Lệnh lengthen trong CAD: kéo dài đúng một con số, không cần biên

Cần một nét dài thêm đúng 500. Không có đường biên nào để kéo tới, cũng không muốn xoá đi vẽ lại. Đó chính là việc của lệnh lengthen trong CAD.

Bài này đo cả ba lựa chọn của lệnh trên AutoCAD 2027 tại Viện, và đo cả chuyện đầu nào của nét sẽ dài ra. Muốn học trọn bộ lệnh chỉnh sửa thì xem khóa AutoCAD Xây Dựng.

Lệnh kéo dài trong CAD này khác hẳn lệnh kéo tới biên

Autodesk mô tả lệnh bằng đúng một câu trên trang LENGTHEN: "Changes the length of objects and the included angle of arcs".

Điểm khác biệt nằm ở chỗ không cần đường biên. Lệnh kéo dài tới biên đòi một đối tượng khác làm đích; lệnh này chỉ đòi một con số. Cách lệnh kia làm việc chúng tôi viết ở bài lệnh extend trong CAD.

Dòng nhắc chép nguyên văn từ bản 2027.

Select an object to measure or [DElta/Percent/Total/DYnamic] <Total>:

Enter delta length or [Angle] <0.0>:

Chữ measure ở dòng đầu đáng để ý. Chọn thẳng một đối tượng mà không khai lựa chọn nào thì lệnh chỉ đọc chiều dài hiện tại rồi thôi, không sửa gì. Nhờ thế nó kiêm luôn việc của một lệnh đo chiều dài nhanh.

Lệnh lengthen trong CAD có ba lựa chọn, đo cả ba trên một nét 2000

Chúng tôi vẽ bốn nét giống hệt nhau, mỗi nét dài đúng 2000, rồi chạy mỗi nét một lựa chọn và đo lại.

Bốn dòng, bốn con số tròn trĩnh, và mỗi dòng kiểm được bằng một phép tính nhẩm. Cộng 500 vào 2000 ra 2500. Trừ 500 ra 1500. Một trăm năm mươi phần trăm của 2000 là 3000. Còn Total thì bỏ qua chiều dài cũ và đặt thẳng con số mới.

Chỗ đáng nhớ nhất là dòng thứ hai. Khai số âm là lệnh rút ngắn chứ không báo lỗi, nên cùng một lệnh dùng được cho cả hai chiều. Autodesk mô tả Percent là "Sets the length of an object by a specified percentage of its total length", còn Total là "Sets the length of a selected object by specifying the total absolute length".

Đầu nào dài ra: đầu bạn bấm vào

Đây là câu hỏi thực tế nhất, và chúng tôi đo bằng hai chiều để chắc chắn.

Cùng một nét từ 0 tới 2000, cùng khai cộng 500, chỉ khác chỗ bấm chuột khi chọn nét.

Hai dòng ngược nhau hoàn toàn. Quy tắc gọn một câu: đầu nằm gần điểm bấm là đầu bị thay đổi, đầu kia đứng yên.

Biết điều đó thì hết cảnh nét dài ra nhầm phía. Muốn kéo dài về bên phải thì bấm vào nửa bên phải của nét, thế thôi.

Quy tắc ấy đúng cho cả ba lựa chọn, không riêng gì lựa chọn khai số. Với Total thì đầu ở xa điểm bấm đóng vai trò mốc cố định, và chiều dài mới được đo từ chính mốc ấy. Hiểu như thế thì con số 1234 ở bảng trên không còn khó đoán: nét mới vẫn bắt đầu ở chỗ cũ và chỉ có đầu kia dịch vào.

Lệnh lengthen trong CAD làm được cả với cung tròn

Không chỉ nét thẳng. Chúng tôi vẽ một cung có dây cung 2000 và độ võng 500, tức bán kính 1250, rồi khai cộng 500.

Con số này kiểm được bằng tay và đó là cách chúng tôi tin phép đo. Cung dài thêm 500 trên bán kính 1250 thì góc phải tăng thêm 500 chia 1250 radian, tức 22,9 độ. Cộng vào 106,26 được 129,2 độ, khớp với con số máy trả về.

Nói cách khác, với cung tròn thì con số bạn khai là chiều dài cung, không phải khoảng cách theo đường thẳng. Điều đó rất tiện khi cần một cung dài đúng một con số cho trước.

