Mô hình 3D dựng xong trong AutoCAD vẫn chỉ là các khối màu xám. Muốn ra một hình phối cảnh có mặt gạch, mặt bê tông để gửi chủ đầu tư hay dán vào thuyết minh, cần hai bước: gán vật liệu cho vật thể, rồi render ra ảnh. Render AutoCAD không cần phần mềm ngoài, mọi thứ có sẵn trong chương trình.
Bài này đi trọn hai bước trên AutoCAD 2027, bản vẽ mẫu acadiso.dwt, với một hộp 1 000 × 600 × 400 và một bức tường 1 000 × 200 × 1 500. Cách dựng khối có ở bài vẽ khối 3D trong CAD. Muốn học bài bản, Viện có khoá AutoCAD cho ngành xây dựng.
Cách gọi các lệnh
| Lệnh | Lệnh tắt | Ở đâu |
|---|---|---|
MATBROWSEROPEN (mở Materials Browser) | MAT, RMAT | Menu Tools → Palettes; thanh công cụ Render |
RENDER | RR | Dòng lệnh |
-RENDER (bản dòng lệnh) | — | Dòng lệnh |
RENDERWINDOWCLOSE | — | Đóng cửa sổ render |
Lệnh tắt và vị trí lấy từ tệp acad.pgp và acad.cuix của bản 2027. Tài liệu Autodesk về RENDER là trang tra cứu chính thức của lệnh.
Bản vẽ mới có những vật liệu nào
Mở bản vẽ mới từ acadiso.dwt, danh sách vật liệu chỉ có ba mục: ByBlock, ByLayer và Global. Hai mục đầu là cách gán, chỉ Global là vật liệu thật.
| Đại lượng | Giá trị |
|---|---|
Biến CMATERIAL (vật liệu cho vật thể vẽ mới) | ByLayer |
| Thuộc tính Material của hộp vừa vẽ | ByLayer |
Vật liệu của layer 0 | Global |
Nghĩa là hộp mới vẽ lấy vật liệu theo layer, và layer 0 đang mang vật liệu Global. Muốn có gạch hay bê tông, phải lấy vật liệu từ thư viện vào bản vẽ.
Materials Browser: thư viện vật liệu có sẵn
Gõ MAT. Bảng Materials Browser mở ra, biến MATBROWSERSTATE đổi từ 0 sang 1. Phần dưới bảng là thư viện Autodesk, chia theo nhóm; nhóm Masonry: Brick chẳng hạn có các vật liệu như 12in Running - Burgundy hay 12in Uniform Running - Gray.
Bấm chuột phải vào một vật liệu trong thư viện, menu có bốn mục: Assign to Selection, Rename, Delete và Add to. Mục Add to mở tiếp menu con: Document Materials, Favorites, Active Tool Palette.
Mỗi vật liệu trong thư viện hiện ba dòng thông tin:
| Dòng | Ví dụ |
|---|---|
| Tên vật liệu | 12in Non-Uniform Soldier - Burgundy |
| Loại | Masonry |
| Nhóm | Masonry: Brick |
Tên vật liệu thư viện là tiếng Anh và giữ nguyên khi vào bản vẽ. Đó cũng là tên phải gõ đúng từng ký tự, kể cả dấu cách và gạch nối, khi gán cho layer bằng dòng lệnh ở mục sau. Nếu thấy tên dài khó gõ, menu chuột phải có sẵn mục Rename.
Đóng bảng bằng MATBROWSERCLOSE, biến MATBROWSERSTATE về 0.
Gán vật liệu trong CAD 3D: chọn vật thể trước
Cách nhanh nhất là chọn vật thể trước, rồi bấm chuột phải vào vật liệu, chọn Assign to Selection.
| Trạng thái | Assign to Selection |
|---|---|
| Chưa chọn vật thể nào | Bị mờ, không bấm được |
| Đã chọn hộp | Bấm được |
Chọn hộp rồi gán 12in Running - Burgundy, hai việc xảy ra cùng lúc. Vật liệu được chép vào bản vẽ: danh sách giờ có 12in Running - Burgundy bên cạnh ba mục cũ. Và thuộc tính Material của hộp đổi từ ByLayer thành 12in Running - Burgundy.
Nếu chỉ muốn đưa vật liệu vào bản vẽ để dùng sau, chọn Add to → Document Materials. Vật liệu vào danh sách của bản vẽ nhưng chưa gán cho vật thể nào.
Gán vật liệu theo layer
Với mô hình lớn, gán theo layer gọn hơn: mọi tường nằm trên layer TUONG thì chỉ cần gán vật liệu cho layer ấy. Dùng -LAYER, lựa chọn MATerial:
Enter material name or [?] <Global>: 12in Uniform Running - Gray
Enter name list of layer(s) for material "12in Uniform Running - Gray" <0>: TUONGSau đó layer TUONG mang vật liệu 12in Uniform Running - Gray. Vẽ một bức tường trên layer ấy, thuộc tính Material của tường là ByLayer, và khi render, tường hiện mặt gạch xám của layer.
Lệnh này chỉ nhận vật liệu đã có trong bản vẽ. Gõ một tên chưa có, máy báo rồi hỏi lại:
Enter material name or [?] <Global>: KhongCo
Cannot find material "KhongCo".So sánh hai cách gán trên cùng một bản vẽ:
| Gán trực tiếp | Gán theo layer | |
|---|---|---|
| Làm bằng | Assign to Selection | -LAYER → MATerial |
| Material của vật thể | Tên vật liệu, 12in Running - Burgundy | ByLayer |
| Vật liệu nằm ở | Chính vật thể | Layer TUONG |
| Trong ảnh render đầu bài | Hộp gạch đỏ bên trái | Tường gạch xám bên phải |
Gõ ? để liệt kê: trên bản vẽ mới, danh sách chỉ có Global. Vì vậy phải đưa vật liệu vào bản vẽ bằng Materials Browser trước (Add to → Document Materials), rồi mới gán cho layer. Layer nói chung có ở bài layer trong CAD.
