Bạn chèn một bức ảnh chụp sơ đồ khu đất vào bản vẽ, gửi tệp cho đồng nghiệp, và họ mở ra chỉ thấy một khung rỗng. Ảnh biến đi đâu? Đây là chuyện xảy ra mỗi ngày với người chèn ảnh vào CAD, và nguyên nhân nằm ở một điều rất đơn giản mà ít hướng dẫn nào nói ra.
Bài này cân dung lượng tệp trên AutoCAD 2027 tại Viện để chỉ đúng chỗ hỏng. Muốn học bài bản cả phần tham chiếu và xuất hồ sơ, mời bạn xem khóa học AutoCAD xây dựng.
Bản vẽ không giữ tấm ảnh, nó chỉ giữ đường dẫn
Chúng tôi làm một phép cân rất thẳng thắn. Tạo một bản vẽ trắng, lưu lại, ghi số. Gắn vào đó một tệp PNG nặng hơn ba megabyte, lưu lại, ghi số. Rồi lấy hiệu.
| Cân trên đĩa | Dung lượng |
|---|---|
| Tệp ảnh PNG đem chèn | 3 245 447 byte |
| Bản vẽ khi chưa có gì | 15 365 byte |
| Bản vẽ sau khi chèn ảnh | 25 178 byte |
| Bản vẽ nặng thêm | 9 813 byte, tức 0,3% tệp ảnh |
Con số ấy nói hết. Bản vẽ chỉ phình thêm chưa tới mười nghìn byte cho một tấm ảnh hơn ba triệu byte. Nó không chứa tấm ảnh. Nó chứa đường dẫn tới tấm ảnh, kèm chút thông tin về vị trí và kích thước.
Autodesk viết đúng như vậy ở trang About Attaching Raster Images cho bản 2027. Câu thứ nhất: "Images can be referenced and placed in drawing files, but like external references (xrefs), they are not actually part of the drawing file". Câu thứ hai nói rõ hơn: "The image is linked to the drawing file through a path name".
Hiểu điều này rồi thì mọi rắc rối còn lại đều dễ.
Chèn ảnh vào CAD bằng lệnh nào
Đọc thẳng từ tệp giao diện acad.cuix của bản 2027 trên máy.
| Lệnh | Lệnh tắt | Ruy băng | Trình đơn cổ điển |
|---|---|---|---|
IMAGEATTACH | IAT | không có | Insert → Raster Image Reference |
ATTACH | không có | Insert → Reference → Attach | File → Attach |
IMAGE | IM | không có | không có |
EXTERNALREFERENCES | ER | không có | Insert → External References |
Có một chỗ dễ nhầm. IMAGEATTACH không có nút nào trên ruy băng. Nút bạn thấy ở Insert → Reference → Attach là lệnh ATTACH, lệnh chung cho mọi loại tham chiếu, và nó vẫn chèn được ảnh. Ai quen bấm nút thì dùng ATTACH, ai quen gõ thì IAT nhanh hơn.
Bảng quản lý thì mở bằng ER. Đây mới là chỗ nhìn thấy ảnh đang ở trạng thái nào.
Cách chèn ảnh vào CAD, từng bước một
| Bước | Việc bạn làm |
|---|---|
| 1 | Chép tệp ảnh vào đúng thư mục chứa bản vẽ, trước khi làm gì khác |
| 2 | Gõ IAT rồi Enter, chọn tệp ảnh, bấm Open |
| 3 | Ở hộp thoại, bỏ tick Specify on-screen nếu muốn gõ toạ độ chèn |
| 4 | Bấm OK, rồi bấm một điểm trên bản vẽ làm góc trái dưới |
| 5 | Gõ hệ số tỉ lệ, hoặc kéo chuột rồi bấm |
Bước 1 mới là bước quan trọng nhất, và nó không nằm trong bất kỳ hộp thoại nào. Phần sau sẽ nói vì sao.
Về hệ số tỉ lệ, chúng tôi đo trên máy: một tấm ảnh 1200 × 900 điểm ảnh, chèn với hệ số 1000, cho ra 1000 × 750 đơn vị bản vẽ; chèn với hệ số 3000 thì ra 3000 × 2250. Nghĩa là hệ số ấy chính là bề rộng của ảnh tính theo đơn vị bản vẽ, còn chiều cao tự theo tỉ lệ gốc.
