Chamfer trong CAD là lệnh vát góc, gõ tắt CHA. Nó thay đỉnh của một góc bằng một đoạn thẳng, và Autodesk mô tả lệnh này là "Bevels or chamfers the edges of two 2D objects or the adjacent faces of a 3D solid".
Lệnh dễ gọi nhưng có mấy chỗ khiến người vẽ mất thời gian mà ít tài liệu tiếng Việt nói tới. Thứ tự bấm hai cạnh đổi hẳn kết quả, khoảng vát có nhớ giữa các lần gọi, và một chế độ để lại râu ở góc. Muốn học trọn khâu dựng hình và triển khai hồ sơ thì xem khóa AutoCAD Xây Dựng.
Lệnh chamfer trong CAD: dòng nhắc và bảy lựa chọn
Nút lệnh nằm trong menu xổ cạnh nút Fillet ở bảng Modify. Gõ CHA rồi Enter thì nhanh hơn.
Dòng đầu của lệnh luôn báo hai khoảng vát đang có, rồi mới hỏi cạnh thứ nhất. Ba dòng ấy như sau.
| Dòng lệnh in ra | Lệnh đang nói gì |
|---|---|
(TRIM mode) Current chamfer Dist1 = 0.0000, Dist2 = 0.0000 | Chế độ cắt đang bật, và hai khoảng vát đang nhớ đều bằng 0 |
Select first line or [Undo/Polyline/Distance/Angle/Trim/mEthod/Multiple]: | Chọn cạnh thứ nhất, hoặc gõ chữ hoa trong ngoặc để vào một lựa chọn |
Select second line or shift-select to apply corner or [Distance/Angle/Method]: | Chọn cạnh thứ hai. Giữ Shift ở bước này là vát bằng 0 cho riêng lần ấy |
Bảy lựa chọn của lệnh, kèm việc của từng cái:
| Lựa chọn | Việc |
|---|---|
Undo | Lùi lại thao tác vừa rồi mà không thoát lệnh |
Polyline | Vát mọi đỉnh của một đường đa tuyến hai chiều, chỗ hai đoạn thẳng gặp nhau |
Distance | Đặt hai khoảng vát, đo từ giao điểm ra theo hai đối tượng |
Angle | Đặt một khoảng trên đối tượng thứ nhất và một góc so với chính nó |
Trim | Quyết định hai cạnh có bị cắt cho khớp hai đầu đoạn vát hay không |
mEthod | Chọn lệnh tính đoạn vát theo cặp khoảng hay theo khoảng và góc |
Multiple | Vát nhiều góc liên tiếp mà không phải gọi lại lệnh |
Trang CHAMFER của Autodesk mô tả đủ bảy lựa chọn này.
Lệnh không chỉ làm việc với nét hai chiều. Chính câu mô tả của Autodesk nhắc tới cả "the adjacent faces of a 3D solid", nghĩa là vát được cạnh nằm giữa hai mặt kề nhau của một khối đặc. Cách gọi vẫn thế, chỉ khác là chọn cạnh của khối thay cho hai đoạn thẳng, và lệnh hỏi thêm mặt nào là mặt gốc.
Cách dùng lệnh chamfer trong CAD: hai khoảng hoặc một khoảng và một góc
Đây là chỗ phân đôi cách làm, và chọn đúng nhánh thì đỡ tính toán rất nhiều.
Vát một góc tường bằng hai khoảng 400 làm như sau:
- Gõ
CHArồi Enter. GõDrồi Enter. - Gõ
400rồi Enter. Lệnh hỏi khoảng thứ hai, ngầm định bằng khoảng thứ nhất, nên bấm Enter là xong. - Bấm vào cạnh thứ nhất, rồi bấm cạnh thứ hai. Đỉnh góc được thay bằng một đoạn vát.
Nhánh còn lại khai bằng góc. Gõ A thì lệnh hỏi Specify chamfer length on the first line rồi Specify chamfer angle from the first line. Hồ sơ cơ khí hay ghi vát theo kiểu ấy.
Cách khai đang dùng nằm ở biến CHAMMODE. Autodesk ghi biến này nhận giá trị 0 là "Requires two chamfer distances" và 1 là "Requires a chamfer length and an angle", kiểu số nguyên và không lưu theo bản vẽ. Nghĩa là mở phiên làm việc mới thì nó trở về 0.
Vát góc trong CAD: thứ tự bấm đổi hẳn kết quả
Hai khoảng vát bằng nhau thì bấm cạnh nào trước cũng như nhau. Nhưng hai khoảng khác nhau thì thứ tự bấm quyết định khoảng nào áp cho cạnh nào, và đây là chỗ không tài liệu tiếng Việt nào em đọc có nhắc.
Quy tắc gọn trong một câu: khoảng thứ nhất áp cho cạnh bấm trước. Vát ra ngược hướng mong muốn thì không phải đặt lại số, chỉ cần bấm hai cạnh theo thứ tự ngược lại.
Khoảng vát cũng có nhớ giữa các lần gọi lệnh. Đặt 400 một lần thì mọi lần vát sau đó đều dùng 400, cho tới khi đặt lại. Dòng đầu của lệnh luôn nhắc hai con số đang có, nên đọc dòng ấy trước khi bấm là tránh được cả nhóm lỗi này.
Chế độ No trim và biến TRIMMODE
Lựa chọn Trim quyết định có cắt bỏ phần thừa của hai cạnh hay không. Gõ T thì lệnh hỏi Enter Trim mode option [Trim/No trim] <Trim>:.
