Bạn có một chi tiết vẽ rời, cần đặt nó khít vào một vị trí đã có sẵn: đúng chỗ, đúng góc nghiêng, đúng cỡ. Làm bằng ba lệnh Move, Rotate rồi Scale thì mất ba lần canh. Lệnh align trong CAD gộp cả ba việc ấy vào một lượt.
Nhưng nó có ba nhánh khác hẳn nhau, và nhánh nào chạy là do số cặp điểm bạn cho chứ không phải do bạn chọn. Bài này đo cả ba trên AutoCAD 2027 tại Viện. Muốn học đủ bộ lệnh hiệu chỉnh, mời bạn xem khóa học AutoCAD xây dựng.
Cách gọi lệnh, và chỗ nó nấp trong trình đơn
Đọc thẳng từ tệp giao diện acad.cuix của bản 2027 trên máy.
| Cách gọi | Chi tiết |
|---|---|
| Lệnh đầy đủ | ALIGN |
| Lệnh tắt | AL |
| Ruy băng | Home → Modify |
| Trình đơn cổ điển | Modify → 3D Operations → Align |
| Thanh công cụ | không có |
Chỗ đáng nói nằm ở dòng trình đơn. ALIGN bị xếp vào nhóm 3D Operations, nên ai đi tìm nó trong nhóm lệnh hiệu chỉnh phẳng sẽ không thấy. Nó vẫn chạy tốt với hình 2D, chỉ là chỗ cất thì nằm bên 3D.
Trên ruy băng nó cũng không có nút riêng ở mức nhìn thấy ngay, mà nằm trong phần mở rộng của bảng Modify. Gõ AL vẫn là cách nhanh nhất.
Cách dùng lệnh align trong CAD, từng bước một
Cột giữa chép nguyên văn từ AutoCAD 2027.
| Bước | Máy hỏi nguyên văn | Bạn làm |
|---|---|---|
| 1 | Select objects: | Chọn hình cần dời, rồi Enter |
| 2 | Specify first source point: | Bấm điểm gốc thứ nhất trên hình |
| 3 | Specify first destination point: | Bấm chỗ điểm ấy phải đến |
| 4 | Specify second source point: | Bấm điểm gốc thứ hai |
| 5 | Specify second destination point: | Bấm chỗ điểm thứ hai phải đến |
| 6 | Specify third source point or <continue>: | Enter nếu làm hình phẳng |
| 7 | Scale objects based on alignment points? [Yes/No] <N>: | Y hoặc N |
Thứ tự bấm là chỗ hay sai nhất: gốc trước, đích sau, và xen kẽ từng cặp. Không phải bấm hai điểm gốc rồi mới bấm hai điểm đích.
Autodesk mô tả lệnh này trong một câu ở trang ALIGN (Command) cho bản 2027: "Aligns objects with other objects in 2D and 3D". Cùng trang ấy viết tiếp: "Either one, two, or three pairs of source points and definition points can be specified to move, rotate, or tilt the selected objects". Một, hai hoặc ba cặp — và đó chính là ba nhánh.
Hai cặp điểm: chỗ quyết định có phóng tỉ lệ hay không
Đây là nhánh dùng nhiều nhất, và câu hỏi ở bước 7 quyết định tất cả.
Chúng tôi lấy một hình chữ nhật 2000 × 1000, cho đúng hai cặp điểm giống hệt nhau, chỉ đổi mỗi câu trả lời cuối rồi đo lại khung bao.
| Câu trả lời | Khung bao sau khi chạy |
|---|---|
N | 1000 × 2000 — hình xoay 90 độ, kích thước giữ nguyên |
Y | 1500 × 3000 — xoay 90 độ và phóng thêm 1,5 lần |
Hệ số 1,5 không phải do bạn gõ vào. Hai điểm gốc cách nhau 2000, hai điểm đích cách nhau 3000, máy tự lấy 3000 chia 2000. Đó là điểm mạnh của lệnh: bạn không cần biết hệ số, chỉ cần chỉ hai chỗ nó phải khít vào.
