Bạn cần đặt một dòng ghi chú lên giữa vùng hatch, hoặc chèn bảng thống kê đè lên mặt bằng. Xoá nét đi thì hỏng bản vẽ, mà để nguyên thì chữ chìm vào nền không đọc được. Lệnh wipeout trong CAD giải quyết đúng việc đó: nó dán một mảng che lên trên, các nét bên dưới vẫn còn nguyên, chỉ là không nhìn thấy.
Bài này đo trên AutoCAD 2027 tại Viện. Trọng tâm là câu hỏi mà gần một nửa người tìm kiếm đang hỏi: lệnh wipeout đường tròn làm thế nào, khi lệnh này không chịu nhận đường tròn. Muốn học đủ phần trình bày bản vẽ, Viện có khóa AutoCAD cho ngành xây dựng.
Lệnh che khuất trong CAD hoạt động ra sao
Tên tiếng Việt hay dùng là lệnh che khuất trong cad, và cái tên ấy mô tả đúng việc nó làm.
Wipeout không phải cục tẩy. Nó là một đối tượng thật, có hình dạng riêng, nằm đè lên các nét khác theo thứ tự vẽ. Nét bên dưới không suy suyển gì: xoá vùng che đi là chúng hiện lại đầy đủ.
Màu của mảng che là màu nền của khung nhìn, nên trên nền đen nó đen, trên nền trắng nó trắng, và khi in ra giấy nó trắng. Đó là lý do nó ăn khớp với bản vẽ mà không cần chỉnh gì.
Cách gọi lệnh wipeout trong CAD
Bảng dưới đọc từ tệp acad.cuix của bản 2027 trên máy chứ không viết theo trí nhớ.
| Lệnh | Lệnh tắt | Ribbon | Menu cổ điển |
|---|---|---|---|
WIPEOUT | không có | Annotate → Markup → Wipeout | Draw → Wipeout |
DRAWORDER | DR | Home → Modify → Draw Order | Tools → Draw Order |
TEXTTOFRONT | không có | Home → Modify → Draw Order | Tools → Draw Order |
Lệnh không có lệnh tắt nên phải gõ đủ bảy chữ, hoặc bấm nút ở thẻ Annotate. Người tìm bằng tiếng Anh hay gõ lệnh wipeout trong autocad, cùng một lệnh.
Từng bước trên dòng lệnh
Dòng nhắc đầu tiên chép nguyên văn từ bản 2027:
Specify first point or [Frames/Polyline] <Polyline>:
Chú ý cái mặc định trong dấu ngoặc nhọn là Polyline. Nghĩa là máy mong bạn chỉ vào một đường đa tuyến khép kín có sẵn, chứ không mong bạn vẽ tay.
| Bước | Máy hỏi nguyên văn | Bạn làm |
|---|---|---|
| 1 | Command: | Gõ WIPEOUT rồi Enter |
| 2 | Specify first point or [Frames/Polyline] <Polyline>: | Enter để lấy Polyline, hoặc bấm điểm để vẽ tay |
| 3 | Select a closed polyline: | Chọn đường bao đã vẽ sẵn |
| 4 | Hỏi có xoá đường bao không | Gõ Y để xoá, N để giữ lại |
Bước 4 đáng cân nhắc. Giữ lại đường bao thì sau này sửa hình dạng dễ hơn, nhưng bản vẽ có thêm một nét thừa nằm chồng lên viền vùng che.
Lựa chọn Frames ở bước 2 không tạo vùng che nào, nó chỉ bật tắt viền của mọi vùng che trong bản vẽ.
Lệnh wipeout đường tròn: vì sao máy không nhận
Đây là chỗ nhiều người bỏ cuộc. Vẽ một đường tròn, gõ lệnh, chọn đường tròn — và máy hỏi lại đúng câu cũ, không nhận.
Chúng tôi đo trên bản vẽ trắng và kết quả rõ ràng:
| Chọn cái gì làm đường bao | Kết quả |
|---|---|
Đường tròn CIRCLE | Máy hỏi lại Select a closed polyline:, không nhận |
| Hình chữ nhật (đa tuyến kín) | Nhận ngay, ra vùng che |
Đa giác 60 cạnh POLYGON | Nhận ngay, ra vùng che |
Lý do nằm ngay trong dòng nhắc: máy đòi a closed polyline, một đường đa tuyến khép kín. CIRCLE trong AutoCAD là một loại đối tượng riêng, không phải đa tuyến, nên nó bị loại.
Điều đáng nói là máy không báo lỗi gì cả. Nó chỉ lặng lẽ hỏi lại, và người dùng tưởng mình bấm trượt.
Cách wipeout hình tròn thực sự làm được
Mẹo nằm ở dòng cuối bảng trên. Một đa giác đều nhiều cạnh là đa tuyến khép kín, và khi đủ nhiều cạnh thì mắt không phân biệt được với hình tròn.
POLYGON → số cạnh: 60 → chọn tâm → C (nội tiếp/ngoại tiếp) → bán kính
WIPEOUT → Enter → chọn đa giác → YSáu mươi cạnh là con số chúng tôi dùng khi đo, và ở mọi mức phóng to thông thường của bản vẽ xây dựng, nó trông tròn hoàn toàn. Ảnh đầu bài có một vùng che như vậy nằm bên phải, chính là đa giác 60 cạnh chứ không phải hình tròn.