Chọn No trim thì đoạn vát được thêm vào mà hai cạnh cũ giữ nguyên, thành một góc có râu. Kết quả trông như lệnh chạy sai, nhưng lệnh chạy đúng những gì được bảo.
Hai điều cần nhớ về chế độ này. Một là giá trị nằm ở biến TRIMMODE, và Autodesk ghi rõ "The current value is stored in the TRIMMODE system variable". Hai là biến ấy dùng chung với lệnh FILLET. Đặt No trim ở một lệnh thì lệnh kia cũng thôi cắt, cho tới khi đặt lại.
Vát cả bốn góc của một đường đa tuyến
Lựa chọn Polyline vát mọi đỉnh của một đường đa tuyến trong một lần bấm. Gõ P rồi bấm một cạnh bất kỳ.
Chỗ này có một điều kiện dễ bỏ qua. Autodesk viết lệnh chèn đoạn vát tại mỗi đỉnh "where two straight line segments meet", tức chỉ những đỉnh mà hai đoạn thẳng gặp nhau. Đỉnh nào có một cạnh là cung tròn thì bỏ qua.
Hình chữ nhật vẽ bằng RECTANG là một đường đa tuyến nên dùng được ngay. Bốn đoạn thẳng rời vẽ bằng LINE thì không, phải gom lại bằng JOIN trước, hoặc vát từng góc bằng lựa chọn Multiple.
Năm chỗ hay làm hỏng một góc vát
Trong năm chỗ ấy, cái cuối đáng dùng chứ không phải đáng tránh. Khai hai khoảng bằng 0 thì lệnh không vát gì cả, nó kéo hai cạnh cho gặp nhau đúng một điểm rồi cắt bỏ phần thừa. Đây là cách dọn góc tường nhanh nhất khi hai nét chưa khít.
Không muốn đổi con số đang đặt thì có lối tắt. Dòng nhắc thứ hai ghi shift-select to apply corner, nghĩa là giữ Shift khi bấm cạnh thứ hai thì lệnh vát bằng 0 cho riêng lần ấy, dù hai khoảng đang đặt là bao nhiêu.
Chamfer và fillet khác nhau ở đâu
Hai lệnh này là cặp anh em, cùng nằm trên một menu và có dòng nhắc gần giống nhau.
CHAMFER | FILLET | |
|---|---|---|
| Gõ tắt | CHA | F |
| Thay đỉnh góc bằng | Một đoạn thẳng | Một cung tròn |
| Khai bằng | Hai khoảng, hoặc một khoảng và một góc | Một bán kính |
| Biến nhớ chế độ cắt | TRIMMODE | TRIMMODE, dùng chung |
| Giá trị 0 | Dọn góc nhọn | Dọn góc nhọn |
Autodesk mô tả FILLET là "Rounds or fillets the edges of two 2D objects or the adjacent faces of a 3D solid", và ghi rõ "A radius value of zero can be used to create a sharp corner". Xem trang FILLET và trang Commands for Creating Fillets and Chamfers.
Chọn cái nào là chuyện quy ước thể hiện chứ không phải chuyện đúng sai. Mép bậc, mép bệ và mũi cầu thang trong hồ sơ xây dựng thường vát. Còn góc bồn hoa, mép sàn và chi tiết đúc thì bo tròn.
Một mẹo nhỏ khi phải làm cả hai trên cùng một bản vẽ. Hai lệnh dùng chung biến TRIMMODE nên chỉ cần đặt chế độ cắt một lần, nhưng khoảng vát và bán kính bo thì nhớ riêng, đặt cái nào chỉ ảnh hưởng cái ấy.
Câu hỏi thường gặp
Lệnh vát góc trong CAD là lệnh gì?
Lệnh CHAMFER, gõ tắt CHA. Nút lệnh nằm trong menu xổ cạnh nút Fillet ở bảng Modify.
Vát góc ra ngược hướng mình muốn, sửa thế nào?
Bấm hai cạnh theo thứ tự ngược lại. Khoảng thứ nhất luôn áp cho cạnh bấm trước, nên không cần đổi con số.
Vì sao vát xong hai cạnh cũ vẫn còn?
Lệnh đang ở chế độ No trim. Gõ T rồi chọn Trim là trở lại bình thường. Giá trị nằm ở biến TRIMMODE.
Vát cả bốn góc hình chữ nhật một lượt bằng cách nào?
Gõ CHA, gõ P, rồi bấm một cạnh bất kỳ. Hình phải là một đường đa tuyến; bốn đoạn rời thì gom bằng JOIN trước.
Vát góc 0 để làm gì?
Để dọn góc nhọn. Hai cạnh được kéo cho gặp nhau đúng một điểm và phần thừa bị cắt. Giữ Shift khi bấm cạnh thứ hai cũng cho kết quả ấy.
Chamfer trong CAD khác fillet ở chỗ nào?
CHAMFER thay đỉnh góc bằng một đoạn thẳng và khai bằng hai khoảng; FILLET thay bằng một cung tròn và khai bằng một bán kính.
Bài viết liên quan
- Vẽ hình chữ nhật trong CAD — lệnh REC, tám lựa chọn và bẫy thiết lập có nhớ
- Nhập tọa độ trong CAD — bốn cách gõ, bẫy dấu phẩy và dấu thăng
- Layer trong CAD — bộ layer chuẩn, khóa layer và xóa layer thừa
- AutoCAD là gì — cẩm nang cho người làm xây dựng, ba bản và cách học