Chèn ảnh vào CAD không bị mất khi gửi cho người khác
Đây là phần nhiều người tìm nhất, và cách chữa đơn giản hơn họ tưởng.
Chúng tôi dựng phép thử thế này. Gắn ảnh vào bản vẽ lúc cả hai còn nằm ở thư mục cũ, lưu lại, rồi chép cả bản vẽ lẫn tệp ảnh sang một thư mục hoàn toàn khác và xoá hẳn bản gốc. Đường dẫn ghi trong bản vẽ lúc này trỏ vào một chỗ không còn gì.
Mở bản vẽ ở chỗ mới. Kết quả: ảnh vẫn hiện đủ, bảng quản lý báo trạng thái Loaded, và khi nạp lại máy in ra dòng chỉ đúng đường dẫn mới.
Nói cách khác, AutoCAD tìm không thấy theo đường dẫn cũ thì nó tìm tiếp ngay trong thư mục chứa bản vẽ. Đó là lý do quy tắc dưới đây hiệu quả hơn mọi mẹo khác:
Để tệp ảnh nằm cùng thư mục với tệp .dwg, và khi gửi thì gửi cả thư mục.
Ảnh đầu bài là đối chứng ngược. Vẫn bản vẽ ấy, chỉ cần bỏ tệp ảnh đi rồi nạp lại, máy báo nguyên văn Unable to reload và trên màn hình còn đúng cái khung rỗng. Không có cách nào khôi phục từ bản vẽ, vì trong đó chưa bao giờ có tấm ảnh.
Khi phải gửi một bộ hồ sơ nhiều tệp, dùng ETRANSMIT ở File → eTransmit. Lệnh này gói bản vẽ cùng mọi tệp mà nó tham chiếu vào một gói, khỏi sót.
Import ảnh vào CAD rồi chỉnh cho đúng tỉ lệ thật
Ảnh chụp không có đơn vị đo, nên chèn xong nó gần như chắc chắn sai cỡ. Cách chỉnh cho khớp kích thước thật chỉ gồm ba bước.
Trước hết tìm trên ảnh một đoạn mà bạn biết chắc chiều dài thật, ví dụ một cạnh nhà ghi 12 m hay một thước tỉ lệ in sẵn trên bản đồ. Vẽ một đường thẳng đè lên đúng đoạn ấy.
Sau đó chọn ảnh, gõ SC để gọi lệnh phóng, chọn tuỳ chọn Reference. Máy hỏi chiều dài cũ thì bấm hai đầu đoạn vừa vẽ, hỏi chiều dài mới thì gõ con số thật. Ảnh sẽ về đúng cỡ. Cách dùng tuỳ chọn này nằm ở bài lệnh scale trong CAD.
Nếu ảnh còn bị nghiêng, dùng AL để vừa xoay vừa đặt đúng chỗ trong một lượt, cách làm ở bài lệnh align trong CAD.
Lưu ý một điều khi import ảnh vào CAD: hãy phóng ảnh trước khi vẽ chồng lên nó. Vẽ xong mới phóng thì mọi thứ bạn vẽ phải phóng theo, và chỉ cần sót một nét là sai cả bản.
Cắt bớt ảnh và giấu khung viền
Ảnh chụp thường thừa mép giấy, bóng tay, mặt bàn. Không cần mở phần mềm khác để cắt.
Gõ ICL để gọi IMAGECLIP. Chuỗi câu hỏi, chép nguyên văn từ bản 2027:
Select image to clip:
Enter image clipping option [ON/OFF/Delete/New boundary] <New>:Chọn New, khoanh vùng muốn giữ, phần ngoài biến mất khỏi màn hình. Đây là cắt hiển thị, không đụng gì đến tệp ảnh gốc, nên chọn Delete là ảnh trở lại nguyên vẹn.
Còn cái khung viền quanh ảnh thì do biến IMAGEFRAME quyết định. Đo trên máy, mặc định là 1, và nó nhận ba giá trị:
| Giá trị | Máy làm gì |
|---|---|
0 | không hiện khung, cũng không in khung |
1 | hiện khung và in cả khung |
2 | hiện khung trên màn hình nhưng không in |
Giá trị 2 là giá trị đáng dùng nhất khi làm hồ sơ: bạn vẫn bấm chọn được ảnh, mà tờ in ra thì sạch. Đặt xong máy tự vẽ lại màn hình ngay.
