Gửi bản vẽ cho chủ đầu tư, cho đơn vị thẩm tra hay cho thợ ngoài công trường thì gần như luôn gửi PDF, vì ai cũng mở được mà không cần AutoCAD. Việc lưu CAD sang PDF trông đơn giản, nhưng cùng một bản vẽ có thể ra những tệp PDF rất khác nhau. Có tệp giữ layer, có tệp mất; có tệp tìm được chữ, có tệp không. Có lúc xuất "tất cả layout" mà PDF lại thiếu trang.
Bài này đi qua lệnh EXPORTPDF và bản dòng lệnh -EXPORT trên AutoCAD 2027, kèm kết quả đọc lại từ chính các tệp PDF. Phần hộp thoại Plot, bảng nét in và bề dày nét đã có ở bài cách in trong AutoCAD. Muốn học bài bản cả quy trình ra hồ sơ bản vẽ, Viện có khoá AutoCAD cho ngành xây dựng.
Ba cách lưu CAD sang PDF
| Cách | Gõ | Hợp với |
|---|---|---|
| Lệnh EXPORTPDF | EXPORTPDF hoặc tắt EPDF | Xuất nhanh một hoặc tất cả layout, có hộp thoại |
| Lệnh -EXPORT | -EXPORT rồi chọn P | Gõ phím hoàn toàn, viết script |
| In ra thiết bị PDF | PLOT hoặc -PLOT | Cần chỉnh kỹ khổ giấy, tỉ lệ, bảng nét in |
Trên ribbon, lệnh xuất nằm ở tab Output, bảng Export to DWF/PDF, nút thả Export. Cùng bảng này có nút nhỏ Export to PDF Options mở phần tuỳ chọn PDF. Trên thanh menu, mục File → Export gọi lệnh EXPORT chung cho mọi định dạng. Các vị trí này lấy từ tệp acad.cuix của bản 2027.
Lệnh EXPORTPDF và hộp Save As PDF
Gõ EPDF, AutoCAD mở hộp Save As PDF. Hộp này hiện ra kể cả khi biến FILEDIA bằng 0, nên không thể tắt nó đi để gõ tên tệp ở dòng lệnh. Tài liệu Autodesk viết: "When you export your drawing to a PDF file, the Save As PDF dialog box is displayed."
Ngoài ô tên tệp và thư mục, hộp có các ô sau, ghi đúng chữ trên bản 2027:
| Ô | Giá trị mặc định | Các lựa chọn |
|---|---|---|
| PDF Preset | AutoCAD PDF (General Documentation) | General Documentation, High Quality Print, Smallest File, Web and Mobile, DWG To PDF |
| Export | Current layout | Current layout, All layouts |
| Page Setup | Current | Current, Override |
| Precision | None | For Manufacturing, For Architecture, For Civil Engineering |
| Output Controls | Open in viewer when done, Include plot stamp |
Khung Current Settings liệt kê nhanh thiết lập của preset đang chọn: Layer Information: Include, Merge Control: Lines overwrite, Hyperlink: Include. Nút Options... mở hộp chỉnh các thiết lập ấy.
Một chi tiết dễ làm mất tệp: với bản vẽ chưa lưu lần nào, hộp Save As PDF mở sẵn ở thư mục System32 của Windows. Bấm Save ngay thì tệp PDF không nằm ở chỗ mình nghĩ. Hãy lưu bản vẽ DWG trước, hoặc chọn lại thư mục trước khi bấm Save.
Xuất pdf trong cad bằng dòng lệnh -EXPORT
Gõ -EXPORT (có gạch đầu) thì không có hộp thoại nào. Các câu hỏi trên bản 2027 được chép nguyên văn dưới đây.
| Bước | Máy hỏi | Bạn làm |
|---|---|---|
| 1 | Enter file format [Dwf/dwfX/Pdf] <dwfX>: | Gõ P |
| 2 | Ở Model: Enter plot area [Display/Extents/Window] <Display>: | E để lấy toàn bộ bản vẽ |
| 2 | Ở layout: Enter plot area [Current layout/All layouts]<Current Layout>: | Enter, hoặc A để xuất mọi layout |
| 3 | Detailed plot configuration? [Yes/No] <No>: | Enter, hoặc Y để chỉnh khổ giấy |
| 4 | Enter file name <Drawing1-Layout1.pdf>: | Gõ đường dẫn đầy đủ, ví dụ D:/hoso/mat-bang.pdf |
Trả lời Y ở bước 3 thì máy hỏi thêm khổ giấy (Enter paper size or [?]), đơn vị, hướng giấy và tỉ lệ. Sau đó là ba câu về bảng nét in và bề dày nét. Sau lần chọn P đầu tiên, giá trị mặc định ở bước 1 đổi thành <Pdf>, lần sau chỉ cần Enter.
