Vẽ hình chữ nhật trong CAD là việc của lệnh RECTANG, gõ tắt là REC. Đây là lệnh gần như ai cũng biết gọi, nhưng cũng là lệnh sinh ra nhiều câu hỏi "sao vẽ ra sai" nhất trong nhóm lệnh vẽ.
Lý do nằm ở chỗ lệnh có tới tám lựa chọn chia làm hai dòng nhắc, và bốn trong số đó có nhớ sang những hình vẽ sau. Muốn học trọn khâu dựng hình và triển khai hồ sơ thì xem khóa AutoCAD Xây Dựng.
Lệnh rec trong CAD: hai dòng nhắc, tám lựa chọn
Nút lệnh nằm ở bảng Draw của thẻ Home, chung menu xổ với nút Polygon.
Gõ REC rồi Enter. Lệnh hỏi đúng hai lần, và mỗi lần mở ra một nhóm lựa chọn khác nhau.
| Dòng nhắc | Lựa chọn mở ra |
|---|---|
Specify first corner point or [Chamfer/Elevation/Fillet/Thickness/Width]: | Năm thứ đặt trước khi vẽ |
Specify other corner point or [Area/Dimensions/Rotation]: | Ba cách khai góc thứ hai |
Chia như vậy là có lý do. Năm lựa chọn ở dòng thứ nhất đổi hình dáng của hình sắp vẽ. Ba lựa chọn ở dòng thứ hai đổi cách khai góc còn lại.
Kết quả của lệnh không phải bốn đoạn thẳng rời. Tài liệu Autodesk ghi rõ lệnh "creates a closed rectangular polyline" — một polyline kín bốn cạnh, xem trang RECTANG (Command).
Vẽ hình chữ nhật trong CAD theo đúng kích thước hồ sơ
Cách nhiều người dùng là gõ toạ độ tương đối, nhưng cách chắc chắn hơn là lựa chọn Dimensions. Nó hỏi thẳng chiều dài và chiều rộng nên không có chỗ cho dấu âm dương làm sai.
Thực hành với một ô cột 3600 nhân 2400:
- Gõ
RECrồi Enter. Chỉ góc thứ nhất, hoặc bắt vào một điểm có sẵn. - Gõ
Drồi Enter. Lệnh hỏiSpecify length for rectangles <10.0000>:, gõ3600. - Lệnh hỏi tiếp
Specify width for rectangles <10.0000>:, gõ2400. - Lệnh quay lại hỏi góc đối diện. Đưa chuột về phía muốn đặt hình rồi bấm.
Bước bốn mới là bước quyết định. Kích thước đã khai xong ở bước hai và ba, nên lần bấm cuối chỉ còn chọn hình nằm ở phía nào của góc thứ nhất.
Muốn bắt đúng vào góc tường hay giao trục thì phải bật bắt điểm, xem bài Bắt điểm trong CAD.
Dấu của hai số quyết định hình nằm ở đâu
Cách gõ toạ độ tương đối nhanh hơn, nhưng phải hiểu một điều: cùng một góc thứ nhất và cùng kích thước, dấu của hai số cho bốn kết quả khác nhau.
| Gõ vào | Hình nằm ở |
|---|---|
@3600,2400 | Trên phải góc thứ nhất |
@-3600,2400 | Trên trái |
@-3600,-2400 | Dưới trái |
@3600,-2400 | Dưới phải |
Dấu @ ở đầu không phải cho đẹp. Nó báo rằng hai số sau là toạ độ tương đối so với góc vừa chỉ. Quên dấu ấy thì hai số thành toạ độ tuyệt đối tính từ gốc bản vẽ, và hình văng đi rất xa.
Vẽ hình chữ nhật cad khi chỉ biết diện tích
Lựa chọn Area ít người dùng nhưng rất hợp lúc lập phương án. Hồ sơ yêu cầu một phòng 18 mét vuông mà chưa chốt hình dáng, thì khai diện tích rồi cho một cạnh, lệnh tự tính cạnh kia.
- Gõ
REC, chỉ góc thứ nhất. - Gõ
Arồi Enter. Lệnh hỏiEnter area of rectangle in current units <100.0000>:. - Gõ diện tích. Bản vẽ tính bằng milimét thì 18 mét vuông là
18000000. - Lệnh hỏi tính theo cạnh nào, chọn
LengthhoặcWidth, rồi gõ con số cạnh ấy.
Hình hiện ra ngay với diện tích đúng bằng con số đã khai. Đây là cách thử nhanh vài phương án mặt bằng mà không phải bấm máy tính từng lần.
