Bạn bấm vào một đoạn thừa để cắt nó đi, và cả nét biến mất. Hoặc ngược lại, bạn bấm mãi mà không có gì xảy ra. Lệnh trim trong CAD từ bản 2021 có hai chế độ làm việc khác hẳn nhau, và phần lớn chuyện bực mình đều bắt nguồn từ chỗ không biết máy mình đang ở chế độ nào.
Bài này tách hai chế độ ra, kèm cách nhận biết trong ba giây. Muốn học trọn bộ công cụ dựng hình, Viện có khoá AutoCAD cho ngành xây dựng.
Hai chế độ, và vì sao máy bạn hỏi khác máy đồng nghiệp
Đây là điều phải biết trước tất cả, vì mọi chuyện còn lại đều phụ thuộc vào nó.
Biến TRIMEXTENDMODE quyết định lệnh chạy theo lối nào. Tài liệu Autodesk mô tả lựa chọn Mode là "Sets the default trim mode either to Quick, which uses all objects as potential cutting edges or to Standard, which prompts you to select cutting edges."
| Giá trị | Tên chế độ | Lệnh làm gì |
|---|---|---|
1 | Quick | Mọi đối tượng đều là đường chặn, bấm phát cắt luôn |
0 | Standard | Hỏi chọn đường chặn trước, rồi mới cắt |
Điều đáng nói nằm ở chỗ khác. Trang tài liệu về biến TRIMEXTENDMODE ghi rõ giá trị ban đầu là 1 và biến này lưu ở Registry, chứ không lưu trong bản vẽ.
Nghĩa là nó gắn với máy chứ không gắn với tệp. Ai đó đổi một lần thì máy đó giữ mãi, cho mọi bản vẽ về sau. Đó là lý do cùng một tệp, máy bạn hỏi một kiểu còn máy đồng nghiệp hỏi kiểu khác.
Cách kiểm trong ba giây: gõ TRIMEXTENDMODE rồi Enter, máy in ra số hiện tại.
Cách gọi lệnh trim trong CAD
Bốn lối vào, đọc thẳng từ tệp cấu hình của bản 2027.
| Lối vào | Nội dung |
|---|---|
| Lệnh đầy đủ | TRIM |
| Lệnh tắt | TR |
| Ribbon | Home → Modify → nút xổ Trim and Extend → Trim |
| Menu cổ điển | Modify → Trim |
Autodesk mô tả công việc của lệnh trong một câu: "Trims objects to meet the edges of other objects."
Từng bước trên dòng lệnh
Bảng dưới chép nguyên văn dòng nhắc của chế độ Standard, đủ cả dấu ba chấm và các chữ hoa lạ mắt.
| Bước | Máy hỏi | Bạn làm |
|---|---|---|
| 0 | Current settings: Projection=UCS, Edge=None, Mode=Standard | Dòng báo, không phải câu hỏi |
| 1 | Select cutting edges ... Select objects or [mOde] <select all>: | Chọn các đường chặn, hoặc Enter để lấy tất cả |
| 2 | Select object to trim or shift-select to extend or [cuTting edges/Fence/Crossing/mOde/Project/Edge/eRase]: | Bấm vào phần muốn bỏ, rồi Enter khi xong |
Chế độ Quick bỏ hẳn bước 1 và đi thẳng vào bước 2. Nhanh hơn thật, nhưng cái giá của nó nằm ở mục sau.
Chữ mOde ở cả hai dòng nhắc là lối đổi chế độ ngay giữa lệnh mà không phải nhớ tên biến. Gõ O rồi chọn Quick hay Standard.
Vì sao lệnh trim có lúc xoá luôn cả nét
Đây là nguyên nhân số một của lỗi lệnh trim trong cad, và nó chỉ xảy ra ở chế độ Quick.
Autodesk nói thẳng trong trang lệnh: "In Quick mode, selecting an object that doesn't cross a boundary deletes the object instead." Bấm vào một nét mà không có đường chặn nào cắt qua nó thì máy xoá hẳn cả nét, chứ không phải không làm gì.
