Gửi cho phần mềm không đọc được spline | convert to Polyline, precision 10 trở lên |
| Thêm, bớt, dời điểm đi qua | Fit data |
| Sửa điểm điều khiển | Edit vertex |
Chuẩn bị một đường cong để gửi đi: thứ tự làm
Gộp các kết quả trên vào một việc hay gặp: đường bao một hồ nước hay một sân vườn vẽ bằng spline, cần đưa sang phần mềm dự toán hoặc máy cắt chỉ đọc được polyline.
- Nếu đường cong trong bản vẽ cũ là polyline làm trơn, chọn nó trong
SPErồiXđể đổi thành spline thật trước. - Nếu đường bao gồm spline và vài đoạn thẳng, dùng
Jnối tất cả vào spline. Kiểm tra dòng báo: nếu códiscarded, một nét chưa chạm đầu, phải dời lại cho khít. - Nếu đường bao hở,
Cđể khép kín, rồi đọc lại chu vi. - Nếu chiều đi của đường có ý nghĩa, như tuyến ống hay tim đường, kiểm tra điểm đầu và dùng
Rđể đảo nếu cần. - Sao chép đường cong sang một layer lưu trữ, vì bước sau thay spline bằng polyline.
P, gõ độ chính xác 10 trở lên; với đường cong cần chính xác cao thì 99.
| Mục tiêu | Độ chính xác nên dùng | Kết quả trên ví dụ |
|---|---|---|
| Xem nhanh, không cần chính xác | 1 | 7 đỉnh, lệch 1,3 % |
| Bản vẽ xây dựng thông thường | 10 | 29 đỉnh, lệch 0,084 % |
| Máy cắt, đo đạc cần sát đường cong | 99 | 283 đỉnh, lệch 0,001 % |
Chu vi và diện tích của polyline lúc này dùng được ngay cho bảng tính; cách đọc có ở bài tính diện tích trong CAD.
Ba điều hay nghe nhưng không đúng
| Hay nghe | Thực tế trên bản 2027 |
|---|---|
| Đổi sang polyline thì luôn giữ spline gốc | Spline gốc bị thay bằng polyline |
| Độ chính xác lần nào cũng mặc định 10 | Máy nhớ số bạn gõ lần trước |
| Nối đoạn thẳng vào spline thì ra polyline | Kết quả vẫn là một spline |
Câu hỏi thường gặp
Lệnh splinedit trong CAD là gì?
Lệnh sửa spline có sẵn, gõ tắt SPE: khép, đảo chiều, nối, sửa điểm, đổi sang polyline.
Đổi spline sang polyline mà vẫn mượt thế nào?
SPE, chọn spline, P, gõ độ chính xác cao, ví dụ 99: 283 đỉnh, lệch 0,001 %.
Vì sao đổi xong spline biến mất?
convert to Polyline thay spline bằng polyline. Sao chép spline ra trước nếu cần giữ.
Khép spline hở thế nào?
SPE, chọn spline, C, rồi X. Chiều dài tăng lên vì có thêm đoạn cong khép từ điểm cuối về điểm đầu.
Nối một đoạn thẳng vào spline được không?
Được, bằng J, miễn là đoạn thẳng chạm đúng đầu spline. Kết quả là một spline. Với khe hở 200 như trong ví dụ, máy báo đã loại nét ấy khỏi phép nối và không nối gì cả.
Vì sao độ chính xác mặc định không còn là 10?
Máy nhớ số đã gõ ở lần đổi trước. Gõ lại 10 nếu muốn quay về mức mặc định ban đầu.