Mở một bản vẽ ra, mọi thứ nghiêng đi như nhìn từ trên cao xuống một góc. Con trỏ có ba trục thay vì hai. Vẽ một đường thẳng thì nó chạy đi đâu mất. Ai cũng gọi tình trạng này là "bị 3D", và câu hỏi tiếp theo luôn là tắt chế độ 3D trong CAD bằng cách nào.
Câu trả lời ngắn: hai lệnh, mỗi lệnh vài giây. Nhưng trước khi gõ thì nên biết cái gì đang bật, vì ba triệu chứng rất giống nhau lại có ba nguyên nhân khác hẳn. Muốn học phần dựng hình cho bài bản thì xem khoá AutoCAD cho xây dựng của Viện.
"Chế độ 3D" thật ra là ba thứ khác nhau
Phần mềm không có cái công tắc nào tên là 3D cả. Thứ người dùng gọi là chế độ 3D là một trong ba trạng thái dưới đây.
| Triệu chứng | Thật ra là | Chữa bằng |
|---|---|---|
| Bản vẽ nghiêng, nhìn thấy cả chiều cao | Hướng nhìn không phải nhìn từ trên | PLAN |
| Nét vẽ dày, có bóng, có màu tô | Kiểu hiển thị không phải khung dây | VSCURRENT |
| Ribbon toàn nút lạ, không thấy nút quen | Không gian làm việc là 3D Modeling | Đổi workspace |
Nói cách khác, tắt chế độ 3D trong CAD không phải một thao tác mà là ba, tuỳ xem thứ nào đang bật. Ba thứ này độc lập với nhau. Một bản vẽ có thể nghiêng mà vẫn hiện nét mảnh, hoặc ngược lại. Chữa nhầm nhóm là gõ cả buổi không xong, và đây chính là chỗ hầu hết hướng dẫn trên mạng nói không rõ.
Đo hai bản vẽ để biết khác nhau chỗ nào
Thay vì đoán, mở hai bản vẽ mới trên AutoCAD 2027: một từ tệp mẫu acadiso.dwt, một từ tệp mẫu acad3D.dwt. Rồi đọc cùng một bộ biến hệ thống của cả hai.
| Đọc biến nào | Mẫu 2D | Mẫu 3D |
|---|---|---|
Hướng nhìn VIEWDIR | (0; 0; 1) | (273,563; −182,375; 127,663) |
| Kiểu hiển thị | 2dwireframe | Realistic |
Không gian làm việc WSCURRENT | Drafting & Annotation | Drafting & Annotation |
Lưới GRIDMODE | 1 | 1 |
Bắt mặt động UCSDETECT | 1 | 1 |
| Khối ViewCube | 3 | 3 |
Hệ trục WORLDUCS | 1 | 1 |
Bảy dòng, chỉ hai dòng đầu khác nhau. Đó là toàn bộ sự khác biệt giữa một bản vẽ trông rất 3D và một bản vẽ phẳng bình thường.
Dòng thứ ba đáng để ý nhất. Không gian làm việc của cả hai đều là Drafting & Annotation, tức bản vẽ mở từ mẫu 3D không hề đổi giao diện. Nghĩa là lời khuyên phổ biến nhất trên mạng, đổi workspace, chữa đúng vào chỗ không hỏng.
Tắt 3D trong CAD bằng lệnh PLAN
Đây là lệnh giải quyết triệu chứng nặng nhất, và cũng là lệnh ít người biết tên.
| Cách gọi | Giá trị đo được |
|---|---|
| Lệnh đầy đủ | PLAN |
| Lệnh tắt | không có |
| Ribbon | không có nút trong Drafting & Annotation |
| Menu cổ điển | View → 3D Views → Plan View |
Dòng nhắc chép nguyên văn từ bản 2027 trên máy.
Command: PLAN
Enter an option [Current ucs/Ucs/World] <Current>:Giá trị ngầm định trong ngoặc nhọn là Current, nên gõ PLAN rồi bấm Enter hai lần là xong. Không phải nhớ lựa chọn nào cả.
