Công ty gửi cho bạn một tệp đuôi .ctb và bảo chép vào máy. Bạn chép xong, mở hộp in ra tìm mà không thấy tên nó đâu. Nét in trong CAD hay mắc đúng ở chỗ ấy: tệp thì có thật, nhưng nằm sai chỗ hoặc bản vẽ đang ở chế độ không đọc được nó.
Bài này đo từng bước trên AutoCAD 2027 tại Viện. Muốn học bài bản cả phần quản lý nét và in ấn, mời bạn xem khóa học AutoCAD xây dựng.
Tệp nét in đổi được những gì trên tờ giấy
Để khỏi nói suông, chúng tôi dựng một bản vẽ gồm năm đoạn thẳng năm màu. Bề rộng nét của chúng khai lần lượt là 0,09 – 0,18 – 0,35 – 0,53 – 1,06 mm. Bản vẽ ấy được in ra PDF ba lần với ba tệp nét in khác nhau. Sau đó mở từng tệp PDF ra đọc lại thuộc tính của từng nét.
Ba kết quả nói rõ ba việc.
Với acad.ctb, mỗi màu in ra đúng màu của nó. Riêng màu 7, tức màu trắng trên nền đen của màn hình, in ra giấy thành màu đen. Đó là lý do bản vẽ nhìn trắng toát mà in ra vẫn đọc được.
Với monochrome.ctb, cả năm nét đều ra đen. Với Screening 50%.ctb, màu vẫn giữ nhưng chỉ đậm một nửa.
Và đây là điều đáng chú ý nhất: bề dày nét in ra không đổi theo tệp nào cả. Đo trên ba tệp PDF đều ra 0,08 – 0,17 – 0,34 – 0,55 – 1,06 mm, khớp với bề rộng khai trong bản vẽ. Ba tệp ấy chỉ đổi màu và độ đậm mực.
Nói vậy không có nghĩa tệp nét in không đụng được vào bề dày. Trang About Plot Style Tables của Autodesk cho bản 2027 viết rõ: "Color-dependent plot style tables (CTB) use an object's color to determine characteristics such as lineweight". Nó đụng được, chỉ là ba tệp mặc định trên máy để nguyên bề rộng của đối tượng. Tệp của công ty bạn thì thường khai đè, mỗi màu một bề dày.
Thêm nét in trong CAD: tệp chỉ được nhận ở đúng một thư mục
Đây là phần hay hỏng nhất. Chúng tôi chép cùng một tệp .ctb vào ba nơi khác nhau rồi thử gán cho bản vẽ.
| Chép tệp vào đâu | Máy trả lời |
|---|---|
| Thư mục Plot Styles của AutoCAD | nhận |
| Một thư mục bất kỳ trên ổ C | chối |
| Ngay cạnh tệp bản vẽ đang mở | chối |
| Tên tệp không hề tồn tại | chối, báo Automation Error. Invalid input |
Thư mục duy nhất được nhận, đọc thẳng từ khai báo của máy:
C:\Users\<tên bạn>\AppData\Roaming\Autodesk\AutoCAD 2027\R26.0\enu\plotters\Plot StylesĐường dẫn ấy đổi theo tên người dùng và theo phiên bản, nên chép nguyên văn từ bài vào máy khác thường là sai. Autodesk cũng ghi ở trang trên: "Both color-dependent and named plot style tables are stored in the Plot Styles folder by default".
Một điểm chúng tôi đo được mà nhiều hướng dẫn nói ngược: không cần khởi động lại AutoCAD. Tệp vừa chép vào thư mục ấy được máy nhận ngay trong phiên đang mở, không tắt đi mở lại gì cả.
Cách load nét in trong CAD bằng lệnh có sẵn
Bạn không cần tự mò đường dẫn. Các lệnh dưới đây đọc thẳng từ tệp giao diện acad.cuix của bản 2027 trên máy.
| Lệnh | Lệnh tắt | Ruy băng | Trình đơn cổ điển |
|---|---|---|---|
STYLESMANAGER | không có | không có | File → Plot Style Manager |
PAGESETUP | không có | Output → Plot → Page Setup Manager | File → Page Setup Manager |
PLOT | PRINT, DWFOUT | Output → Plot → Plot | File → Plot |
Gõ STYLESMANAGER rồi Enter, AutoCAD mở thẳng thư mục Plot Styles ra cho bạn. Dán tệp vào đó là xong bước chép. Cách gọi này an toàn hơn hẳn việc tự gõ đường dẫn, vì máy tự biết thư mục của chính phiên bản đang chạy.