Lệnh render trong CAD: -RENDER từng bước
RENDER mở cửa sổ render với các thiết lập hiện hành. Bản dòng lệnh -RENDER hỏi từng thứ một, tiện khi cần xuất ảnh ra tệp:
Specify render preset [Low/Medium/High/Coffee-Break/lUnch/Overnight/cuStom] <Medium>: M
Specify render destination [Render window/Viewport] <Render window>: R
Enter output width <800>: 800
Enter output height <600>: 600
Save rendering to a file? [Yes/No] <No>: Y
Specify output file name and path: c:/t9/render-M.pngCâu hỏi thứ hai cho chọn nơi hiện ảnh: Render window hay Viewport. Chọn Viewport thì máy không hỏi cỡ ảnh, không hỏi lưu tệp, mà render ngay và báo Render Complete. Muốn có tệp ảnh, phải chọn Render window như trên.
Mặc định là mức Medium, cỡ 800 × 600, và không lưu ra tệp. Phải trả lời Y ở câu Save rendering to a file? thì mới có tệp ảnh. Tệp ra đúng 800 × 600 điểm ảnh. Xong việc, gõ RENDERWINDOWCLOSE để đóng cửa sổ render.
Render CAD 3D: Low, Medium hay High
Cùng cảnh hai khối, cùng cỡ 800 × 600, ba mức cho kết quả như sau:
| Mức | Thời gian đến khi có tệp | Cỡ tệp PNG |
|---|---|---|
| Low (lần render đầu tiên của phiên) | 6,0 giây | 106 741 byte |
| Medium | 3,7 giây | 88 103 byte |
| High | khoảng 9 phút rưỡi | 81 850 byte |
Ba tệp đều đúng 800 × 600. Tệp High lại nhỏ nhất, nhỏ hơn tệp Low khoảng 23%, nên cỡ tệp không phải thước đo chất lượng ảnh.
Khác biệt lớn nằm ở High: từ vài giây lên gần mười phút cho một cảnh chỉ có hai khối. Nhìn ba ảnh cạnh nhau, mặt gạch ở High mịn hơn, bớt lấm tấm, nhưng ở cỡ 800 × 600 phải nhìn kỹ mới thấy.
Nên làm theo thứ tự: thử góc nhìn và vật liệu bằng Low hoặc Medium cho nhanh, chỉ khi đã ưng mới chạy High cho ảnh cuối cùng. Nền ảnh render mặc định là màu đen, như trong hình đầu bài.
Quy trình gọn cho một ảnh phối cảnh
- Dựng khối, xếp tường, sàn lên các layer riêng.
MATmở Materials Browser.- Với layer:
Add to→Document Materials, rồi-LAYER→MATerialgán cho layer. - Với từng vật thể lẻ: chọn vật thể,
Assign to Selection. - Chọn góc nhìn, ví dụ
-VIEW→SEISO. -RENDER, mứcM, trả lờiYđể lưu, gõ tên tệp.png.- Ưng rồi mới chạy lại mức
H. RENDERWINDOWCLOSEvàMATBROWSERCLOSEđể dọn màn hình.
Muốn xuất cả bản vẽ 2D thành tệp để gửi đi thì dùng cách ở bài lưu CAD sang PDF.
Ba điều hay nghe nhưng không đúng
| Hay nghe | Trên bản 2027 |
|---|---|
| Bấm Assign to Selection rồi mới chọn vật thể | Chưa chọn vật thể thì mục ấy bị mờ |
| -LAYER gán được mọi vật liệu trong thư viện | Chỉ nhận vật liệu đã có trong bản vẽ; tên lạ bị báo Cannot find material |
| Render xong là có tệp ảnh | Mặc định không lưu; phải trả lời Y ở Save rendering to a file? |
Câu hỏi thường gặp
Render AutoCAD có cần phần mềm ngoài không?
Không. Materials Browser và lệnh RENDER có sẵn. Gán vật liệu, rồi -RENDER ra tệp PNG.
Gán vật liệu trong CAD 3D thế nào?
Gõ MAT, chọn vật thể, bấm chuột phải vào vật liệu trong thư viện, chọn Assign to Selection. Hoặc gán cho layer bằng -LAYER → MATerial.
Vì sao Assign to Selection bị mờ?
Vì chưa chọn vật thể nào. Chọn vật thể trước rồi bấm chuột phải lại.
Mức render nào nên dùng?
Low hoặc Medium để thử, chỉ vài giây. High cho ảnh cuối, nhưng với cảnh hai khối ở 800 × 600 đã mất khoảng 9 phút rưỡi.
Khi nào vật liệu thư viện có trong bản vẽ?
Khi đã gán cho ít nhất một vật thể bằng Assign to Selection, hoặc khi đưa vào bằng Add to → Document Materials. Chỉ mở Materials Browser thì danh sách của bản vẽ vẫn chỉ có ByBlock, ByLayer, Global.
Render xong không thấy tệp ảnh?
Ở -RENDER, câu Save rendering to a file? mặc định là No. Trả lời Y và gõ đường dẫn tệp.