Tô xong một vùng thì hay phải sửa: đổi mẫu gạch cho đúng quy ước vật liệu, chỉnh tỉ lệ cho nét không quá dày, xoay góc, hay tô tiếp khi tường được nới rộng. Sửa hatch trong CAD không cần xoá đi tô lại: lệnh HATCHEDIT sửa trực tiếp mảng tô có sẵn, và giữ được liên kết với đường bao.
Bài này thử bản dòng lệnh -HATCHEDIT trên AutoCAD 2027, bản vẽ mẫu acadiso.dwt, trên một hình chữ nhật 2000 × 1000 tô mẫu ANSI31. Sau mỗi thao tác, mẫu, tỉ lệ, góc và diện tích được đọc lại từ chính mảng tô. Cách tô hatch từ đầu có ở bài lệnh hatch trong CAD. Muốn học bài bản, Viện có khoá AutoCAD cho ngành xây dựng.
Cách gọi autocad hatchedit
| Cách gọi | Ở đâu |
|---|---|
Gõ HATCHEDIT hoặc tắt HE | Dòng lệnh, mở hộp thoại |
Gõ -HATCHEDIT | Dòng lệnh, không hộp thoại |
| Ribbon | Home → Modify → Edit Hatch |
| Menu | Modify → Object → Hatch |
| Bấm đúp vào mảng tô | Mở phần sửa hatch |
Vị trí và tên tắt lấy từ tệp acad.cuix và acad.pgp của bản 2027. Tài liệu Autodesk về -HATCHEDIT mô tả bản dòng lệnh sửa các thuộc tính riêng của hatch như mẫu, tỉ lệ, góc.
-HATCHEDIT hỏi Select hatch objects: (chọn được nhiều mảng, Enter để kết thúc), rồi đưa ra bảng lựa chọn:
Enter hatch option [DIsassociate/Style/Properties/DRaw order/ADd boundaries/Remove boundaries/recreate Boundary/ASsociate/separate Hatches/Origin/ANnotative/hatch COlor/LAyer/Transparency] <Properties>:Chú ý chữ viết hoa: bỏ liên kết là DI chứ không phải D, vì DR là thứ tự vẽ (DRaw order). Gõ D một mình không đủ để máy biết bạn muốn lựa chọn nào.
Chỉnh hatch trong CAD: đổi mẫu, tỉ lệ, góc
Lựa chọn mặc định Properties hỏi ba câu:
| Máy hỏi | Ví dụ trả lời |
|---|---|
Enter a pattern name or [?/Solid/User defined/Gradient] <ANSI31>: | ANSI37 |
Specify a scale for the pattern <20.0000>: | 40 |
Specify an angle for the pattern <0>: | 45 |
Kết quả: mảng tô đổi sang ANSI37, tỉ lệ 40, góc 45°. Một lần gọi đổi được cả ba thông số, không phải chạy lệnh ba lần. Diện tích vẫn đúng 2 000 000 và mảng tô vẫn liên kết với đường bao. Giá trị trong ngoặc nhọn là giá trị hiện tại, nên muốn giữ nguyên thông số nào thì chỉ cần Enter ở câu ấy.
Tỉ lệ là chỗ hay phải chỉnh nhất: mẫu tô trông đặc sì hay thưa trống thường là do tỉ lệ không hợp với cỡ bản vẽ. Chi tiết về tỉ lệ có ở bài lệnh hatch.
Câu hỏi mẫu còn nhận ba lựa chọn đặc biệt ngoài tên mẫu: Solid để chuyển thành tô đặc, User defined để tô bằng các đường song song tự đặt khoảng cách, và Gradient để tô chuyển màu. Gõ ? thì máy liệt kê các mẫu có sẵn. Đổi một vùng từ gạch chéo sang tô đặc, như khi cần tô đen tường bê tông trên mặt bằng, chỉ cần gõ S ở câu hỏi này thay vì xoá mảng cũ và tô lại từ đầu.
Hatch liên kết: giãn theo biên
Mảng tô tạo khi biến HPASSOC bằng 1 là hatch liên kết: nó gắn với đường bao đã chọn. Kéo dãn cạnh phải của hình chữ nhật từ 2000 ra 3000 bằng STRETCH:
| Chiều dài biên | Diện tích hatch | |
|---|---|---|
| Trước khi kéo | 2000 | 2 000 000 |
| Sau khi kéo | 3000 | 3 000 000 |
Mảng tô tự giãn theo, không phải sửa gì. Mẫu, tỉ lệ, góc vẫn giữ nguyên như sau lần sửa trước: ANSI37, 40, 45°. Liên kết chỉ tác động lên hình dạng vùng tô, không động tới thông số mẫu. Đây là lý do nên để hatch liên kết khi tô tường, sàn, vùng vật liệu: sửa hình là mảng tô đi theo.
Bỏ liên kết: DIsassociate
Gõ -HATCHEDIT, chọn mảng tô, lựa chọn DI. Rồi kéo biên thêm lần nữa, từ 3000 ra 4000:
| Chiều dài biên | Diện tích hatch | Liên kết | |
|---|---|---|---|
Sau DI, kéo biên | 4000 | vẫn 3 000 000 | Không |
Mảng tô đứng yên, phần biên mới kéo ra không được tô. Bỏ liên kết hữu ích khi muốn di chuyển mảng tô độc lập với hình, nhưng từ đó mọi thay đổi của hình phải tự sửa lại mảng tô. Bảng lựa chọn có sẵn AS (ASsociate) cho việc gắn lại với đường bao.
