AutoCAD – Bản vẽ

Lệnh lengthen trong CAD: kéo dài đúng một con số, không cần biên

Lệnh lengthen trong CAD đổi chiều dài đúng bằng con số bạn khai, không cần một đường biên nào. Bài đi từng bước theo dòng nhắc rồi mới tới lựa chọn nâng cao.

  • TS. Đỗ Quốc Hoàng
  • 9 phút đọc
Bốn nét cùng bắt đầu từ một mốc, cho thấy ba lựa chọn của lệnh làm nét dài ngắn khác nhau Ảnh: AutoCAD 2027

Cần một nét dài thêm đúng 500. Không có đường biên nào để kéo tới, cũng không muốn xoá đi vẽ lại. Đó chính là việc của lệnh lengthen trong CAD.

Bài này đi theo đúng thứ tự bạn gặp khi dùng: gọi lệnh từ đâu, máy hỏi gì ở từng bước, rồi mới tới lựa chọn nâng cao và một ví dụ trọn vẹn. Mọi dòng nhắc đều chép nguyên văn từ AutoCAD 2027 tại Viện. Muốn học trọn bộ lệnh chỉnh sửa thì xem khóa AutoCAD Xây Dựng.

Cách gọi lệnh lengthen trong CAD

Bốn lối vào, theo tệp cấu hình của bản 2027.

Lối vàoNội dung
Lệnh đầy đủLENGTHEN
Lệnh tắtLEN
RibbonHome → Modify → Lengthen
Menu cổ điểnModify → Lengthen
Thanh công cụkhông có nút

Dòng cuối đáng lưu ý. Lệnh này không nằm trên thanh công cụ nào, nên ai quen bấm nút sẽ không tìm thấy nó. Nút trên ribbon cũng nằm trong ngăn kéo của bảng Modify, phải bấm mũi tên xổ xuống mới thấy.

Chữ tắt LEN đọc từ dòng LEN, *LENGTHEN trong tệp khai báo chữ tắt. Cách tự đặt chữ tắt riêng nằm ở bài lệnh tắt trong CAD.

Từng bước trên dòng lệnh

Đây là phần nhiều người vướng nhất, vì lệnh này hỏi con số trước, chọn đối tượng sau, ngược với hầu hết lệnh chỉnh sửa khác. Bảng dưới là một lượt chạy đầy đủ, cột giữa chép nguyên văn.

BướcMáy hỏiBạn làm
1Select an object to measure or [DElta/Percent/Total/DYnamic] <Total>:Gõ DE rồi Enter
2Enter delta length or [Angle] <0.0>:Gõ 500 rồi Enter
3Select an object to change or [Undo]:Bấm vào nét, gần đầu muốn dài ra
4Select an object to change or [Undo]:Bấm nét tiếp theo, hoặc Enter để kết thúc

Hai điều rút ra từ bảng này.

Bước 1 có bẫy. Chọn thẳng một đối tượng ở bước này mà không gõ lựa chọn nào thì lệnh chỉ đọc chiều dài rồi thôi, không sửa gì cả. Chính chữ measure trong dòng nhắc nói thế. Nhiều người tưởng lệnh hỏng, thật ra họ vừa dùng nó như một lệnh đo chiều dài trong CAD.

Bước 3 và 4 lặp lại. Khai con số một lần rồi bấm liên tiếp vào nhiều nét, mỗi nét một cú bấm. Đây là lý do lệnh này nhanh hơn hẳn khi phải xử lý cả chục nét cùng một kiểu.

Bốn lựa chọn của lệnh lengthen

Bốn chữ trong ngoặc vuông ở bước 1 là bốn cách khai con số. Dòng nhắc riêng của mỗi cái, chép nguyên văn.