Và đây là chi tiết nhiều hướng dẫn bỏ qua: mặc định trong ngoặc là <N>, tức không phóng. Ai quen bấm Enter cho nhanh sẽ được dời và xoay, nhưng hình vẫn nguyên cỡ cũ.
Một điều nữa cần nhớ: hai cặp điểm chỉ cho ra một hệ số, nên lệnh phóng đều cả hai phương. Muốn kéo dài một chiều thôi thì phải dùng cách khác, nằm ở bài lệnh scale trong CAD.
Một cặp điểm thì nó chỉ là lệnh dời
Nếu ở bước 4 bạn Enter luôn thay vì bấm điểm thứ hai, lệnh kết thúc ngay và không hỏi gì thêm.
Chúng tôi thử trên cùng hình chữ nhật 2000 × 1000, cho một cặp điểm rồi Enter. Đo lại: kích thước vẫn 2000 × 1000, góc trái dưới dời từ chỗ cũ sang đúng điểm đích. Không xoay, không phóng.
Autodesk ghi đúng như vậy: "When you select only one source point and destination point pair, the selected objects move in 2D or 3D from the source point (1) to the destination point (2)".
Nghe thì thừa, nhưng nó hữu ích thật. Khi bạn đang ở giữa lệnh mà nhận ra chỉ cần dời, Enter một cái là xong, khỏi thoát ra gõ lại M.
Ba cặp điểm, và lúc ấy máy không hỏi tỉ lệ nữa
Nhánh thứ ba dành cho hình khối. Cho đủ ba cặp, máy dựng lại mặt phẳng của đối tượng theo ba điểm đích.
Điều đáng đo là câu hỏi tỉ lệ. Autodesk viết: "Scaling is available only when you are aligning objects using two point pairs". Chúng tôi thử lại trên máy: cho đủ ba cặp điểm, chuỗi câu hỏi dừng hẳn ở Specify third destination point: và câu hỏi tỉ lệ không xuất hiện. Đúng như tài liệu.
Vậy nên nếu bạn cần vừa đặt đúng mặt phẳng vừa phóng cỡ, phải làm hai lượt: align ba cặp điểm trước, rồi phóng riêng sau.
Lệnh align space trong CAD là một lệnh khác hẳn
Nhiều người gõ ALIGNSPACE rồi tưởng nó là bản nâng cao của ALIGN. Không phải. Đây là lệnh của bộ Express Tools, và nó làm việc trong layout.
| Cách gọi | Chi tiết |
|---|---|
| Lệnh đầy đủ | ALIGNSPACE |
| Lệnh tắt | không có |
| Ruy băng | Layout → AlignSpace |
| Trình đơn cổ điển | Express → Layout tools → Align Space |
Gõ nó khi đang ở Model, máy trả lời nguyên văn:
Command not allowed unless TILEMODE is set to 0
Chuyển sang một layout rồi gõ lại, câu đầu tiên nó hỏi là:
FIRST alignment point in MODEL space:
Nghĩa là nó không dời hình trong bản vẽ. Nó chỉnh khung nhìn cho nội dung trong model khớp với chỗ bạn muốn trên tờ giấy. Cách tổ chức layout và khung nhìn nằm ở bài layout trong CAD.
Trong cùng nhóm còn 3DALIGN, lệnh tắt 3AL, nằm ở Modify → 3D Operations → 3D Align. Lệnh này cũng chỉ hỏi ba cặp điểm chứ không có tuỳ chọn tỉ lệ.
Align và dimaligned là hai lệnh dễ lẫn tên
Có một nhóm người gõ chữ align nhưng thứ họ cần là đường kích thước nghiêng, tức lệnh DIMALIGNED. Hai lệnh không liên quan gì đến nhau.