Tái tạo biên và tách hatch
Hai lựa chọn còn lại giải quyết hai tình huống hay gặp.
recreate Boundary (B): tạo lại đường bao từ chính mảng tô. Gõ B, chọn P cho polyline: bản vẽ có thêm một polyline mới ôm đúng mảng tô. Dùng khi đường bao gốc đã bị xoá mà cần lấy lại để đo chu vi hay tô lại.
separate Hatches (H): một lần tô chọn nhiều vùng rời sẽ ra một mảng tô chung. Hai hình chữ nhật 1000 × 600 tô chung thành một hatch diện tích 1 200 000. Gõ H:
| Số mảng tô | Diện tích | |
|---|---|---|
| Trước | 1 | 1 200 000 |
Sau H | 2 | 600 000 mỗi mảng |
Tách ra rồi thì mỗi vùng sửa, xoá, đọc diện tích riêng được. Hai mảng mới vẫn giữ liên kết với đường bao của vùng mình, cùng mẫu ANSI31 và tỉ lệ 20 như mảng gốc, nên việc tách không làm mất gì ngoài việc gom chung. Rất hữu ích khi cần diện tích từng phòng mà trước đó đã tô cả mặt bằng một lượt.
Chỉnh sửa hatch trong CAD bằng bảng Properties
Không muốn gõ lệnh thì chọn mảng tô rồi mở bảng Properties bằng Ctrl và 1, sửa mẫu, tỉ lệ, góc ngay trong bảng; cách đọc diện tích trong bảng có ở bài tính diện tích trong CAD. Cách này nhanh khi sửa một hai mảng. Khi cần sửa hàng loạt mảng tô cùng lúc, -HATCHEDIT chọn được nhiều mảng một lượt ở câu hỏi đầu tiên.
Mặt bằng tô sẵn cần diện tích từng phòng: thứ tự làm
Gộp các kết quả trên vào một việc thật hay gặp: mặt bằng đã được tô sàn một lượt cho mọi phòng, giờ cần diện tích riêng từng phòng.
- Gõ
-HATCHEDIT, chọn mảng tô sàn, gõH(separate Hatches). Một mảng tô chung thành nhiều mảng, mỗi phòng một mảng. - Chọn từng mảng, đọc diện tích trong bảng Properties.
- Nếu một phòng được nới rộng sau này và mảng tô của nó còn liên kết, diện tích tự cập nhật theo biên mới.
- Nếu đường bao của một phòng đã bị xoá, dùng
B(recreate Boundary) để lấy lại polyline bao, rồi đo chu vi hay tô lại. - Đổi mẫu tô cho đúng quy ước vật liệu bằng
Properties, giữ nguyên liên kết.
| Việc | Lựa chọn của -HATCHEDIT | Kết quả trên ví dụ |
|---|---|---|
| Đổi mẫu, tỉ lệ, góc | Properties (Enter) | ANSI37, 40, 45°, diện tích giữ nguyên |
| Cho mảng tô thôi đi theo biên | DI | Diện tích đứng ở 3 000 000 |
| Lấy lại đường bao | B | Thêm một polyline |
| Tách mảng tô chung | H | Hai mảng 600 000 |
Nếu một vùng không tô được ngay từ đầu vì biên hở, xem bài lỗi không hatch được trong CAD; lấy đường bao kín từ các nét rời thì dùng lệnh boundary trong CAD.
Ba điều hay nghe nhưng không đúng
| Hay nghe | Thực tế trên bản 2027 |
|---|---|
| Sửa hình xong phải tô lại | Hatch liên kết tự giãn theo: 2 000 000 thành 3 000 000 |
| Gõ D là bỏ liên kết | Phải gõ DI; D chưa đủ để phân biệt với DR |
| Tô nhiều vùng một lần thì ra nhiều hatch | Ra một hatch chung; tách bằng separate Hatches |
Câu hỏi thường gặp
Lệnh sửa hatch trong CAD là gì?
HATCHEDIT, gõ tắt HE, hoặc bấm đúp vào mảng tô. Bản dòng lệnh là -HATCHEDIT.
Đổi tỉ lệ hatch thế nào?
-HATCHEDIT, chọn mảng tô, Enter để vào Properties, Enter giữ mẫu, gõ tỉ lệ mới ở câu thứ hai, rồi Enter giữ góc. Giá trị trong ngoặc nhọn ở mỗi câu hỏi là giá trị hiện tại của mảng tô, nên nhìn vào đó là biết đang dùng tỉ lệ nào trước khi đổi.
Vì sao sửa hình mà hatch không giãn theo?
Mảng tô không liên kết. Gắn lại bằng lựa chọn AS, hoặc tô lại.
Tách một hatch thành nhiều hatch thế nào?
-HATCHEDIT, chọn mảng tô, gõ H (separate Hatches).
Mất đường bao của hatch, lấy lại thế nào?
-HATCHEDIT, gõ B (recreate Boundary), chọn P để ra polyline.
Sửa nhiều hatch cùng lúc được không?
Được, chọn nhiều mảng ở câu hỏi Select hatch objects: rồi Enter.