Không phải hình nào cũng kéo được

Chúng tôi thử với một hình tròn và máy trả về đúng một dòng, chép nguyên văn.

Cannot LENGTHEN this object.

Hợp lý, vì hình tròn khép kín nên không có đầu nào để kéo. Chúng tôi kiểm thêm bằng một cặp đối chứng đúng nghĩa: cùng một loại đối tượng, chỉ khác đóng hay mở.

Vậy quy tắc không nằm ở loại đối tượng mà nằm ở chỗ nó có đầu mút hay không. Đường đa tuyến khép kín thì mở nó ra trước rồi mới kéo.

Chuyện đường đa tuyến đóng hay mở, và cách gộp nét rời thành một đường, chúng tôi viết ở bài polyline trong CAD.

Ba chỗ dùng đáng giá nhất trên bản vẽ thật

Lệnh này ít người nhớ, nhưng có ba việc mà nó làm nhanh hơn hẳn mọi cách khác.

Kéo dài lưới trục cho đều. Lưới trục phải thò ra khỏi công trình một đoạn giống nhau ở mọi trục. Chọn lựa chọn DElta, khai đúng đoạn thò ấy, rồi bấm lần lượt vào từng trục. Không cần vẽ đường biên tạm nào.

Cắt chân nét thép theo số đo. Bản vẽ kết cấu hay cần một đoạn thép dài đúng một con số trong bảng thống kê. Lựa chọn Total đặt thẳng con số ấy, khỏi phải tính xem còn thiếu bao nhiêu.

Làm một cung dài đúng chiều dài cho trước. Chiều dài cung là thứ khó dựng bằng hình học thuần tuý. Ở đây chỉ là một con số, và phép đo ở mục trên cho thấy máy hiểu đúng đó là chiều dài cung.

Điểm chung của cả ba là bạn đã có sẵn con số trong đầu hoặc trong bảng thống kê. Khi ấy đi tìm một đường biên để kéo tới là làm thừa việc.

Lệnh lengthen so với lệnh trim trong CAD và vài lệnh gần giống

Bốn lệnh hay bị dùng nhầm chỗ, xếp cạnh nhau cho dễ chọn.

Cách chọn dứt khoát. Có sẵn một nét để dừng vào thì dùng lệnh kéo tới biên hoặc lệnh cắt. Chỉ có một con số trong đầu thì dùng lệnh này.

Còn khi chỉ cần biết chiều dài chứ không sửa, thì chọn thẳng đối tượng ở dòng nhắc đầu tiên. Đó là một lệnh đo chiều dài trong CAD đủ dùng, tiện hơn việc mở bảng thuộc tính. Muốn đo khoảng cách giữa hai điểm bất kỳ thì dùng lệnh đo khoảng cách trong CAD, gõ tắt là DI.

Hai chữ tắt ấy chúng tôi đọc thẳng từ tệp khai báo chữ tắt của bản 2027, chứ không chép theo trí nhớ. Dòng của lệnh này là LEN, *LENGTHEN, còn dòng của lệnh đo khoảng cách là DI, *DIST. Cách tự thêm chữ tắt cho riêng mình nằm ở bài lệnh tắt trong CAD.

Ba điều hay nghe nhưng không đúng

Câu hỏi thường gặp

Lệnh này khác lệnh kéo tới biên chỗ nào?

Lệnh kéo tới biên cần một đối tượng làm đích. Lệnh này chỉ cần một con số, nên dùng được cả khi quanh đó chẳng có gì.

Muốn rút ngắn thì làm sao?

Vẫn lựa chọn DElta nhưng khai số âm. Chúng tôi đo và nét 2000 khai trừ 500 thì còn đúng 1500.

Vì sao nét dài ra nhầm phía?

Vì bạn bấm vào nửa bên kia. Đầu nằm gần điểm bấm chính là đầu bị thay đổi.

Đặt chiều dài chính xác bằng một con số?

Dùng lựa chọn Total. Chúng tôi khai 1234 trên một nét 2000 và đo lại được đúng 1234.

Vì sao hình tròn không kéo được?

Máy trả về Cannot LENGTHEN this object. Hình khép kín không có đầu mút nào để kéo.