Chèn bản vẽ mặt bằng tổng thể vào để lấy một góc, nhưng cả tờ to đùng tràn ra ngoài khung tên. Xoá bớt thì hỏng tệp gốc, mà để nguyên thì rối. Xclip trong CAD giải đúng bài toán ấy: nó giấu phần thừa đi mà không đụng một nét nào.
Bài này đo trên AutoCAD 2027 tại Viện, kể cả cái khung viền mà rất nhiều người muốn bỏ mà không biết bỏ ở đâu. Muốn học trọn khâu tham chiếu và xuất hồ sơ, mời bạn xem khóa học AutoCAD xây dựng.
Cách gọi lệnh xclip trong CAD
Đọc thẳng từ tệp giao diện acad.cuix của bản 2027 trên máy, và bảng này giải thích vì sao nhiều người tìm mãi không thấy.
| Lệnh | Lệnh tắt | Ruy băng | Trình đơn cổ điển |
|---|---|---|---|
XCLIP | XC | không có | Modify → Clip → Xref |
CLIP | không có | Insert → Reference → Clip | không có |
XCLIPFRAME | không có | không có | Modify → Object → External Reference → Frame |
XCLIP không có nút nào trên ruy băng. Nút bạn thấy ở Insert → Reference → Clip là lệnh CLIP, lệnh chung cho mọi loại tham chiếu, và nó cũng cắt được xref. Ai quen gõ thì hai chữ XC là nhanh nhất, và lệnh xc trong cad chính là lệnh này chứ không phải lệnh nào khác.
Autodesk mô tả nó trong một câu ở trang XCLIP cho bản 2027: "Crops the display of a selected external reference or block reference to a specified boundary". Chữ đáng chú ý là display, tức chỉ đụng vào phần hiển thị.
Cùng trang ấy nói rõ vai trò của ranh giới: "The clipping boundary determines the portion of an xref or block instance that is hidden, either outside or inside the boundary". Chữ hidden một lần nữa khẳng định là giấu chứ không xoá.
Lệnh này không chỉ dùng cho xref. Nó cắt được cả block, cả ảnh gắn ngoài, cả bản vẽ ngầm dạng DWF hay PDF. Cách gắn ảnh vào bản vẽ nằm ở bài chèn ảnh vào CAD.
Từng bước trên dòng lệnh
Cột giữa chép nguyên văn từ AutoCAD 2027.
| Bước | Máy hỏi nguyên văn | Bạn làm |
|---|---|---|
| 1 | Select objects: | Chọn xref hoặc block, rồi Enter |
| 2 | Enter clipping option [ON/OFF/Clipdepth/Delete/generate Polyline/New boundary] <New>: | Enter để lấy New |
| 3 | Specify clipping boundary or select invert option: [Select polyline/Polygonal/Rectangular/Invert clip] <Rectangular>: | Enter để khoanh chữ nhật |
| 4 | Bấm hai góc vùng muốn giữ lại |
Chỗ nhiều người làm ngược là bước 4. Vùng bạn khoanh là phần được giữ, không phải phần bị bỏ. Muốn làm ngược lại thì ở bước 3 chọn Invert clip.
Bốn chữ còn lại trong bảng bước 2 đều đáng biết, và phần dưới nói kỹ từng chữ.
Cắt xong rồi thì hình đi đâu
Đây là điều quyết định cách bạn dùng lệnh này, và nó đo được.
Chúng tôi dựng một khối gồm khung chữ nhật, hai vòng tròn và một đường ngang, rồi đo khung bao của nó: 2000 × 1200. Cắt bỏ nửa phải bằng XCLIP, đo lại: vẫn 2000 × 1200.
Không một đơn vị nào mất đi. Phần bị cắt chỉ thôi hiện ra, còn dữ liệu vẫn nằm nguyên trong bản vẽ.
Điều ấy kéo theo ba hệ quả thực tế.
Thứ nhất, tệp không nhẹ đi. Cắt một xref nặng 40 MB xuống còn một góc nhỏ thì bản vẽ vẫn phải nạp đủ 40 MB ấy. Muốn nhẹ thật thì phải cắt ở tệp gốc.
Thứ hai, lấy lại được bất cứ lúc nào. Gõ lại XC, chọn đối tượng, rồi chọn Delete là biên cắt biến mất và hình hiện đủ như cũ. Đây chính là câu trả lời cho việc bỏ xclip trong cad. Autodesk ghi cho tuỳ chọn ấy: "Removes a clipping boundary for the selected xref or block".
Thứ ba, có thể tắt tạm mà không xoá biên. Chọn OFF thì hình hiện đủ nhưng biên vẫn còn đó, chọn ON là cắt lại đúng biên cũ. Tiện khi cần xem toàn cảnh một lát rồi quay về.
Xclipframe: cái khung viền quanh vùng cắt
Đây là thứ nhiều người tìm nhất sau khi cắt xong, vì cái khung ấy hiện ra trên bản vẽ và họ không muốn nó lọt vào tờ in.
Biến XCLIPFRAME điều khiển nó, và nó nhận ba giá trị. Chúng tôi đo cả hai mặt: đếm điểm ảnh sáng trên màn hình, rồi in ra PDF và đếm số nét trong chính tệp ấy.