Đáng chú ý là STYLESMANAGER không có nút nào trên ruy băng, cũng không có lệnh tắt. Ai chỉ quen bấm nút sẽ không bao giờ tìm ra nó.
Chọn bảng nét in cho bản vẽ, từng bước một
Chép tệp vào máy mới là nửa việc. Còn phải bảo bản vẽ dùng tệp ấy.
| Bước | Việc bạn làm |
|---|---|
| 1 | Gõ PAGESETUP, chọn layout cần in, bấm Modify |
| 2 | Ở ô Plot style table, chọn tên tệp .ctb vừa chép vào |
| 3 | Tick ô Plot with plot styles trong nhóm Plot options |
| 4 | Tick ô Plot object lineweights nếu muốn bề rộng nét có tác dụng |
| 5 | Bấm OK rồi Close để lưu lại cho layout ấy |
Bước 3 là chỗ hay sót nhất. Chọn tên tệp xong mà quên tick, máy vẫn in theo màu gốc, và bạn sẽ tưởng tệp nét in bị hỏng.
Làm ở PAGESETUP chứ đừng làm trong hộp PLOT từng lần in. Khai một lần ở page setup thì layout nhớ mãi. Cách tổ chức layout và khung nhìn nằm ở bài layout trong CAD.
Đã thêm nét in vào CAD rồi mà danh sách vẫn trống
Đây là ca khó nhất, và nó không liên quan gì đến chỗ để tệp. Bản vẽ của bạn đang ở chế độ tên, chứ không phải chế độ màu.
AutoCAD có hai kiểu bảng nét in. Kiểu theo màu dùng đuôi .ctb, kiểu theo tên dùng đuôi .stb. Một bản vẽ chỉ theo được một kiểu, và biến PSTYLEMODE cho biết nó đang theo kiểu nào.
Chúng tôi thử cả hai chiều trên máy:
| Bản vẽ | Gán tệp .ctb | Gán tệp .stb |
|---|---|---|
PSTYLEMODE = 1 (theo màu) | nhận | chối |
PSTYLEMODE = 0 (theo tên) | chối | nhận |
Rõ ràng và dứt khoát: bản vẽ ở chế độ tên không đọc nổi một tệp .ctb nào, kể cả acad.ctb có sẵn trong máy. Danh sách trống là vì thế, không phải vì bạn dán sai chỗ.
Muốn biết mình đang ở chế độ nào, gõ PSTYLEMODE rồi Enter. Còn biến PSTYLEPOLICY thì quyết định bản vẽ mới tạo sẽ theo kiểu nào: đặt 1 thì bản vẽ mới ra chế độ màu, đặt 0 thì ra chế độ tên. Chúng tôi tạo thử bản vẽ mới với từng giá trị và kiểm lại, đúng như vậy.
Đổi bản vẽ giữa hai chế độ CTB và STB
Lệnh CONVERTPSTYLES làm việc này, và hai chiều khác hẳn nhau.
Chiều từ tên sang màu thì dễ. Chạy lệnh trên bản vẽ có PSTYLEMODE = 0, máy không hỏi gì cả, chỉ báo một dòng:
Drawing converted from Named plot style mode to Color Dependent mode.
Đo lại ngay sau đó: PSTYLEMODE chuyển từ 0 thành 1, và các tệp .ctb được nhận ngay.
Chiều ngược lại thì có bẫy. Chạy lệnh trên bản vẽ đang ở chế độ màu, máy hỏi:
Enter a Named plot style table to assign:
Chúng tôi trả lời acad.stb, tức tệp có sẵn trong máy, và bị chối thẳng:
Acad.stb does not contain a color mapping table and
cannot be used to convert drawings. Select a different
named plot style table.Nghĩa là không phải tệp .stb nào cũng dùng để đổi được. Nó phải mang theo bảng ánh xạ màu, và bảng ấy do lệnh CONVERTCTB sinh ra khi bạn chuyển một tệp .ctb thành .stb. Vậy trình tự đúng là chạy CONVERTCTB trước, rồi mới CONVERTPSTYLES.
Trong thực tế công trình, chiều hay dùng là chiều đầu: nhận bản vẽ của đối tác ở chế độ tên, đổi về chế độ màu cho khớp bộ .ctb của công ty mình.
Chỉnh nét in trong CAD mà màn hình không đổi gì
Bạn khai bề rộng nét cho từng lớp, nhìn lên màn hình thấy y như cũ, rồi kết luận là không ăn. Ảnh đầu bài chụp đúng cảnh ấy: hai khung hình là cùng một bản vẽ, cùng năm nét, không sửa một chữ nào.