Kết quả đo trên bản vẽ mở từ mẫu 3D: hướng nhìn từ (273,563; −182,375; 127,663) trở về đúng (0; 0; 1), tức trùng khít với bản vẽ 2D. Muốn tắt 3D trong CAD thì đây là lệnh đầu tiên phải gõ.
Ba lựa chọn của lệnh khác nhau ở chỗ lấy mặt phẳng nào làm chuẩn. Trang PLAN của Autodesk mô tả lệnh là "Displays an orthographic view of the XY plane of a specified user coordinate system", còn World thì "Generates a plan view of the World Coordinate System".
Khác biệt ấy chỉ có nghĩa khi bạn đã xoay hệ trục. Nếu trước đó lỡ xoay UCS thì Current đưa về mặt phẳng nghiêng ấy chứ không về mặt bằng thật, lúc đó phải chọn World. Cách dùng hệ trục nằm ở bài UCS trong CAD.
Chuyển 3D sang 2D trong CAD bằng kiểu hiển thị
Gõ PLAN xong mà nét vẽ vẫn dày, vẫn có bóng, thì còn biến thứ hai chưa chỉnh.
| Cách gọi | Giá trị đo được |
|---|---|
| Lệnh đầy đủ | VSCURRENT |
| Lệnh tắt | VS |
| Menu cổ điển | View → Visual Styles → 2D Wireframe |
| Thanh công cụ | Visual Styles |
Dòng nhắc, chép nguyên văn, và để ý giá trị ngầm định trong ngoặc nhọn cho biết luôn kiểu đang dùng.
Command: VSCURRENT
Enter an option [2dwireframe/Wireframe/Hidden/Realistic/Conceptual/Shaded/
shaded with Edges/shades of Gray/SKetchy/X-ray/Other] <Realistic>:Trên bản vẽ mở từ mẫu 3D, ngoặc nhọn hiện <Realistic>. Trên bản vẽ mở từ mẫu 2D, cũng dòng nhắc ấy hiện <2dwireframe>. Đó là cách nhanh nhất để biết bản vẽ đang ở kiểu nào mà không phải tìm trong bảng nào cả.
Gõ VS rồi chọn 2dwireframe là về. Autodesk mô tả kiểu này là "Displays the objects using lines and curves to represent the boundaries. Raster and OLE objects, linetypes, and lineweights are visible", còn Realistic thì "Shades the objects and smooths the edges between polygon faces" — xem trang VSCURRENT.
Câu đầu giải thích một chuyện hay làm người ta hoảng: ở các kiểu hiển thị khác, kiểu đường và bề dày nét không hiện. Nét đứt trông như nét liền, nét mảnh trông như nét dày. Bản vẽ không hỏng, chỉ là đang xem bằng kiểu khác. Cách chuyển 3D sang 2D trong CAD vì thế cũng là cách lấy lại đúng nét in.
Chuyển giao diện 3D sang 2D trong AutoCAD: chỗ nhiều người chữa nhầm
Cụm chuyển giao diện 3D sang 2D trong AutoCAD được tìm rất nhiều, và gần như mọi hướng dẫn đều trả lời bằng một việc: đổi workspace về Drafting & Annotation.
Phép đo ở trên cho thấy lời khuyên ấy không sai, nhưng chữa nhầm chỗ. Bản vẽ mở từ mẫu acad3D.dwt có workspace y hệt bản vẽ 2D. Đổi workspace lúc ấy không thay đổi một biến nào trong bảng.