XCLIPFRAME | Trên màn hình | Trên tờ in |
|---|---|---|
0 | không hiện khung | không in — 3 nét trong PDF |
1 | hiện khung | có in — 4 nét trong PDF |
2 | hiện khung | không in — 3 nét trong PDF |
Con số 4 so với 3 là bằng chứng trực tiếp: ở giá trị 1, tệp PDF có thêm đúng một nét, chính là cái khung.
Mỗi giá trị chúng tôi đo hai lần trên màn hình và đều ra cùng một con số, nên phép đo tái lập được.
Giá trị đáng dùng nhất khi làm hồ sơ là 2. Bạn vẫn thấy khung để bấm chọn và chỉnh lại vùng cắt, mà tờ in ra thì sạch. Đặt 0 thì in sạch nhưng về sau muốn chọn lại biên rất khó, vì không thấy nó đâu.
Cắt theo hình khác chữ nhật
Mặc định là khoanh chữ nhật, nhưng ba tuỳ chọn còn lại ở bước 3 giải quyết mọi hình dạng khác.
Polygonal cho bạn bấm từng đỉnh của một đa giác bất kỳ. Dùng khi ranh giới khu đất gấp khúc.
Select polyline lấy một đường đa tuyến đã có sẵn trên bản vẽ làm biên. Đây là tuỳ chọn mạnh nhất, vì bạn vẽ biên trước cho thật chính xác rồi mới cắt theo nó.
Tuỳ chọn ấy cũng là cách làm xclip hình tròn trong cad. Lệnh không nhận trực tiếp một hình tròn, nên phải đổi nó thành đa tuyến trước. Cách chuyển nằm ở bài polyline trong CAD, hoặc đơn giản là vẽ một đa giác nhiều cạnh thay cho vòng tròn.
Invert clip đảo vùng: giữ phần ngoài, bỏ phần trong. Autodesk mô tả đúng như vậy: "Inverts the mode of the clipping boundary: objects are clipped either outside the boundary or inside the boundary". Tuỳ chọn này hữu ích khi cần khoét một lỗ giữa bản đồ nền để đặt bảng thống kê lên đó, hoặc khi muốn che một khu vực đang chờ số liệu mà vẫn giữ nguyên phần còn lại của tờ bản vẽ.
Còn generate Polyline ở bước 2 làm việc ngược lại: nó vẽ ra một đa tuyến trùng với biên cắt đang có, để bạn nhìn thấy và đo được cái biên ấy.
Clipdepth và chỗ nó thật sự dùng
Chữ Clipdepth trong dòng nhắc hay làm người dùng bản vẽ phẳng bối rối. Nó không dành cho họ.
Tuỳ chọn này cắt theo chiều sâu, tức đặt hai mặt phẳng trước và sau để giới hạn phần nhìn thấy trong không gian ba chiều. Với bản vẽ mặt bằng hai chiều thì nó không có tác dụng gì thấy được.
Nếu bạn chỉ làm bản vẽ phẳng, cứ bỏ qua chữ ấy. Bốn chữ đáng nhớ là New để cắt, Delete để bỏ cắt, OFF để tạm tắt và ON để bật lại.
Ba điều nhiều người nói mà máy làm khác
| Điều hay nghe | Máy bản 2027 thực sự làm gì |
|---|---|
| Cắt xref xong thì bản vẽ nhẹ đi | Không. Khung bao vẫn 2000 × 1200 y như trước, dữ liệu còn nguyên |
| Muốn bỏ khung viền thì đặt XCLIPFRAME bằng 0 | Đặt 2 hơn: vẫn thấy khung để chọn mà tờ in vẫn sạch |
| Vùng khoanh là phần bị bỏ đi | Ngược lại, đó là phần được giữ. Muốn bỏ phần trong thì chọn Invert clip |
Nói gọn, lệnh xclip trong cad là một cái mặt nạ chứ không phải một cái kéo. Hiểu như vậy thì dùng nó vừa nhanh vừa an toàn, và lúc nào cũng quay lại được.
Câu hỏi thường gặp
Lệnh tắt của xclip là gì?
XC. Trên ruy băng thì dùng nút Clip ở Insert → Reference, vì XCLIP không có nút riêng.
Bỏ cắt để hiện lại toàn bộ thì làm sao?
Gõ XC, chọn đối tượng, rồi chọn Delete. Muốn tắt tạm thì chọn OFF.
Bỏ khung viền quanh vùng cắt bằng cách nào?
Gõ XCLIPFRAME rồi nhập 2. Khung vẫn hiện trên màn hình nhưng không in ra giấy.
Cắt rồi thì tệp có nhẹ đi không?
Không. Chúng tôi đo khung bao trước và sau khi cắt, cả hai đều là 2000 × 1200.
Cắt theo hình tròn được không?
Không trực tiếp. Hãy vẽ một đa tuyến hoặc đa giác nhiều cạnh trước, rồi dùng tuỳ chọn Select polyline.
Cắt được block hay chỉ cắt được xref?
Cắt được cả block, cả ảnh gắn ngoài và bản vẽ ngầm, không riêng xref.