Muốn chính xác hơn nữa thì tăng số cạnh, nhưng phải cân nhắc: mỗi cạnh là một đỉnh, vùng che 360 cạnh nặng gấp sáu lần mà mắt không thấy khác. Cách vẽ đa giác nằm ở bài vẽ đa giác trong CAD.
Còn một đường khác để tạo wipeout hình tròn: vẽ đường tròn rồi chuyển nó thành đa tuyến. Nhưng PEDIT không chuyển được CIRCLE, nên thực tế vẫn phải quay về lối đa giác. Dùng POLYGON ngay từ đầu là gọn nhất.
Viền của vùng che: biến WIPEOUTFRAME
Mặc định vùng che có một đường viền mảnh bao quanh. Trên màn hình nó tiện vì còn chọn được vùng che, nhưng in ra giấy thì nó là nét thừa.
Autodesk mô tả biến này trên trang WIPEOUTFRAME của bản 2027: "Controls the display of frames for wipeout objects", lưu trong bản vẽ, giá trị ban đầu là 1.
| Giá trị | Autodesk ghi |
|---|---|
| 0 | "Frames are not displayed or plotted" |
| 1 | "Frames are displayed and plotted" — mặc định |
| 2 | "Frames are displayed, but not plotted" |
Giá trị đáng dùng nhất là 2: đang vẽ thì vẫn thấy viền để còn chọn được vùng che, mà in ra thì viền tự biến mất. Rất ít người biết có giá trị này.
Ảnh đầu bài là cùng một bản vẽ chụp hai lần, chỉ khác giá trị biến. Ở bản dưới, các nét nền bị cắt gọn đúng theo hình vùng che mà không còn dấu vết viền nào.
Có một bẫy Autodesk ghi ngay trên trang đó: "The FRAME system variable overrides the WIPEOUTFRAME setting". Đặt WIPEOUTFRAME mà không thấy gì đổi thì kiểm FRAME trước, vì nó đè lên.
Vì biến này lưu trong bản vẽ, nên mỗi tệp giữ giá trị riêng. Chỉnh ở bản vẽ này không ảnh hưởng bản vẽ khác, và tệp nhận từ người khác có thể mang giá trị khác hẳn máy bạn.
Che nhầm mất chữ thì chữa thế nào
Đây là tai nạn phổ biến nhất: đặt vùng che xong thì mất luôn dòng ghi chú nằm bên dưới.
Chúng tôi đo bằng cách đếm số điểm sáng trong vùng có chữ, chụp ba lần:
| Bước | Số điểm sáng đếm được |
|---|---|
| Hai dòng chữ, chưa có vùng che | 11.875 |
| Sau khi đặt vùng che lên trên | 0 |
Sau khi gõ TEXTTOFRONT | 11.875 |
Con số quay lại đúng bằng lúc đầu, không sai một điểm. Nghĩa là chữ không hề mất, nó chỉ bị đẩy xuống dưới theo thứ tự vẽ, và TEXTTOFRONT kéo toàn bộ chữ lên trên cùng.
Nếu chỉ muốn sửa một vật chứ không phải mọi chữ, dùng DRAWORDER với lệnh tắt DR. Chọn vùng che rồi đẩy nó xuống dưới cùng cũng ra cùng kết quả.
Thói quen tốt là đặt vùng che trước rồi mới viết chữ lên. Còn nếu bản vẽ đã có sẵn chữ, gõ TEXTTOFRONT một lần sau khi thêm vùng che là xong. Chuyện thứ tự nét khi in nằm ở bài nét in trong CAD.
Ba điều nhiều nơi bỏ sót
| Điều hay nghe | Bản 2027 thực sự làm gì |
|---|---|
| Wipeout xoá nét bên dưới | Không. Xoá vùng che đi là nét hiện lại nguyên vẹn |
| Chọn đường tròn làm vùng che được | Không. Máy hỏi lại và không nhận, phải dùng đa giác nhiều cạnh |
| Muốn giấu viền thì phải đặt về 0 | Giá trị 2 tốt hơn: còn thấy viền để chọn, nhưng không in ra |
Tóm lại đây là lệnh đơn giản bị hai chi tiết làm khó: nó chỉ nhận đa tuyến khép kín, và nó nằm đè lên mọi thứ theo thứ tự vẽ. Nắm hai điều đó là dùng được ngay.
Câu hỏi thường gặp
Lệnh tắt của wipeout là gì?
Không có. Phải gõ đủ WIPEOUT, hoặc bấm nút ở Annotate → Markup → Wipeout.
Vì sao không chọn được đường tròn?
Vì lệnh chỉ nhận đa tuyến khép kín, mà CIRCLE là loại đối tượng khác. Vẽ đa giác 60 cạnh bằng POLYGON để thay thế.
Nét bị che có mất không?
Không. Xoá vùng che là nét hiện lại đầy đủ.
Làm sao để in không ra viền?
Đặt WIPEOUTFRAME bằng 2 nếu muốn vẫn thấy viền khi vẽ, hoặc bằng 0 nếu muốn giấu hẳn.
Đặt vùng che xong mất chữ, lấy lại kiểu gì?
Gõ TEXTTOFRONT để kéo toàn bộ chữ lên trên, hoặc dùng DR để đẩy riêng vùng che xuống dưới.
Vùng che có in ra được nền trắng không?
Có. Mảng che lấy màu nền, nên khi in ra giấy nó là vùng trắng.