Rất nhiều dự án BIM ở Việt Nam mở đầu bằng một tài liệu tên là Kế hoạch triển khai BIM. Nó dày sáu mươi trang. Nó được chép từ dự án trước. Và gần như không ai đọc quá trang năm.
Vài tuần sau, đội dự án bắt đầu tranh cãi. Mô hình phải dựng chi tiết đến đâu? Ai chịu trách nhiệm ghép mô hình các bộ môn? Tệp đặt tên thế nào cho khỏi loạn? Lật lại tài liệu kia thì không tìm thấy câu trả lời nào.
Hiểu đúng BEP là gì sẽ tránh được cảnh đó. Vì một BEP tốt thì ngắn, cụ thể, và được mở ra dùng hằng tuần.
BEP là gì
BEP viết tắt của BIM Execution Plan, tiếng Việt là Kế hoạch triển khai BIM.
Nói gọn: đây là tài liệu ghi rõ dự án sẽ làm BIM như thế nào. Ai dựng phần nào. Dùng phần mềm gì. Mô hình chi tiết đến đâu. Kiểm tra ra sao. Giao nộp những gì, vào lúc nào.
Có thể hình dung BEP như một bản hợp đồng kỹ thuật thu nhỏ. Hợp đồng chính nói các bên phải giao cái gì. BEP nói các bên sẽ phối hợp với nhau ra sao để giao được cái đó.
Từ ngày 01/7/2026, vai trò của BEP còn nặng hơn trước. Khoản 2 Điều 8 Nghị định 217/2026/NĐ-CP quy định một điểm quan trọng. Phạm vi và yêu cầu thông tin của BIM do các bên thỏa thuận trong hợp đồng, theo từng giai đoạn. Nghĩa là pháp luật không ấn định sẵn mức chi tiết cho mọi dự án. Mức đó nằm trong hợp đồng và BEP. Khoản 6 cùng điều còn giao thêm một việc nữa cho hợp đồng: quyền và trách nhiệm của các bên đối với dữ liệu BIM. Đây cũng là nội dung nên ghi rõ trong BEP. Bài Công trình cấp II trở lên bắt buộc áp dụng BIM nói kỹ về quy định này.
EIR và BEP: ai hỏi, ai trả lời
Hai tài liệu này luôn đi cùng nhau, và rất hay bị lẫn.
EIR viết tắt của Exchange Information Requirements, tiếng Việt là Yêu cầu trao đổi thông tin. Trong các tài liệu đời trước, chữ E được hiểu là Employer, tức yêu cầu thông tin của chủ đầu tư. Hai cách gọi cùng chỉ một thứ.
EIR là câu hỏi. Chủ đầu tư nêu ra mình cần thông tin gì để ra quyết định. Cần mô hình để làm gì, xem vào lúc nào, ở dạng nào. EIR viết bởi bên đặt hàng.
BEP là câu trả lời. Bên thực hiện cam kết sẽ đáp ứng những yêu cầu đó bằng cách nào. BEP viết bởi bên nhận việc.
Thứ tự này quan trọng. Nếu chủ đầu tư không nêu rõ mình cần gì, thì mọi thứ phía sau đều là phỏng đoán. Đơn vị tư vấn sẽ dựng theo thói quen của họ, rồi đến lúc nghiệm thu mới phát hiện không khớp mong đợi.
Trong thực tế ở Việt Nam, nhiều chủ đầu tư chưa quen viết EIR. Khi đó, đơn vị tư vấn BIM thường phải giúp làm rõ yêu cầu trước, rồi mới viết BEP. Cách này chấp nhận được, miễn hai bên ngồi lại chốt với nhau chứ không ai tự đoán.
Đọc được EIR rồi viết BEP đáp lại là việc của BIM Manager. Ai muốn tham khảo khung nội dung theo hướng dẫn của cơ quan quản lý có thể xem Quyết định 348/QĐ-BXD của Bộ Xây dựng.
