Một cái bể nước, một hộp kỹ thuật, một ống vuông. Ba thứ ấy đều là khối đặc bị moi ruột, chỉ chừa lại lớp vỏ dày vài xăng-ti-mét. Dựng chúng bằng cách trừ khối này cho khối kia thì được, nhưng mất thời gian và dễ sai kích thước ruột.
Lệnh shell trong CAD làm việc ấy trong một lượt. Có điều gõ đúng chữ SHELL ở dòng lệnh thì lại ra một thứ hoàn toàn khác — đây là chỗ sập bẫy quen thuộc, và bài này bắt đầu từ chính nó. Muốn học trọn bộ dựng hình ba chiều thì xem khóa AutoCAD Xây Dựng.
Gõ chữ SHELL ở dòng lệnh ra cái gì
Gõ SHELL rồi Enter trên bản 2027, máy trả lại đúng dòng này:
Command: SHELL
SHELL OS Command:Không có câu nào hỏi chọn khối. SHELL là lệnh gọi hệ điều hành, không dính dáng gì tới khối ba chiều. Trang SHELL của Autodesk mô tả thẳng: "Accesses operating system commands." Nghĩa là nó mở một dấu nhắc để bạn gõ lệnh của Windows ngay trong AutoCAD.
Việc tạo vỏ mỏng cho một khối đặc trong CAD nằm ở chỗ khác hẳn, và bảng dưới đây chỉ rõ chỗ ấy.
Vậy nên tên tiếng Anh của việc khoét vỏ trùng với tên một lệnh khác. Đây là lý do rất nhiều người gõ thử một lần rồi kết luận "máy mình không có lệnh này".
Cách gọi đúng
Đọc từ tệp giao diện acad.cuix của bản 2027, tính theo không gian làm việc mặc định Drafting & Annotation.
| Đường vào | Dùng gì |
|---|---|
| Dòng lệnh | SOLIDEDIT rồi chọn Body → Shell |
| Lệnh tắt | không có |
| Ribbon | không có |
| Menu cổ điển | Modify → Solid Editing → Shell |
| Thanh công cụ | Solid Editing → Shell |
Mục menu và nút trên thanh công cụ có sẵn, và cả hai đều chạy đúng chuỗi SOLIDEDIT → Body → Shell chứ không gọi lệnh nào riêng. Cách bật lại menu cổ điển có trong bài giao diện AutoCAD.
Từng bước trên dòng lệnh
Chép nguyên văn từ AutoCAD 2027.
Command: SOLIDEDIT
Solids editing automatic checking: SOLIDCHECK=1
Enter a solids editing option [Face/Edge/Body/Undo/eXit] <eXit>: b
Enter a body editing option
[Imprint/sePerate solids/Shell/cLean/Check/Undo/eXit] <eXit>: s
Select a 3D solid:
Remove faces or [Undo/Add/ALL]:
Enter the shell offset distance: 50
Solid validation started.
Solid validation completed.| Bước | Máy hỏi nguyên văn | Bạn làm |
|---|---|---|
| 1 | Enter a solids editing option [Face/Edge/Body/Undo/eXit] <eXit>: | Gõ b |
| 2 | [Imprint/sePerate solids/Shell/cLean/Check/Undo/eXit] <eXit>: | Gõ s |
| 3 | Select a 3D solid: | Chọn khối cần khoét |
| 4 | Remove faces or [Undo/Add/ALL]: | Chọn mặt muốn bỏ hẳn, hoặc Enter nếu giữ kín cả sáu mặt |
| 5 | Enter the shell offset distance: | Khai bề dày vỏ |
Xong bước 5 máy chạy tiếp hai dòng Solid validation started. và Solid validation completed. rồi quay lại dòng nhắc cũ — lệnh chưa thoát, phải Enter hai lần nữa mới về dòng lệnh trắng.
Bước 4 là bước hay bị bỏ qua nhất. Nếu bạn dựng một cái bể hở nắp, chính ở bước này phải chọn mặt trên để máy bỏ nó đi. Enter thẳng là ra một khối rỗng kín mít, nhìn bên ngoài y hệt khối đặc.
Thể tích còn lại tính trước được
Đây là cách chắc chắn nhất để biết vỏ có đúng bề dày hay không.
Lấy một khối hộp 1000 × 600 × 400, khoét vỏ dày 50. Vỏ ăn vào cả hai mặt đối nhau nên mỗi chiều ngắn đi 100, ruột còn 900 × 500 × 300:
| Giá trị | |
|---|---|
| Thể tích khối đặc ban đầu | 240.000.000 |
| Phần ruột bị bỏ, 900 × 500 × 300 | 135.000.000 |
| Còn lại theo phép trừ | 105.000.000 |
| Thể tích đọc trên khối sau khi khoét | 105.000.000 |
| Chênh lệch | 0,000000% |
Khớp tuyệt đối. Ý nghĩa thực dụng: sau khi khoét, chọn khối rồi mở bảng Properties đọc ô thể tích là biết ngay vỏ có đúng bề dày mình khai hay không, khỏi phải cắt mặt cắt ra đo. Bảng Properties có trong bài bảng Properties trong CAD.
Khai bề dày âm thì vỏ dập ra ngoài
Ô nhập ở bước 5 nhận cả số âm, và kết quả khác hẳn.