Thử trên một nét dài 1000 với đường chặn đặt ở vị trí 600 cho kết quả dứt khoát.
| Tình huống | Quick | Standard |
|---|---|---|
| Có đường chặn cắt qua | còn 600 | còn 600 |
| Không có gì cắt qua | mất cả nét | còn nguyên 1000 |
Ở chế độ Standard, cùng cú bấm ấy không làm gì cả, vì nét không giao với đường chặn nào bạn đã chọn.
Hệ quả thực tế rất khó chịu. Bạn quét chọn nhanh một loạt nét thừa trong chế độ Quick, vài nét trong đó không giao với thứ gì, và chúng biến mất luôn. Mắt không kịp nhận ra vì chúng vốn là nét thừa.
Nếu vừa gặp chuyện này thì U một lần là lấy lại được. Quen tay hơn thì đặt TRIMEXTENDMODE về 0 và làm việc ở Standard.
Lệnh trim trong CAD không chọn được đối tượng: ba chỗ phải kiểm
Đây là cụm than phiền lớn thứ hai, và nó gần như luôn thuộc một trong ba nguyên nhân dưới.
Một là lớp đang tắt. Nét nằm trên một lớp bị tắt thì hoàn toàn không chọn được, kể cả bằng cách quét chọn. Máy không nhìn thấy nó nên không thể lấy làm đường chặn, cũng không thể cắt nó. Bật lớp lên là xong.
Hai là lớp đang khoá. Nét vẫn hiện, vẫn tìm thấy được, nhưng lệnh sửa không được phép đổi nó. Dấu hiệu nhận ra là con trỏ hiện biểu tượng ổ khoá khi rê qua. Mở khoá lớp rồi cắt lại.
Ba là hai nét không thật sự giao nhau. Phóng to hết cỡ trông như chạm, nhưng lệch nhau vài phần nghìn đơn vị. Chỗ này chữa bằng EDGEMODE ở mục ngay dưới.
Còn một chỗ nữa ít gặp hơn. Nét nằm trong một block thì TRIM không đụng tới được, vì nó là một phần của khối chứ không phải đối tượng độc lập. Cách sửa nội dung khối nằm ở bài sửa block trong CAD.
Lệnh trim nâng cao trong CAD: EDGEMODE cắt theo mép kéo dài
Biến EDGEMODE là thứ tách người dùng quen tay khỏi người mới, vì nó giải quyết đúng cái tình huống bực nhất.
Autodesk mô tả lựa chọn Edge là "Determines whether an object is trimmed at another object's extrapolated edge or only to an object that intersects it in 3D space." Nói gọn là cho phép cắt theo phần kéo dài tưởng tượng của đường chặn, dù thực tế hai nét không chạm nhau.
Giá trị mặc định trên bản vẽ mới là 0, tức chỉ cắt khi hai nét giao thật. Kết quả đo trên một nét dài 1000 với đường chặn ngắn, không chạm tới nó, ở chế độ Standard.
EDGEMODE | Kết quả |
|---|---|
0 | Không cắt, nét vẫn nguyên 1000 |
1 | Cắt được, nét còn 600 |
Vậy khi bạn chắc chắn hai nét phải giao nhau mà máy không chịu cắt, hãy đặt EDGEMODE về 1 rồi thử lại. Đổi nhanh ngay trong lệnh bằng cách gõ E rồi chọn Extend.
Nhưng nhớ một điều. EDGEMODE bằng 1 chỉ che đi triệu chứng, còn khe hở vẫn nằm trong bản vẽ và vẫn phá các phép tính diện tích về sau.
Một lưu ý cuối cho mục này. Ở chế độ Quick, EDGEMODE không cứu được bạn: nét không giao với gì vẫn bị xoá hẳn, bất kể biến ấy bằng mấy.
Cách trim hatch trong CAD: câu trả lời thẳng
Cụm này được tìm khá nhiều, nên cần nói rõ thay vì vòng vo.