Cũng cần biết BEP thường có hai bản. Bản đầu nộp kèm hồ sơ dự thầu, để chứng minh nhà thầu đủ năng lực. Bản chính thức viết sau khi ký hợp đồng, khi đã biết rõ đội hình và điều kiện thật.
Năm câu hỏi một BEP phải trả lời
Đây là cách kiểm nhanh xem một BEP có dùng được không. Mở tài liệu ra, tìm câu trả lời cho năm câu hỏi sau. Thiếu câu nào là hổng chỗ đó.
1. Cần gì? Mục tiêu áp dụng BIM của dự án này. Chốt càng hẹp càng tốt.
2. Ai làm? Sơ đồ nhân sự có tên người thật cho từng vai trò. Kèm bảng phân định trách nhiệm giữa chủ đầu tư, tư vấn BIM và tư vấn thiết kế cho từng đầu việc.
3. Dựng đến mức nào? Mức thông tin cho từng loại cấu kiện, ở từng bước thiết kế.
4. Kiểm thế nào? Ai kiểm, kiểm bằng công cụ gì, kiểm trước hay sau khi chia sẻ. Va chạm phát hiện ra thì ghi ở đâu và ai đóng.
5. Giao ra sao? Danh mục sản phẩm phải nộp. Mỗi dòng ghi tên tệp, định dạng, bên chủ trì và ngày giao.
Nếu một tài liệu sáu mươi trang mà không trả lời gọn được năm câu này, thì nó dày mà rỗng.
Nhìn vào một BEP thật
Lý thuyết đến đây là đủ. Hãy xem một bản thật đang được dùng.
Đây là BEP của dự án đầu tư xây dựng Bảo tàng Hà Tĩnh, một dự án nhóm B dùng vốn đầu tư công. Tài liệu soạn theo khung ISO 19650. Vài chi tiết đáng học:
Mục tiêu được chốt rất hẹp. Dự án không tuyên bố làm BIM toàn diện từ 3D đến 7D. Họ chỉ chọn đúng năm việc.
- Dựng mô hình 3D để xem phương án.
- Phối hợp các bộ môn và tìm xung đột.
- Trích bản vẽ và khối lượng chủ yếu phục vụ thẩm định.
- Quản lý hồ sơ trên môi trường dữ liệu chung.
- Làm phim diễn họa.
Chọn ít mà làm được thì hơn hẳn hứa nhiều rồi bỏ dở.
Mức thông tin ghi theo từng loại cấu kiện. Đây là điểm nhiều người làm sai. BEP này nói rõ mức thông tin không quy định chung cho cả mô hình, cũng không quy định chung cho một giai đoạn. Nó quy định cho từng loại cấu kiện. Ở bước thiết kế bản vẽ thi công, cấu kiện kết cấu cùng tường, sàn, trần đạt LOD 350. LOD là mức độ phát triển thông tin của cấu kiện; số càng lớn thì mô hình càng chi tiết. Cầu thang, cửa, đường ống và thiết bị cơ điện đạt LOD 300.
Có luật xử lý mâu thuẫn. Đôi khi bản vẽ đầu vào không thể hiện một cấu kiện nào đó. Bảng mức thông tin thì lại yêu cầu phải có. Người dựng khi ấy không đủ căn cứ để dựng. BEP quy định hai bên phải thương thảo trước, không ai được tự suy diễn. Một dòng như thế tiết kiệm rất nhiều tranh cãi về sau.
Phần mềm ghi rõ cả phiên bản. Tài liệu không chỉ ghi "dùng Revit". Nó ghi hẳn số phiên bản, kèm công cụ kiểm tra va chạm và công cụ quản lý vấn đề. Mục đích là để các bên dùng chung một phiên bản, tránh cảnh không mở được tệp của nhau.
Có danh mục giao nộp. Từng sản phẩm một dòng: tên tệp, loại dữ liệu, định dạng, bên chủ trì, ngày giao. Đây chính là thứ để đối chiếu khi nghiệm thu.