Khác nhau ở biến LWDISPLAY. Đo trên máy, giá trị mặc định là 0, tức tắt. Đặt nó bằng 1 thì màn hình hiện bề rộng nét ngay.
Nhớ cho là LWDISPLAY chỉ đổi cách nhìn. Nó không đụng gì đến tờ in. Nét 1,06 mm vẫn in ra 1,06 mm dù bạn có bật hay không, đúng như bảng đo ở trên.
Có thêm hai biến hay đi kèm. LWDEFAULT là bề rộng mặc định của lớp, đo trên máy bằng 25, tức 0,25 mm. LWUNITS bằng 1 nghĩa là đơn vị đang tính theo milimét. Cách gán bề rộng nét cho từng lớp nằm ở bài layer trong CAD.
Chín tệp nét in có sẵn trong máy bạn
Trước khi đi xin tệp ở đâu, hãy xem thứ Autodesk đã cài sẵn. Đếm trong thư mục Plot Styles của bản 2027 trên máy: 9 tệp .ctb và 4 tệp .stb.
| Tệp | Nó làm gì |
|---|---|
acad.ctb | giữ nguyên màu và bề rộng của đối tượng |
monochrome.ctb | ép mọi màu về đen, giữ nguyên bề dày |
Grayscale.ctb | in theo thang xám |
Screening 25%, 50%, 75%, 100% | in nhạt dần theo lượng mực |
Fill Patterns.ctb | đổi cách tô của vùng hatch |
DWF Virtual Pens.ctb | dành cho bản in ảo DWF |
Bốn tệp .stb đi kèm là acad.stb, monochrome.stb, Autodesk-Color.stb và Autodesk-MONO.stb.
Với phần lớn đồ án và bản vẽ nội bộ, monochrome.ctb là đủ. Nó cho ra tờ in đen trắng sạch sẽ mà vẫn giữ nguyên phân cấp nét dày mỏng bạn đã khai theo lớp.
Bốn điều nhiều người nói mà máy làm khác
| Điều hay nghe | Máy bản 2027 thực sự làm gì |
|---|---|
| Chép tệp xong phải khởi động lại AutoCAD | Không cần. Tệp vừa chép vào thư mục Plot Styles được nhận ngay trong phiên đang mở |
Để tệp .ctb cạnh bản vẽ cũng chạy | Bị chối. Chúng tôi thử hai lần, cả hai lần đều chối |
| Không thấy tệp là do dán sai thư mục | Còn một lý do nữa hay gặp hơn: bản vẽ đang ở chế độ tên, PSTYLEMODE bằng 0 |
| Tệp nét in quyết định bề dày nét | Ba tệp mặc định của máy không đụng vào bề dày. Bề dày đến từ bề rộng nét khai trong bản vẽ |
Nhiều người quen gọi việc này là add nét in vào CAD hay load nét in, nhưng dù gọi cách nào thì cũng chỉ là hai động tác: để tệp đúng thư mục, rồi chọn nó ở page setup.
Câu hỏi thường gặp
Chép tệp .ctb vào đâu?
Vào thư mục Plot Styles của chính phiên bản đang chạy. Cách chắc nhất là gõ STYLESMANAGER, máy sẽ mở đúng thư mục đó ra, bạn chỉ việc dán vào.
Chép xong có phải khởi động lại AutoCAD không?
Không. Chúng tôi chép một tệp mới vào rồi gán ngay cho bản vẽ đang mở, máy nhận bình thường.
Vì sao danh sách nét in trống trơn dù đã dán tệp?
Nhiều khả năng bản vẽ đang ở chế độ tên. Gõ PSTYLEMODE để kiểm. Nếu ra 0 thì chạy CONVERTPSTYLES để đổi về chế độ màu.
Đặt bề rộng nét rồi mà màn hình không thấy dày lên?
Đặt LWDISPLAY bằng 1. Biến này mặc định bằng 0 nên màn hình vẽ mọi nét mảnh như nhau, dù tờ in vẫn ra đúng bề dày.
In ra toàn màu, muốn ra đen trắng thì làm sao?
Chọn monochrome.ctb ở ô Plot style table, và nhớ tick Plot with plot styles. Tệp này có sẵn trong máy, không phải đi xin.
Tệp .ctb của công ty có sửa được không?
Được. Bấm đúp vào tệp trong thư mục Plot Styles để mở trình sửa. Nhưng với bảng theo màu, bạn chỉ sửa được từng màu có sẵn, không thêm hay bớt được kiểu nào — đúng như Autodesk ghi: "you cannot add or delete plot styles".