AutoCAD – Bản vẽ

Lệnh measure trong CAD: chia đoạn thẳng theo khoảng cách, và vì sao đoạn dư lại nằm sai đầu

Lệnh measure trong CAD chia đoạn thẳng theo một khoảng cho trước, nhưng đoạn dư nằm ở đầu nào là do chỗ bạn bấm. Bốn ví dụ trên nét dài 1000 để làm theo.

  • TS. Đỗ Quốc Hoàng
  • 8 phút đọc
Cùng một nét dài 1000, bấm đầu trái hay đầu phải cho hai bộ điểm khác nhau, và đoạn 250 thì có điểm rơi ngay đầu mút Ảnh: Sơ đồ của Viện Tin học Xây dựng

Bạn cần đặt một cột tròn cứ 3 mét một cái dọc theo trục nhà dài 10 mét. Gõ ME, nhập 3000, và các điểm hiện ra. Nhưng đoạn lẻ 1 mét lại nằm ở đầu bên kia so với ý bạn. Lệnh measure trong CAD chia theo khoảng cách chứ không chia đều, và đoạn dư nằm ở đầu nào là do một thao tác rất nhỏ quyết định.

Bài này đi qua bốn ví dụ trên cùng một nét dài 1000, kèm con số máy đặt thật. Muốn học trọn phần dựng hình, Viện có khoá AutoCAD cho ngành xây dựng.

Lệnh measure làm gì, khác lệnh chia đều ở đâu

Lệnh này đặt điểm dọc theo một đối tượng, cách nhau đúng một khoảng bạn nhập. Nó không cắt đối tượng ra; nét vẫn nguyên là một nét, chỉ có thêm các điểm nằm trên nó.

Trang Divide and Measure của Autodesk tóm sự khác nhau giữa hai lệnh chia rất gọn. Lệnh này làm gần giống lệnh chia đều, chỉ khác là "instead of inputting the number of segments to divide the object into, you instead input the distance between each point along the object".

Lệnh measureLệnh chia đều
Bạn nhậpKhoảng cách giữa hai điểmSố phần
Các đoạnBằng nhau, trừ một đoạn dưBằng nhau tuyệt đối
Dùng khiBiết bước: cột cách 3 m, cọc cách 1,5 mBiết số phần: chia 7 ô cửa

Nói cách khác, đây là cách chia đoạn thẳng theo kích thước trong CAD. Khi bạn biết số phần chứ không biết bước, hãy dùng lệnh chia đều trong CAD.

Cách gọi lệnh

Bốn lối vào, đọc thẳng từ tệp cấu hình của bản 2027.

Lối vàoNội dung
Lệnh đầy đủMEASURE
Lệnh tắtME
RibbonHome → Draw → Measure
Menu cổ điểnDraw → Point → Measure

Từng bước trên dòng lệnh

Chỉ có hai câu hỏi. Cột giữa chép nguyên văn bản 2027.

BướcMáy hỏiBạn làm
1Select object to measure:Bấm vào nét, gần đầu muốn bắt đầu tính
2Specify length of segment or [Block]:Nhập khoảng cách, Enter

Chữ in đậm ở bước 1 là chìa khoá của cả lệnh, và các ví dụ dưới đây cho thấy vì sao.

Ví dụ 1 và 2: cách chia đoạn thẳng trong CAD và đoạn dư nằm đâu

Vẽ một đoạn thẳng từ 0,0 đến 1000,0. Ta sẽ chia nó theo bước 300.

Ví dụ 1 — bấm gần đầu trái.ME, bấm vào nét ở chỗ gần 0,0, nhập 300. Máy đặt ba điểm tại 300, 600 và 900. Đoạn dư dài 100 nằm ở đầu phải.

Ví dụ 2 — bấm gần đầu phải. Vẽ lại nét y hệt. Lần này bấm gần 1000,0. Máy đặt ba điểm tại 700, 400 và 100, tức tính từ phải sang. Đoạn dư dài 100 nằm ở đầu trái.

Chỗ bấmCác điểm, tính từ 0Đoạn dư
Gần đầu trái300 · 600 · 900100 ở đầu phải
Gần đầu phải700 · 400 · 100100 ở đầu trái

Autodesk giải thích đúng như vậy: "The points are placed starting at the endpoint closest to the point that you used to select the object, and continue until no more points can fit along the object." Điểm bắt đầu từ đầu mút gần chỗ bạn bấm nhất, rồi đi tới khi không còn đủ chỗ.

Vậy muốn đoạn lẻ rơi về đầu nào, bấm chọn nét ở đầu ngược lại. Với ví dụ cột 3 mét trên trục 10 mét: muốn khoảng lẻ 1 mét nằm ở đầu hồi phía đông thì bấm chọn trục ở gần đầu phía tây.

Tính ra con số cụ thể cho trục ấy vẽ theo milimét. Trục dài 10000, bước 3000, bấm gần đầu tây thì máy đặt ba điểm tại 3000, 6000 và 9000 tính từ đầu tây. Khoảng lẻ 1000 nằm sát đầu đông, đúng như ý.

Ví dụ 3: khi bước chia hết chiều dài

Vẽ lại nét dài 1000, lần này nhập bước 250. Vì 250 chia hết 1000, bạn có thể đoán máy đặt ba điểm ở giữa.

