Dựng xong một khối 3D thì việc tiếp theo là xoay nó để nhìn các mặt khác. Lệnh xoay 3D trong CAD là 3DORBIT, nhưng người dùng quen tay thường không gõ lệnh mà giữ Shift rồi kéo con lăn chuột. Xoay xong, mô hình dạng khung dây khó đọc, nên cần đổi kiểu hiển thị sang dạng tô bóng bằng VSCURRENT.
Bài này đo xem mỗi cú kéo chuột làm góc nhìn thay đổi ra sao, bằng cách đọc biến VIEWDIR (hướng nhìn) trước và sau, trên AutoCAD 2027. Ảnh mười kiểu hiển thị là ảnh chụp màn hình thật. Muốn học bài bản dựng hình 3D, Viện có khoá AutoCAD cho ngành xây dựng.
Cách gọi lệnh xoay
| Cách | Gõ hoặc bấm |
|---|---|
Lệnh 3DORBIT | Gõ 3DO hoặc ORBIT |
| Xoay nhanh không cần lệnh | Giữ Shift và con lăn chuột, kéo |
| Menu | View → Orbit → Constrained Orbit |
| Xoay tự do | 3DFORBIT, menu View → Orbit → Free Orbit |
Vị trí và tên tắt lấy từ tệp acad.cuix và acad.pgp của bản 2027. Trong khi 3DORBIT đang chạy thì không sửa được đối tượng; nhấn Esc hoặc Enter để thoát.
Autocad 3dorbit: kéo ngang và kéo dọc làm gì
Mô hình gồm một khối hộp và một trụ, bắt đầu từ góc nhìn tây nam (-VIEW → _SWISO), hướng nhìn VIEWDIR bằng (−1, −1, 1). Gọi 3DORBIT, giữ chuột trái và kéo ngang 150 điểm ảnh:
| VIEWDIR | Góc phương vị | Góc nâng | |
|---|---|---|---|
| Trước | (−1, −1, 1) | 225° | 35,3° |
| Sau khi kéo ngang | (−5359, 2161, 4086) | 158° | 35,3°, không đổi |
Kéo ngang chỉ quay mô hình quanh trục đứng: hướng nhìn đi vòng quanh, còn độ cao của mắt nhìn giữ nguyên. Tài liệu Autodesk về 3DORBIT viết đúng như vậy: "If you drag the cursor horizontally, the camera moves parallel to the XY plane of the world coordinate system (WCS)."
Đưa về lại góc tây nam, lần này giữ Shift và con lăn, kéo dọc xuống 120 điểm ảnh, không gọi lệnh nào.
| VIEWDIR | Góc phương vị | Góc nâng | |
|---|---|---|---|
| Trước | (−1, −1, 1) | 225° | 35,3° |
| Sau khi kéo dọc | (−102, −102, 7076) | 225°, không đổi | 88,8° |
Kéo dọc chỉ nâng hạ mắt nhìn: từ 35° lên gần 89°, tức gần như nhìn thẳng từ trên xuống, còn hướng quanh trục đứng giữ nguyên. Nhả chuột ra là thoát, dòng lệnh không còn lệnh nào chạy.
Hiểu hai chuyển động này thì xoay được đúng ý: muốn đi vòng quanh công trình thì kéo ngang, muốn nhìn từ trên cao xuống hay từ dưới lên thì kéo dọc.
Đọc con số VIEWDIR
VIEWDIR là một véc tơ chỉ từ điểm nhìn về phía mắt. Độ dài của nó không quan trọng, chỉ hướng là quan trọng: (−1, −1, 1) và (−5359, 2161, 4086) đều là hướng nhìn, chỉ khác độ dài. Từ ba số x, y, z tính được hai góc:
| Góc | Cách tính | Ví dụ (−1, −1, 1) |
|---|---|---|
| Phương vị, quanh trục đứng | góc của (x, y) trên mặt phẳng | 225°, tức phía tây nam |
| Góc nâng, so với mặt phẳng ngang | arctan(z / √(x² + y²)) | 35,3° |
Với lần kéo ngang, x và y đổi mà tỉ số giữa z và √(x² + y²) giữ nguyên: 4086 / 5778 và 1 / 1,414 đều cho 35,3°. Với lần kéo dọc bằng Shift, x và y vẫn bằng nhau (−102, −102), nên phương vị vẫn 225°, còn z lớn vọt lên 7076. Đọc VIEWDIR là cách kiểm tra chắc chắn nhất xem mình đang nhìn từ đâu, khi mô hình phức tạp mà ViewCube bị che hay bị tắt.
Xoay lạc hướng: quay về góc nhìn chuẩn
Xoay vài lần là dễ lạc: mô hình lộn ngược, không biết đang nhìn từ đâu. Cách nhanh nhất là lệnh -VIEW với góc nhìn đặt sẵn:
| Gõ | VIEWDIR | Nhìn từ |
|---|---|---|
-VIEW → _TOP | (0, 0, 1) | Trên xuống, mặt bằng |
-VIEW → _SWISO | (−1, −1, 1) | Góc tây nam, phía trên |
-VIEW → _NEISO | (1, 1, 1) | Góc đông bắc, phía trên |
Sau lần kéo ngang ở trên, gõ -VIEW → _SWISO thì VIEWDIR về đúng (−1, −1, 1). ViewCube ở góc màn hình làm cùng việc bằng chuột; nếu nó bị tắt hay lúc hiện lúc không, xem bài tắt ViewCube trong CAD.