Hai điều nên biết. Thứ nhất, không chỉnh chi tiết thì khổ giấy lấy theo mặc định của máy, trên bản 2027 là khổ Letter của Mỹ, trang PDF ra 279 × 216 mm, không phải A3 hay A4. Muốn đúng khổ thì trả lời Y ở bước 3 hoặc đặt sẵn Page Setup cho layout. Thứ hai, với bản vẽ chưa lưu, nhấn Enter để nhận tên mặc định thì máy hỏi lại tên tệp; gõ đường dẫn đầy đủ thì tệp được ghi ngay.
Xuất nhiều layout sang PDF trong một tệp
Chọn All layouts (trong hộp Save As PDF là ô Export, trong -EXPORT là trả lời A) thì mọi layout nằm chung một tệp PDF, mỗi layout một trang. Tệp còn có sẵn mục lục (bookmark) tên Sheets and Views, mỗi trang một mục mang tên layout, bấm vào là nhảy tới trang đó.
Nhưng có một cái bẫy. Bản vẽ mới có hai layout Layout1 và Layout2. Mở Layout1, xuất All layouts:
| Trước khi xuất | Số trang PDF |
|---|---|
| Chỉ từng mở Layout1 | 1 trang, Layout2 bị bỏ qua |
| Đã bấm mở Layout2 một lần rồi quay về Layout1 | 2 trang |
Layout chưa từng được mở thì chưa được khởi tạo, và lệnh xuất bỏ qua nó mà không báo gì. Bộ hồ sơ hai mươi tờ mà có vài layout mới sao chép, chưa bấm vào lần nào, thì PDF sẽ thiếu đúng những tờ đó. Trước khi xuất nhiều layout sang PDF, hãy bấm qua từng tab layout một lượt, rồi đếm số trang của tệp PDF so với số layout.
Chọn PDF preset: năm thiết bị, năm tệp khác nhau
Mỗi PDF preset là một tệp cấu hình máy in .pc3. Bản vẽ thử gồm 100 đường tròn, hai miền hatch, một dòng chữ Arial và một dòng chữ romans.shx trên hai layer. In nó ra khổ A3 bằng năm thiết bị, kết quả như bảng dưới.
| Thiết bị | Dung lượng | Layer trong PDF | Nhúng font | Số đoạn thẳng |
|---|---|---|---|---|
| DWG To PDF | 88 219 byte | Có | Có | 1 787 |
| AutoCAD PDF (General Documentation) | 112 940 byte | Có | Có | 6 080 |
| AutoCAD PDF (High Quality Print) | 114 426 byte | Có | Có | 6 080 |
| AutoCAD PDF (Smallest File) | 17 712 byte | Không | Không | 1 787 |
| AutoCAD PDF (Web and Mobile) | 88 212 byte | Có | Có | 1 787 |
Smallest File nhẹ gấp năm lần nhưng trả giá bằng ba thứ: mất toàn bộ layer, mất mục lục bookmark, và không nhúng font Arial. Tệp chỉ ghi tên font ArialMT, còn hình chữ do máy người xem tự lo. General Documentation và High Quality Print vẽ cùng một hình bằng số đoạn thẳng gấp 3,4 lần, nên tệp nặng hơn 28 %. Web and Mobile cho tệp gần như trùng DWG To PDF.
Cách chọn đơn giản: gửi hồ sơ cần bật tắt layer thì dùng General Documentation hoặc DWG To PDF; cần tệp thật nhẹ để xem thì Smallest File, chấp nhận mất layer và font không được nhúng.