ALIGN | DIMALIGNED | |
|---|---|---|
| Lệnh tắt | AL | DAL, DIMALI |
| Ruy băng | Home → Modify | Annotate → Dimensions → Linear Drop-down |
| Câu hỏi đầu | Specify first source point: | Specify first extension line origin or <select object>: |
| Nó làm gì | dời, xoay, phóng đối tượng | ghi một đường kích thước song song với cạnh nghiêng |
Nhìn câu hỏi đầu tiên là phân biệt được ngay. ALIGN hỏi điểm gốc của đối tượng, còn DIMALIGNED hỏi gốc đường gióng. Cách ghi và hiệu chỉnh kích thước nằm ở bài dim trong CAD.
Lỗi lệnh align trong CAD hay gặp nhất
Bốn tình huống dưới đây đều đã kiểm trên máy.
Hình dời đúng chỗ nhưng không to ra. Bạn đã bấm Enter qua câu hỏi cuối. Mặc định là N nên máy hiểu là không phóng. Chạy lại, gõ Y rồi Enter.
Hình bay đi đâu mất. Bấm nhầm thứ tự: gốc – gốc – đích – đích thay vì gốc – đích – gốc – đích. Bấm U một lần là về như cũ.
Chữ trong hình bị nghiêng theo. Đó là hành vi đúng, vì align xoay cả cụm. Nếu chữ phải đứng thẳng, hãy để chữ ra ngoài vùng chọn, hoặc chỉnh lại góc chữ sau. Cách xoay riêng từng đối tượng nằm ở bài lệnh xoay trong CAD.
Không tìm thấy lệnh trong trình đơn. Nó nằm ở Modify → 3D Operations, không nằm trong nhóm lệnh phẳng. Gõ AL là chắc nhất.
Ba điều nhiều người nói mà máy làm khác
| Điều hay nghe | Máy bản 2027 thực sự làm gì |
|---|---|
| Align luôn gồm cả dời, xoay và phóng | Chỉ phóng khi bạn trả lời Y. Mặc định là N, và với một hoặc ba cặp điểm thì không có câu hỏi ấy |
| Align kéo dãn được một chiều | Không. Hai cặp điểm chỉ sinh một hệ số nên nó phóng đều hai phương |
ALIGNSPACE là bản mạnh hơn của ALIGN | Là lệnh khác của Express Tools, chỉ chạy trong layout và chỉnh khung nhìn chứ không dời hình |
Cách sử dụng lệnh align trong CAD, tóm lại, chỉ gói trong một câu hỏi: bạn cho máy mấy cặp điểm. Một cặp là dời, hai cặp là dời và xoay kèm tuỳ chọn phóng, ba cặp là đặt theo mặt phẳng.
Câu hỏi thường gặp
Lệnh tắt của align là gì?
Là AL. Bản đầy đủ là ALIGN. Riêng 3AL là lệnh 3DALIGN, chỉ nhận ba cặp điểm.
Vì sao chạy xong mà hình không phóng to?
Vì câu hỏi cuối mặc định là N. Phải gõ Y rồi Enter. Nếu bạn chỉ cho một cặp hoặc ba cặp điểm thì máy không hỏi câu ấy.
Align có kéo dài một chiều được không?
Không. Hai cặp điểm chỉ cho ra một hệ số tỉ lệ duy nhất, nên hình phóng đều cả ngang lẫn dọc.
Bấm điểm theo thứ tự nào?
Gốc rồi đích, xen kẽ từng cặp. Bấm hai điểm gốc liền nhau là hình sẽ đi sai chỗ.
Lệnh align trong AutoCAD dùng được cho hình 3D không?
Được, đó là nhánh ba cặp điểm. Nhưng lúc ấy máy bỏ hẳn câu hỏi tỉ lệ, nên muốn phóng thì phải làm thêm một lượt riêng.
Gõ ALIGNSPACE mà máy báo lỗi thì sao?
Bạn đang ở Model. Lệnh ấy chỉ chạy trong layout, máy báo nguyên văn Command not allowed unless TILEMODE is set to 0. Chuyển sang một layout rồi gõ lại.