Cũng khối hộp 1000 × 600 × 400 ấy, khai bề dày −50:
| Giá trị | |
|---|---|
| Khung bao khối ban đầu | 1000 × 600 × 400 |
| Khung bao sau khi khai −50 | 1100 × 700 × 500 |
| Thể tích còn lại | 145.000.000 |
Khung bao to ra, không nhỏ đi. Nghĩa là số âm bảo máy đắp vỏ ra phía ngoài mặt cũ, lấy đúng hình cũ làm mặt trong. Con số cũng khớp: hộp ngoài 1100 × 700 × 500 bằng 385.000.000, trừ ruột 1000 × 600 × 400 bằng 240.000.000, còn đúng 145.000.000.
Chỗ này dùng được thật trong xây dựng. Khi bạn đã dựng đúng lòng trong của một ống dẫn hay một hộp kỹ thuật và muốn đắp thành ra ngoài để giữ nguyên kích thước thông thủy, khai số âm là xong, khỏi phải dựng lại khối ngoài rồi trừ.
Khoét vỏ khối trong CAD dùng vào việc gì
Mấy việc hay gặp nhất trong hồ sơ xây dựng:
Bể nước, bể phốt, hố ga. Dựng khối đặc theo kích thước phủ bì, khoét vỏ đúng bề dày thành, rồi bỏ mặt trên ở bước 4 là ra lòng bể. Muốn đọc dung tích chứa thì lấy thể tích phủ bì trừ thể tích khối vừa dựng.
Hộp kỹ thuật, ống vuông, hộp gen. Cùng cách làm, chỉ khác là bỏ cả hai mặt đầu để thông suốt.
Tường bao của một khối nhà để dựng nhanh. Khoét vỏ một khối hộp lớn theo bề dày tường là ra ngay bốn bức tường khép kín, nhanh hơn dựng từng bức.
Điểm chung của cả ba: bề dày vỏ là một con số duy nhất cho toàn khối. Nếu tường ngoài dày 220 mà tường trong dày 110 thì cách này không làm một lượt được, phải tách thành nhiều khối.
Còn một lợi thế nữa ít người để ý. Khi dựng bằng cách trừ khối, bản vẽ phải mang hai khối trong suốt quá trình dựng, và mỗi lần đổi kích thước phủ bì là phải sửa cả hai. Dùng lệnh shell trong CAD thì từ đầu đến cuối chỉ có một khối, đổi kích thước phủ bì xong chạy lại một lượt là bề dày vỏ vẫn đúng. Với những hồ sơ còn phải sửa nhiều vòng, khác biệt ấy cộng dồn lại không nhỏ.
Solidedit trong CAD còn làm được gì
Khoét vỏ chỉ là một mục trong danh sách của SOLIDEDIT. Dòng nhắc bày ra ba nhánh lớn:
| Nhánh | Bên trong có gì |
|---|---|
Face | Kéo mặt, dời mặt, xoay mặt, vát mặt, xóa mặt, đổi màu mặt, chép mặt |
Edge | Chép cạnh, đổi màu cạnh |
Body | Imprint, tách khối rời, Shell, dọn khối, kiểm khối |
Đáng chú ý nhất với người làm xây dựng là Face → Extrude faces: chọn đúng một mặt của khối rồi kéo nó ra, cả khối dài thêm mà các mặt khác giữ nguyên. Đó là cách sửa chiều dài một cấu kiện đã dựng mà không phải dựng lại.
Hai dòng Solid validation started. / completed. xuất hiện sau mỗi thao tác là do biến SOLIDCHECK đang bật, giá trị 1. Máy tự kiểm khối sau khi sửa để chắc chắn không sinh ra hình học hỏng.
Muốn dựng khối ban đầu thì xem bài lệnh sweep trong CAD và bài lệnh loft trong CAD.
Mấy điều hay nghe nhưng không đúng
| Người ta hay nói | Bản 2027 thực tế thế nào |
|---|---|
Gõ SHELL là khoét vỏ được khối | SHELL mở dấu nhắc OS Command: của hệ điều hành |
| Lệnh khoét vỏ có lệnh tắt riêng | Không có; phải đi qua SOLIDEDIT hoặc menu |
| Bề dày phải là số dương | Số âm nhận được, và vỏ đắp ra ngoài: khung bao từ 1000 × 600 × 400 thành 1100 × 700 × 500 |
| Khoét xong là khối tự hở | Enter ở bước 4 cho ra khối rỗng kín cả sáu mặt; muốn hở phải chọn mặt để bỏ |
Câu hỏi thường gặp
Gõ SHELL mà máy hỏi OS Command là sao?
Đúng như vậy. SHELL là lệnh gọi hệ điều hành. Việc khoét vỏ nằm trong SOLIDEDIT, nhánh Body, mục Shell.
Có lệnh tắt nào cho nhanh không?
Không có sẵn. Cách nhanh nhất là dùng mục menu Modify → Solid Editing → Shell, hoặc tự đặt một lệnh tắt trong tệp acad.pgp.
Muốn bể hở nắp thì làm thế nào?
Ở bước Remove faces or [Undo/Add/ALL]: hãy chọn mặt trên rồi Enter. Nếu Enter luôn thì khối rỗng nhưng kín cả sáu mặt.
Khai bề dày âm thì sao?
Vỏ đắp ra phía ngoài hình cũ. Hộp 1000 × 600 × 400 khai −50 cho khung bao 1100 × 700 × 500 và thể tích 145.000.000.
Làm sao kiểm bề dày vỏ có đúng không?
Chọn khối, mở bảng Properties, đọc ô thể tích rồi so với phép trừ tính tay. Hộp 1000 × 600 × 400 vỏ 50 phải cho đúng 105.000.000.
Mỗi mặt một bề dày khác nhau được không?
Không. Một lần chạy chỉ nhận một con số cho toàn khối. Tường dày mỏng khác nhau thì phải tách thành nhiều khối rồi ghép lại.