Thực tế máy đặt bốn điểm: tại 250, 500, 750 và 1000. Điểm cuối nằm ngay trên đầu mút của nét.

Chi tiết này quan trọng khi bạn dùng các điểm để đặt cấu kiện. Nếu đầu mút ấy đã có sẵn một cột, bạn sẽ đặt trùng hai cột ở đó. Cách tránh là xoá điểm ở đầu mút sau khi chia, hoặc chia đoạn ngắn hơn chiều dài một chút.

Ví dụ 4: lệnh chia đoạn thẳng trong CAD bằng block thay vì điểm

Điểm thì chỉ để đánh dấu. Muốn đặt thẳng cấu kiện vào vị trí, dùng lựa chọn Block.

Chuẩn bị một block tên COT trước. Rồi vẽ một nét chéo từ 0,0 đến 1000,1000, dài 1.414,21. Gõ ME, bấm gần đầu 0,0, và trả lời như sau.

Máy hỏiBạn nhập
Specify length of segment or [Block]:B
Enter name of block to insert:COT
Align block with object? [Yes/No] <Y>:Y
Specify length of segment:250

Máy chèn năm block, cách nhau 250 dọc theo nét chéo, và mỗi block xoay 45 độ theo hướng nét.

Cách này đáng giá nhất với những đường mà đặt tay từng cấu kiện rất mất công, như cọc dọc một tuyến cong hay bó vỉa dọc một cung.

Hiển thị điểm chia đoạn thẳng trong CAD: vì sao chia xong không thấy gì

Đây là thắc mắc hay gặp nhất sau khi dùng lệnh lần đầu. Lệnh chạy xong, dòng lệnh không báo lỗi, nhưng trên nét trống trơn.

Lý do nằm ở biến PDMODE. Trên bản vẽ mới, PDMODE bằng 0PDSIZE bằng 0. Autodesk ghi rõ PDMODE bằng 0 là "to display as a single pixel", tức mỗi điểm chỉ là một chấm bằng một điểm ảnh, gần như không thấy được.

Cách chữa là đổi kiểu điểm sang dấu nhân hay vòng tròn có chữ thập. Gõ PTYPE để mở hộp thoại chọn kiểu, hoặc đặt PDMODE bằng 3 để có dấu nhân. Chọn kiểu nào hợp với bản vẽ nào nằm ở bài chỉnh point style trong CAD.

Mẹo nhỏ: muốn bắt vào các điểm ấy để vẽ tiếp, bật bắt điểm Node. Không bật thì con trỏ trượt qua điểm mà không dính.

Khi bước dài hơn cả nét

Thử nhập bước 1500 cho nét dài 1000. Máy báo nguyên văn Object isn't that long. và không đặt điểm nào.

Câu báo này có ích khi bạn nhập nhầm đơn vị. Bản vẽ vẽ theo mét mà nhập bước theo milimét, bạn sẽ gặp đúng câu này.

Lệnh cũng chạy được trên đường tròn. Đường tròn bán kính 500 có chu vi 3.141,59, chia bước 500 thì được sáu điểm, cách nhau 57,3 độ, còn dư một cung 16,2 độ.

Lệnh chia đoạn trong CAD: chọn measure hay chia đều

Bạn biếtDùngVí dụ
Khoảng cách giữa hai điểmLệnh measureCột cách 3 m, cọc cách 1,5 m
Số phần cần chiaLệnh chia đềuChia mặt tiền thành 7 ô
Cả hai, và chúng không khớpChỉnh lại chiều dài trướcRút ngắn nét cho vừa bội số

Muốn các đối tượng sao chép đều nhau thay vì chỉ có điểm đánh dấu, lệnh array trong CAD có lựa chọn Path làm việc ấy dọc một đường.

Ba điều hay nghe nhưng không đúng

Hay ngheBản 2027 thực sự làm gì
Điểm luôn tính từ điểm đầu của nétTính từ đầu mút gần chỗ bạn bấm
Bước chia hết thì không có điểm ở đầu mútCó một điểm nằm ngay trên đầu mút
Chia xong mà không thấy là lệnh lỗiĐiểm có đó, chỉ là PDMODE 0 hiện thành một chấm

Câu hỏi thường gặp

Lệnh measure trong CAD gõ tắt là gì?

ME. Bấm vào nét, nhập khoảng cách, Enter.

Làm sao cho đoạn dư nằm ở đầu mình muốn?

Bấm chọn nét ở đầu ngược lại. Điểm luôn bắt đầu tính từ đầu mút gần chỗ bấm.

Chia xong không thấy điểm đâu?

Đổi PDMODE sang 3, hoặc gõ PTYPE để chọn kiểu điểm dễ thấy.

Lệnh có cắt nét ra thành nhiều đoạn không?

Không. Nét vẫn nguyên là một đối tượng, chỉ có thêm điểm hoặc block nằm trên nó.

Đặt block dọc đường cong mà muốn block xoay theo đường thì sao?

Chọn Block, rồi trả lời Y ở câu Align block with object?.

Máy báo "Object isn't that long" là sao?

Khoảng cách bạn nhập dài hơn cả đối tượng. Kiểm lại đơn vị bản vẽ.

Về tác giả

TS. Đỗ Quốc Hoàng — Phó Viện trưởng Viện Tin học Xây dựng, Trường Đại học Xây dựng Hà Nội, chuyên gia phát triển phần mềm cho ngành xây dựng