Layer và mục lục trong tệp PDF
Với các preset giữ layer, mở tệp PDF bằng trình đọc có bảng Layers sẽ thấy đúng tên layer trong bản vẽ, mỗi layer một ô tích để bật tắt. Bản vẽ có layer 0 và TUONG thì PDF có đúng hai lớp 0 và TUONG. Người xem hồ sơ có thể tắt lớp kích thước, lớp ghi chú để nhìn rõ phần kết cấu mà không cần AutoCAD.
Muốn tệp có layer bật tắt được, đặt tên layer có nghĩa ngay từ đầu. Cách đặt và quản lý layer có ở bài layer trong CAD; nếu bản vẽ có quá nhiều layer rác, gộp bớt trước khi xuất bằng cách ở bài gộp layer trong CAD.
Chữ SHX, chữ TrueType và chữ tiếng Việt trong PDF
Chữ trong bản vẽ dùng hai loại font, và chúng đi vào PDF theo hai đường khác nhau:
| Loại chữ | Trong PDF |
|---|---|
| Font TrueType (Arial…) | Là chữ thật trong nội dung trang, tìm được |
Font SHX (romans.shx, txt.shx…) | Là các nét vẽ; chữ gốc chỉ còn nếu biến PDFSHX bằng 1 |
Biến PDFSHX quyết định số phận chữ SHX. Cùng một dòng chữ ROMANS SHX 123:
| PDFSHX | Chữ SHX trong PDF |
|---|---|
| 1 (mặc định) | Nét vẽ, kèm một ghi chú (comment) chứa nguyên văn ROMANS SHX 123 |
| 0 | Chỉ còn nét vẽ, không còn chữ gốc ở đâu cả |
Ngay cả khi PDFSHX bằng 1, chữ SHX nằm trong ghi chú chứ không nằm trong nội dung trang: tìm chữ ROMANS trong nội dung trang không ra kết quả nào. Chữ Arial trên cùng trang thì tìm ra ngay.
Chữ tiếng Việt thì nên dùng font TrueType. Dòng chữ Tường gạch 220 – Cửa đi D1 viết bằng Arial, xuất PDF xong đọc lại vẫn đủ dấu, tìm chữ gạch ra đúng một kết quả. Cái giá là font được nhúng vào tệp: cùng bản vẽ, có dòng chữ Arial thì tệp PDF nặng 83 325 byte, xoá dòng chữ đi thì chỉ còn 2 064 byte. Font SHX thường không có dấu tiếng Việt, chi tiết ở bài chữ trong CAD.
Ba điều hay nghe nhưng không đúng
| Hay nghe | Thực tế trên bản 2027 |
|---|---|
| Chọn "All layouts" là PDF đủ mọi tờ | Layout chưa từng mở bị bỏ qua, không có thông báo |
| PDF nào xuất từ CAD cũng có layer | Preset Smallest File bỏ hết layer và không nhúng font |
| Chữ nào trong PDF cũng tìm được | Chữ SHX là nét vẽ; chữ gốc chỉ nằm trong ghi chú khi PDFSHX bằng 1 |
Câu hỏi thường gặp
Lệnh nào để lưu CAD sang PDF?
EXPORTPDF (gõ tắt EPDF) có hộp thoại; -EXPORT rồi chọn P để làm hoàn toàn bằng dòng lệnh; hoặc in bằng PLOT ra thiết bị PDF.
Làm sao xuất nhiều layout sang PDF trong một tệp?
Ở ô Export chọn All layouts, hoặc trả lời A trong lệnh -EXPORT. Bấm mở từng layout một lần trước, vì layout chưa mở bị bỏ qua.
Vì sao PDF thiếu trang?
Thường do có layout chưa từng được mở. Bấm qua tất cả tab layout rồi xuất lại, sau đó đếm số trang.
PDF preset nào nhẹ nhất?
AutoCAD PDF (Smallest File), nhẹ gấp năm lần DWG To PDF trên cùng bản vẽ, nhưng mất layer, mất bookmark và không nhúng font.
Vì sao không tìm được chữ trong PDF xuất từ CAD?
Chữ dùng font SHX được vẽ thành nét. Đổi kiểu chữ sang font TrueType như Arial thì chữ trong PDF tìm được.
Vì sao PDF xuất ra khổ Letter chứ không phải A3?
Lệnh -EXPORT không chỉnh chi tiết thì lấy khổ mặc định Letter. Trả lời Y ở câu Detailed plot configuration? hoặc đặt Page Setup cho layout trước khi xuất.