Lựa chọnGõMáy hỏi tiếpÝ nghĩa
DEltaDEEnter delta length or [Angle] <0.0>:cộng thêm hoặc bớt đi bấy nhiêu
PercentPEnter percentage length <150.0>:đặt theo phần trăm chiều dài cũ
TotalTSpecify total length or [Angle] <1234.0>:đặt thẳng chiều dài cuối cùng
DYnamicDYSelect an object to change or [Undo]:kéo chuột, không gõ số

Chạy cả bốn trên cùng một nét dài đúng 2000 rồi đo lại.

Bốn nét cùng bắt đầu từ một mốc, hai nét dọc màu xám là mốc 0 và mốc 2000. Nét gốc dài 2000; DElta cộng 500 thành 2500; Percent 150 thành 3000; Total 1234 thành đúng 1234 Ảnh: AutoCAD 2027
KhaiChiều dài đo lại
DElta 5002500
DElta −5001500
Percent 1503000
Total 12341234

Bốn dòng, bốn con số kiểm được bằng tính nhẩm. Cộng 500 vào 2000 ra 2500; trừ 500 ra 1500; một trăm năm mươi phần trăm của 2000 là 3000; còn Total bỏ qua chiều dài cũ và đặt thẳng con số mới.

Dòng thứ hai đáng nhớ nhất: khai số âm thì lệnh rút ngắn chứ không báo lỗi, nên một lệnh dùng được cho cả hai chiều.

Lựa chọn nâng cao: Angle dành cho cung tròn

Trong hai dòng nhắc ở bảng trên có thêm chữ Angle mà gần như không ai dùng. Nó chỉ hiện ở DElta và Total, và chỉ có nghĩa với cung tròn: thay vì khai chiều dài, bạn khai góc ôm.

Autodesk mô tả cả lệnh bằng một câu trên trang LENGTHEN: "Changes the length of objects and the included angle of arcs". Vế sau của câu ấy chính là lựa chọn này.

Không khai Angle thì con số vẫn hiểu là chiều dài cung, không phải khoảng cách theo đường thẳng.

Đo trên cung bán kính 1250TrướcSau khi DElta 500
Góc ôm của cung106,26 độ129,1 độ

Con số này kiểm được bằng tay. Cung dài thêm 500 trên bán kính 1250 thì góc phải tăng thêm 500 chia 1250 radian, tức 22,9 độ; cộng vào 106,26 được 129,2 độ, khớp với con số máy trả về.

Ví dụ: kéo lưới trục thò ra đều 500

Một việc thật trên bản vẽ kết cấu. Lưới trục vẽ xong nhưng đầu các trục thò ra khỏi công trình dài ngắn không đều, cần cho thò thêm đúng 500 ở cả hai đầu.

Sáu nhịp gõ, không cần vẽ đường biên tạm nào.

Command: LEN                      (hoac go LENGTHEN)
Select an object to measure...:   DE
Enter delta length...:            500
Select an object to change...:    bam dau TREN cua truc 1
Select an object to change...:    bam dau DUOI cua truc 1
Select an object to change...:    bam tiep truc 2, truc 3...
Select an object to change...:    Enter de ket thuc

Cái hay nằm ở chỗ con số 500 chỉ khai một lần. Mỗi đầu trục sau đó là đúng một cú bấm, và vì đầu nào gần điểm bấm thì đầu ấy dài ra nên hai đầu của cùng một trục làm được liên tiếp mà không phải gọi lại lệnh.

Muốn mọi trục cùng thò ra đúng một mức thì dùng Total thay cho DElta, với điều kiện các trục vốn dài bằng nhau.

Đầu nào dài ra: đầu bạn bấm vào

Câu hỏi thực tế nhất, và câu trả lời có cả hai chiều.

Cùng một nét từ 0 tới 2000, cùng khai cộng 500, chỉ khác chỗ bấm chuột.

Bấm gần đầu nàoĐầu trái sau lệnhĐầu phải sau lệnh
Gần đầu phải02500
Gần đầu trái−5002000

Hai dòng ngược nhau hoàn toàn. Quy tắc gọn một câu: đầu nằm gần điểm bấm là đầu bị thay đổi, đầu kia đứng yên.