Muốn chỉnh độ sáng tối cho ảnh mờ, gõ IAD. Máy hỏi Enter image option [Contrast/Fade/Brightness] <Brightness>:. Tuỳ chọn Fade rất hợp khi dùng ảnh làm nền để vẽ đè lên.
Khi ảnh biến mất: chỗ để nhìn và cách chữa
Bảng ER cho biết trạng thái, nhưng muốn làm nhanh thì dùng bản dòng lệnh. Gõ -IMAGE, máy đưa ra:
Enter image option [?/Detach/Path/Reload/Unload/Attach/Show] <Attach>:
Chọn ? rồi Enter hai lần, máy liệt kê từng ảnh kèm đường dẫn nó đang giữ. Đây là chỗ nhìn ra ngay ảnh nào đang trỏ vào đâu.
Ba tuỳ chọn còn lại chữa được gần hết mọi ca:
Path đổi đường dẫn cho ảnh đang lạc. Dùng khi tệp ảnh đã chuyển sang ổ khác.
Reload nạp lại. Dùng sau khi bạn vừa sửa tệp ảnh bằng phần mềm khác, hoặc vừa chép tệp về đúng chỗ.
Detach gỡ hẳn ảnh khỏi bản vẽ. Xoá đối tượng ảnh bằng E là chưa đủ: định nghĩa ảnh vẫn nằm trong bản vẽ và vẫn giữ tệp.
Một chi tiết chúng tôi đo được mà ít ai nói: khi ảnh đang nạp, Windows không cho xoá hay đổi tên tệp ảnh ấy, báo lỗi tệp đang được một tiến trình khác dùng. Muốn dọn thì phải Unload hoặc Detach trước.
Ảnh cũng không nằm trong danh sách của lệnh -XREF. Chúng tôi thử: bản vẽ có một ảnh mà -XREF ? vẫn báo Total Xref(s): 0. Hai thứ quản lý ở hai nơi khác nhau, dù bảng ER gộp chung. Cách dùng tham chiếu bản vẽ nằm ở bài xref trong CAD.
Bốn điều nhiều người nói mà máy làm khác
| Điều hay nghe | Máy bản 2027 thực sự làm gì |
|---|---|
| Chèn ảnh vào AutoCAD là ảnh nằm trong tệp bản vẽ | Không. Bản vẽ chỉ nặng thêm 9 813 byte cho tấm ảnh 3,2 MB |
| Định dạng dùng được là JPEG và BMP | Tệp PNG chúng tôi chèn chạy bình thường, hiện đủ và nạp lại được |
| Xoá đối tượng ảnh là xong | Định nghĩa ảnh vẫn còn và vẫn giữ tệp. Phải Detach |
| Muốn ảnh không mất thì phải dán qua Word | Không cần. Để tệp ảnh cùng thư mục với bản vẽ là máy tự tìm ra |
Chèn hình ảnh vào CAD, nói cho gọn, là tạo một mối liên kết chứ không phải một bản sao. Giữ được mối liên kết ấy thì ảnh không bao giờ mất.
Câu hỏi thường gặp
Lệnh chèn ảnh là lệnh gì?
Gõ IAT cho IMAGEATTACH, hoặc bấm Insert → Reference → Attach trên ruy băng, tức lệnh ATTACH.
Vì sao gửi bản vẽ đi mà người nhận không thấy ảnh?
Vì bản vẽ chỉ chứa đường dẫn. Gửi kèm tệp ảnh, tốt nhất là để cùng thư mục, hoặc đóng gói bằng ETRANSMIT.
Để ảnh cùng thư mục với bản vẽ thì có đủ không?
Đủ. Chúng tôi chuyển cả cặp sang thư mục khác, đường dẫn cũ chết hẳn, mở ra ảnh vẫn hiện và trạng thái báo Loaded.
Làm sao bỏ cái khung viền quanh ảnh khi in?
Đặt biến IMAGEFRAME bằng 2. Khung vẫn hiện trên màn hình để bạn bấm chọn, nhưng không in ra giấy.
Chỉnh ảnh về đúng tỉ lệ thật thế nào?
Vẽ một đường đè lên đoạn đã biết chiều dài trên ảnh, rồi dùng SC với tuỳ chọn Reference, khai chiều dài cũ và chiều dài thật.
Không xoá được tệp ảnh trong máy thì sao?
Vì bản vẽ đang mở và đang nạp ảnh ấy. Gõ -IMAGE, chọn Unload hoặc Detach, rồi mới xoá được.