Kết quả đo dứt khoát. Một mảng tô 2000 × 1000 có nét cắt ngang qua giữa, bấm vào phần mảng tô bên phải, ở cả hai chế độ: diện tích vẫn nguyên 2.000.000, mảng tô không hề bị cắt. Cùng bản vẽ ấy, một nét thẳng đặt ở điều kiện y hệt thì cắt được bình thường.
Nghĩa là TRIM không cắt được mảng tô. Cũng may là nó không xoá mảng tô, kể cả ở chế độ Quick.
Muốn thu nhỏ một mảng tô thì phải sửa đường bao của nó chứ không phải sửa mảng tô. Ba cách dùng được.
Cách một — kéo điểm. Chọn mảng tô liên kết, kéo các điểm móc của đường bao. Mảng tô tự tính lại theo.
Cách hai — thêm đảo. Gõ HATCHEDIT, chọn Add, chỉ vào vùng muốn khoét. Phần ấy thành lỗ trong mảng tô.
Cách ba — cắt đường bao rồi tô lại. Cắt đường bao bằng chính TRIM, rồi tô lại vùng mới. Chậm hơn nhưng sạch nhất.
Khi mảng tô không chịu hiện hoặc không tạo được, nguyên nhân nằm ở bài lỗi không hatch được trong CAD.
Cách dùng lệnh trim trong CAD cho nhanh
Ba thói quen dưới đây tiết kiệm nhiều thời gian hơn mọi mẹo khác.
Enter ở bước chọn đường chặn. Ở chế độ Standard, Enter ngay tại dòng Select objects or [mOde] <select all>: là lấy toàn bộ bản vẽ làm đường chặn. Bạn được cái nhanh của Quick mà vẫn giữ được cái an toàn của Standard, vì nét không giao với gì sẽ không bị xoá.
Giữ Shift để đổi sang kéo dài. Dòng nhắc ghi sẵn shift-select to extend. Giữ Shift rồi bấm thì thay vì cắt, máy kéo dài nét tới đường chặn. Không phải thoát lệnh để gọi EXTEND.
Dùng Fence cho một loạt nét. Gõ F rồi vạch một đường cắt ngang qua tất cả các nét thừa. Mọi nét mà đường vạch ấy đi qua đều bị cắt trong một lượt.
Khi cần dọn sạch mọi thứ nằm một phía của một ranh giới, có một lệnh riêng nhanh hơn hẳn, viết ở bài lệnh extrim trong CAD.
Ba điều hay nghe nhưng không đúng
| Hay nghe | Bản 2027 thực sự làm gì |
|---|---|
| Trim không bao giờ xoá đối tượng | Chế độ Quick xoá hẳn nét không giao với gì |
| Chế độ Quick lúc nào cũng tiện hơn | Nó cũng là chế độ duy nhất làm mất nét ngoài ý muốn |
| Trim cắt được mảng tô | Mảng tô giữ nguyên diện tích ở cả hai chế độ |
Câu hỏi thường gặp
Vì sao lệnh trim trong CAD lại xoá mất cả nét của tôi?
Máy đang ở chế độ Quick và nét ấy không có đường chặn nào cắt qua. Gõ U để lấy lại, rồi đặt TRIMEXTENDMODE về 0 nếu muốn tránh hẳn.
Làm sao biết máy đang ở chế độ nào?
Gõ TRIMEXTENDMODE rồi Enter. Số 1 là Quick, số 0 là Standard. Dòng đầu khi chạy lệnh cũng ghi Mode=.
Vì sao đồng nghiệp mở cùng tệp lại thấy lệnh hỏi khác?
Vì biến này lưu ở Registry của từng máy chứ không lưu trong bản vẽ.
Hai nét rõ ràng giao nhau mà máy không chịu cắt?
Rất có thể chúng lệch nhau một chút. Đặt EDGEMODE về 1 để cắt theo phần kéo dài của đường chặn.
Sử dụng lệnh trim trong CAD để cắt nhiều nét một lúc thế nào?
Gõ F ở dòng nhắc chọn đối tượng rồi vạch một đường qua tất cả các nét thừa.
Đang trim mà muốn kéo dài một nét thì sao?
Giữ Shift rồi bấm vào nét ấy. Không cần thoát lệnh để gọi EXTEND.