Kiểu hiển thị 3D trong CAD: VSCURRENT
Gõ VS, bản 2027 hỏi câu dưới đây.
Enter an option [2dwireframe/Wireframe/Hidden/Realistic/Conceptual/Shaded/shaded with Edges/shades of Gray/SKetchy/X-ray/Other] <2dwireframe>:Mười lựa chọn cho mười cách nhìn cùng một mô hình, như ảnh đầu bài.
| Gõ | Kiểu | Trông thế nào |
|---|---|---|
2 | 2D Wireframe | Khung dây, thấy cả cạnh khuất; mặc định khi vẽ 2D |
W | Wireframe | Khung dây 3D |
H | Hidden | Khung dây, ẩn cạnh khuất |
R | Realistic | Tô bóng xám |
C | Conceptual | Tô màu ấm lạnh, dễ phân biệt các mặt |
S | Shaded | Tô bóng, không vẽ cạnh |
E | Shaded with Edges | Tô bóng, có vẽ cạnh |
G | Shades of Gray | Tô xám |
SK | Sketchy | Nét như vẽ tay |
X | X-ray | Bán trong suốt, thấy cả phần khuất |
Khi kiểm tra một khối có đục lỗ bên trong, như ở bài lệnh đục lỗ trong CAD 3D, kiểu X-ray cho thấy lỗ mà không phải cắt khối.
HIDE: ẩn cạnh khuất mà vẫn ở 2D Wireframe
Lệnh HIDE, gõ tắt HI, ẩn tạm các cạnh bị che mà không đổi kiểu hiển thị. Ở 2D Wireframe gõ HI: vòng tròn đáy của trụ, vốn bị khối hộp che, biến mất. Nhưng kết quả không giống hệt kiểu Hidden. Mặt cong của trụ được vẽ thành nhiều mặt phẳng tam giác ghép lại, thấy rõ các đường chéo chạy dọc thân trụ, trong khi kiểu Hidden vẽ thân trụ trơn chỉ bằng hai đường bao.
Vì vậy HIDE hợp khi chỉ cần kiểm tra nhanh xem khối nào che khối nào. Muốn một hình nhìn gọn để chụp hay trình bày thì dùng kiểu Hidden của VSCURRENT.
Kiểm tra một mô hình 3D: thứ tự thao tác
Gộp các kết quả trên, đây là thứ tự gọn để kiểm tra một mô hình vừa dựng:
- Gõ
-VIEW→_SWISOđể bắt đầu từ góc nhìn chuẩn, hướng (−1, −1, 1). - Gõ
VS,Cđể tô màu Conceptual, dễ thấy mặt nào là mặt nào. - Giữ Shift và con lăn, kéo ngang để đi một vòng quanh mô hình, xem đủ bốn phía.
- Kéo dọc để nhìn từ trên cao xuống, kiểm tra các khối có nằm đúng mặt bằng không.
- Nếu cần xem bên trong, đổi sang
VS,X(X-ray). - Xong việc,
-VIEW→_TOPvàVS,2để về mặt bằng 2D Wireframe mà vẽ tiếp.
| Việc | Cách nhanh nhất |
|---|---|
| Đi vòng quanh công trình | Shift + con lăn, kéo ngang |
| Nhìn từ trên cao xuống | Shift + con lăn, kéo dọc |
| Về góc nhìn chuẩn | -VIEW → _SWISO |
| Về mặt bằng | -VIEW → _TOP |
| Tô bóng để đọc hình | VS → C |
| Nhìn xuyên vào trong | VS → X |
Với thói quen này, gần như không bao giờ phải gõ 3DORBIT: tổ hợp Shift và con lăn làm đủ việc xoay, còn -VIEW lo việc quay về.
Ba điều hay nghe nhưng không đúng
| Hay nghe | Thực tế trên bản 2027 |
|---|---|
| Phải gõ 3DORBIT mới xoay được | Giữ Shift và con lăn chuột, kéo là xoay, không cần lệnh |
| Kéo chuột ngang cũng làm lệch độ cao | Kéo ngang giữ nguyên góc nâng 35,3° |
| Xoay lạc thì phải xoay ngược lại | -VIEW → _SWISO đưa hướng nhìn về đúng (−1, −1, 1) |
Câu hỏi thường gặp
Lệnh xoay 3D trong CAD là gì?
3DORBIT, gõ tắt 3DO. Hoặc không cần lệnh: giữ Shift và con lăn chuột rồi kéo.
Xoay góc nhìn trong CAD 3D mà không làm lật mô hình thế nào?
Kéo ngang để đi vòng quanh, kéo dọc để nâng hạ mắt nhìn. Làm từng chuyển động một thì dễ kiểm soát hướng nhìn hơn.
Xoay lung tung rồi, quay về thế nào?
Gõ -VIEW, chọn _SWISO cho góc tây nam hoặc _TOP cho mặt bằng. Hướng nhìn về đúng giá trị chuẩn ngay lập tức.
Đổi sang chế độ tô bóng thế nào?
Gõ VS, chọn C (Conceptual) hoặc R (Realistic). Về lại 2D bằng VS, 2, là kiểu mặc định khi vẽ mặt bằng.
Xem được phần bên trong khối không?
Dùng kiểu X-ray: VS, X. Các mặt thành bán trong suốt, nhìn thấy cả cạnh và lỗ nằm khuất phía sau hay bên trong khối.
Kiểu hiển thị có ảnh hưởng tới bản in không?
Có thể: khung nhìn tô bóng in ra thành ảnh raster, xem bài cách in trong AutoCAD.