Vậy đổi workspace có tác dụng gì. Nó quyết định thẻ ribbon nào hiện ra, chứ không đụng tới bản vẽ. Phân biệt cho gọn:
| Việc | Thay đổi cái gì | Khi nào cần |
|---|---|---|
| Đổi workspace | Các thẻ và bảng trên ribbon | Ribbon toàn nút Solid, Mesh, Render |
Gõ PLAN | Hướng nhìn của bản vẽ | Hình nghiêng, thấy cả chiều cao |
Gõ VS | Kiểu hiển thị của khung nhìn | Nét dày, có bóng, mất nét đứt |
Cách chặn từ gốc còn đơn giản hơn: mở bản vẽ mới từ đúng tệp mẫu. Trên máy thử có cả acadiso.dwt lẫn acad3D.dwt nằm cạnh nhau trong cùng thư mục, tên chỉ khác nhau mấy ký tự. Bấm nhầm một lần là mọi bản vẽ mới sau đó đều nghiêng.
Xuất bản vẽ 3D sang 2D trong AutoCAD là việc khác hẳn
Đến đây cần tách bạch hai việc mà tên gọi nghe rất giống nhau.
Hai lệnh ở trên chỉ đổi cách nhìn. Nếu bản vẽ thật sự chứa khối ba chiều thì sau khi gõ xong, các khối ấy vẫn nằm nguyên đó, chỉ là đang được nhìn từ trên xuống. In ra vẫn là hình chiếu của khối, không phải nét vẽ hai chiều.
Muốn có nét hai chiều thật, tức xuất bản vẽ 3D sang 2D trong AutoCAD, thì phải sinh hình chiếu bằng lệnh khác. Cách làm nằm ở bài lệnh FLATSHOT trong CAD, lệnh ép mô hình ba chiều thành một khối nét phẳng ghi kích thước được.
Phân biệt nhanh khi cần chuyển CAD 3D sang 2D:
| Bạn muốn gì | Dùng gì |
|---|---|
| Nhìn cho dễ làm việc, hình vẫn là khối | PLAN và VS |
| Có nét phẳng để ghi kích thước và in | FLATSHOT |
Cách dựng và chỉnh khối ba chiều nằm ở bài lệnh REVOLVE trong CAD.
Ba điều hay nghe nhưng không đúng
| Điều hay nghe | Đo được gì trên bản 2027 |
|---|---|
| Đổi workspace là hết bị 3D | Hai bản vẽ có cùng workspace Drafting & Annotation |
| Bản vẽ bị 3D là bản vẽ hỏng | Bảy biến đo được, chỉ hai biến khác, không mất dữ liệu nào |
Gõ PLAN xong là thành bản vẽ hai chiều | Khối vẫn còn nguyên; muốn nét phẳng phải dùng FLATSHOT |
Câu hỏi thường gặp
Tắt chế độ 3D trong CAD nhanh nhất bằng cách nào?
Gõ PLAN rồi bấm Enter hai lần. Lần thứ hai nhận giá trị ngầm định Current, không phải chọn gì thêm.
Gõ PLAN rồi mà nét vẫn dày, vẫn có bóng?
Đó là kiểu hiển thị, không phải hướng nhìn. Gõ VS rồi chọn 2dwireframe.
Vì sao nét đứt của tôi biến thành nét liền?
Vì kiểu hiển thị đang không phải 2dwireframe. Chỉ kiểu ấy mới hiện kiểu đường và bề dày nét.
Làm sao biết bản vẽ đang ở kiểu hiển thị nào?
Gõ VSCURRENT rồi nhìn giá trị trong ngoặc nhọn ở cuối dòng nhắc, đó chính là kiểu đang dùng. Xem xong bấm Esc để thoát.
Bản vẽ mới lúc nào cũng nghiêng, chữa tận gốc thế nào?
Bạn đang mở bản vẽ mới từ tệp mẫu acad3D.dwt. Chọn lại acadiso.dwt, hai tệp nằm cùng một thư mục và tên rất giống nhau.
Tôi cần nét hai chiều để ghi kích thước, không phải chỉ nhìn cho phẳng?
Lúc ấy PLAN không đủ. Dùng FLATSHOT để sinh ra một khối nét phẳng từ mô hình ba chiều.