Quy tắc ấy đúng cho cả bốn lựa chọn. Với Total thì đầu ở xa điểm bấm đóng vai trò mốc cố định, và chiều dài mới được đo từ chính mốc ấy.

Không phải hình nào cũng kéo được

Thử với một hình tròn và máy trả về đúng một dòng, chép nguyên văn.

Cannot LENGTHEN this object.

Hợp lý, vì hình tròn khép kín nên không có đầu nào để kéo. Đặt cạnh nhau cho rõ: cùng một loại đối tượng, chỉ khác đóng hay mở.

Đối tượng thửKết quả
Đường đa tuyến khép kínCannot LENGTHEN this object.
Đường đa tuyến để hởkéo được, vẫn là đường đa tuyến ba đỉnh

Vậy quy tắc không nằm ở loại đối tượng mà nằm ở chỗ nó có đầu mút hay không. Đường đa tuyến khép kín thì mở ra trước rồi mới kéo, cách làm nằm ở bài polyline trong CAD.

Lệnh kéo dài trong CAD này khác lệnh trim trong CAD ra sao

Bốn lệnh hay bị dùng nhầm chỗ, xếp cạnh nhau cho dễ chọn.

LệnhCần gìKết quả
LENGTHENmột con sốdài ra hoặc ngắn đi đúng con số ấy
Lệnh kéo tới biênmột đối tượng làm biêndừng đúng tại biên
Lệnh cắtmột đối tượng làm biêncắt bỏ phần thừa
Lệnh kéo giãnmột khung chọndời cả một đầu theo vector

Cách chọn dứt khoát. Có sẵn một nét để dừng vào thì dùng lệnh extend trong CAD hoặc lệnh cắt. Chỉ có một con số trong đầu thì dùng lệnh này.

Còn khi chỉ cần biết chiều dài chứ không sửa, thì chọn thẳng đối tượng ở bước 1 như đã nói. Muốn đo khoảng cách giữa hai điểm bất kỳ thì dùng lệnh đo khoảng cách trong CAD, chữ tắt là DI, đọc từ dòng DI, *DIST trong cùng tệp khai báo chữ tắt.

Ba điều hay nghe nhưng không đúng

Điều hay ngheThực tế đo trên bản 2027
Lệnh này chỉ kéo dài, muốn rút ngắn phải dùng lệnh khácKhai số âm là rút ngắn ngay, 2000 thành 1500
Đầu nào dài ra là tuỳ máyĐầu gần điểm bấm là đầu thay đổi, đo cả hai chiều đều đúng
Với cung tròn thì con số là khoảng cách thẳngLà chiều dài cung; góc ôm tăng đúng bằng chiều dài chia bán kính

Câu hỏi thường gặp

Gọi lệnh này từ đâu?

Gõ LEN, hoặc vào Home → Modify → Lengthen trên ribbon, hoặc Modify → Lengthen ở menu cổ điển. Lệnh này không có nút trên thanh công cụ nào.

Vì sao chọn đối tượng mà máy không làm gì?

Vì bạn bỏ qua bước khai lựa chọn. Chọn thẳng ở bước 1 thì lệnh chỉ đọc chiều dài, đúng như chữ measure trong dòng nhắc.

Muốn rút ngắn thì làm sao?

Vẫn lựa chọn DElta nhưng khai số âm. Nét 2000 khai trừ 500 thì còn đúng 1500.

Vì sao nét dài ra nhầm phía?

Vì bạn bấm vào nửa bên kia. Đầu nằm gần điểm bấm chính là đầu bị thay đổi.

Vì sao hình tròn không kéo được?

Máy trả về Cannot LENGTHEN this object. Hình khép kín không có đầu mút nào để kéo.

Về tác giả

TS. Đỗ Quốc Hoàng — Phó Viện trưởng Viện Tin học Xây dựng – Trường Đại học Xây dựng Hà Nội, chuyên gia lập trình phần mềm trong xây dựng