Bốn lỗi hay gặp
Chép nguyên từ dự án khác. Đây là lỗi phổ biến nhất. Tên dự án đổi, còn lại giữ nguyên. Kết quả là tài liệu nói về một đội hình không tồn tại, với phần mềm mà công ty không có.
Ôm quá nhiều mục tiêu. BEP hứa làm cả 4D, 5D lẫn 6D trong khi đội chưa dựng vững 3D. Đến giữa dự án thì bỏ bớt, và tài liệu thành vô nghĩa.
Ghi mức thông tin chung chung. Viết "mô hình đạt LOD 300" cho toàn dự án là câu vô nghĩa. Cùng một bước thiết kế, cái cột và cái cửa cần mức chi tiết khác nhau. Bài LOD trong BIM là gì giải thích rõ từng mức.
Viết xong rồi cất đi. BEP không phải thủ tục nộp một lần. Nó là tài liệu để mở ra tra khi có tranh cãi.
BEP là tài liệu sống
Điểm cuối này đáng nói riêng.
Bản BEP của dự án bảo tàng nói trên có bảng kiểm soát phiên bản. Bản đầu phát hành ngay sau khi ký hợp đồng. Gần một năm sau có bản thứ hai, điều chỉnh lại phiên bản phần mềm và bảng mức thông tin.
Đó mới là cách dùng BEP đúng. Điều kiện thực tế thay đổi thì kế hoạch phải đổi theo, và mỗi lần đổi đều có ghi vết. Một BEP giữ nguyên từ đầu đến cuối dự án thường không phải vì nó hoàn hảo, mà vì không ai đụng đến nó.
Người chịu trách nhiệm cập nhật thường là BIM Manager. Đây cũng là kỹ năng khó nhất của vai trò này, vì viết BEP đòi hỏi hiểu cả quy trình lẫn năng lực thật của đội. Bài BIM Manager là gì mô tả kỹ vai trò.
Ở khóa BIM Manager của Viện, học viên thẩm định một BEP thật rồi tự viết lại bản của mình, có giảng viên chữa từng mục. Doanh nghiệp muốn có sẵn một mẫu BEP cho dự án của mình thì học lớp riêng tại công ty. Lớp này làm luôn trên hồ sơ thật. Sản phẩm cuối khóa là bộ tài liệu dùng được ngay.
Câu hỏi thường gặp
BEP dài bao nhiêu trang là vừa?
Không có con số chuẩn. Điều đáng quan tâm là nó có trả lời gọn năm câu hỏi ở trên hay không. Một bản hai mươi trang cụ thể có ích hơn hẳn sáu mươi trang chép lại.
Ai là người viết BEP?
Bên thực hiện viết, thường do BIM Manager chủ trì. Chủ đầu tư không viết BEP, nhưng phải đọc và phê duyệt, vì đó là cam kết dùng để nghiệm thu về sau.
Dự án nhỏ có cần BEP không?
Có, nhưng ở mức nhẹ. Vài trang chốt rõ ai làm gì, mô hình đến mức nào, tệp đặt tên ra sao là đã tránh được phần lớn rắc rối.
BEP khác Kế hoạch chất lượng thế nào?
Kế hoạch chất lượng nói về sản phẩm xây dựng. BEP nói về thông tin và mô hình. Hai tài liệu bổ sung cho nhau chứ không thay thế nhau.
Luật có bắt buộc mức LOD nào trong BEP không?
Không. Khoản 2 Điều 8 Nghị định 217/2026/NĐ-CP giao việc xác định yêu cầu thông tin cho hợp đồng ở từng giai đoạn. Vì vậy mức thông tin là chuyện thỏa thuận, và BEP là nơi ghi lại thỏa thuận đó.
Có mẫu BEP nào dùng chung được không?
Có nhiều mẫu theo khung ISO 19650, và Bộ Xây dựng cũng đã công bố hướng dẫn chung. Nhưng đừng dùng nguyên bản. Mẫu chỉ cho biết cần có những mục nào. Nội dung từng mục phải viết theo đúng đội hình và năng lực thật của dự án.