Lệnh rec trong CAD bị lỗi: ba nguyên nhân thật
Đây là nhóm câu hỏi nhiều người gặp nhất, và gần như luôn quy về ba nguyên nhân dưới đây. Không nguyên nhân nào là lỗi phần mềm.
Một là quên dấu @. Gõ 3600,2400 thay vì @3600,2400 thì con số thành toạ độ tuyệt đối. Hình vẫn vẽ ra, đúng kích thước hay không thì tuỳ, nhưng nằm ở chỗ khác hẳn nơi mình vừa bấm.
Hai là ô nhập động đang để kiểu khác. Ô nhập cạnh con trỏ có biến riêng điều khiển nó dùng toạ độ tương đối hay tuyệt đối, tên là DYNPICOORDS. Không cần đổi biến cũng chữa được: gõ @ để ép sang tương đối, gõ # để ép sang tuyệt đối, cả hai đều chỉ có tác dụng cho lần gõ ấy. Autodesk mô tả ở trang To Specify Relative or Absolute Coordinates in the Dynamic Input Tooltip.
Ba là lựa chọn cũ còn nhớ từ lần vẽ trước. Đây là nguyên nhân khó thấy nhất, và cũng là nội dung của mục tiếp theo.
Cách kiểm nhanh cả ba: gọi lệnh rồi đọc dòng đầu trước khi bấm chuột. Nếu có thiết lập nào đang bật, lệnh in ra một dòng như Current rectangle modes: Chamfer=300.0000 x 300.0000 Rotation=30.
Bốn lựa chọn có nhớ, và đó là bẫy lớn nhất
Chamfer, Fillet, Width và Rotation đều giữ giá trị sau khi dùng. Đặt một lần thì mọi hình chữ nhật vẽ sau đó đều theo, cho tới khi đặt lại về không.
Hậu quả thường gặp: vẽ một hình bo góc cho mặt bàn, một lúc sau vẽ ô cột thì ô cột cũng bo góc. Hoặc vẽ một hình xoay 30 độ, rồi mọi hình sau đều nghiêng theo mà không hiểu vì sao.
Cách chữa là đặt lại về không, không phải khởi động lại phần mềm:
| Lựa chọn | Đặt lại |
|---|---|
Chamfer | Gõ C rồi khai hai khoảng vát bằng 0 |
Fillet | Gõ F rồi khai bán kính 0 |
Width | Gõ W rồi khai bề rộng 0 |
Rotation | Chỉ góc thứ nhất, gõ R rồi 0 |
Riêng Rotation có một nếp khác ba cái kia: nó chỉ nhận sau khi đã chỉ góc thứ nhất. Gõ R ngay ở dòng nhắc đầu thì phần mềm trả lời Point or option keyword required. Trình tự đúng nằm ở trang To Draw a Rectangle: chỉ góc thứ nhất, gõ R, cho góc xoay, rồi mới chỉ góc đối diện.
Hai lựa chọn Elevation và Thickness cũng có nhớ nhưng là việc của vẽ ba chiều. Làm hồ sơ hai chiều thì để nguyên bằng không.
Hình chữ nhật là polyline kín, nên sửa được như polyline
Điều này mở ra nhiều cách dùng mà ba lựa chọn trên không cho thấy. Polyline là một đối tượng gồm các đoạn nối nhau, và đóng kín được, xem trang PLINE (Command).
Hệ quả thực tế:
- Chọn hình rồi mở bảng Properties bằng
Ctrlvà1là đọc được cả diện tích lẫn chu vi, không phải gọi lệnh đo nào. - Bấm một lần là chọn cả bốn cạnh. Muốn sửa riêng một cạnh thì phải
EXPLODEcho rã ra thành bốn đoạn thẳng. - Lệnh
OFFSETcho ra một hình chữ nhật đồng dạng bao ngoài hoặc lọt trong, đúng việc vẽ tường hai lớp. - Lệnh
PEDITđổi được bề rộng nét của cả hình, hoặc nối thêm đoạn vào hình.
Một mẹo cho bản vẽ nhà: ô cột, ô sàn và khung tên đều là hình chữ nhật, nên vẽ bằng REC rồi đọc diện tích trong Properties là ra ngay diện tích ô sàn. Nhanh hơn khoanh vùng rồi gọi lệnh tính diện tích.
Câu hỏi thường gặp
Lệnh vẽ hình chữ nhật trong CAD là lệnh gì?
Lệnh RECTANG, gõ tắt REC. Nút lệnh nằm ở bảng Draw của thẻ Home, chung menu xổ với nút Polygon.
Vẽ hình chữ nhật trong AutoCAD theo đúng kích thước thế nào?
Gõ REC, chỉ góc thứ nhất, gõ D rồi khai chiều dài và chiều rộng, sau đó đưa chuột về phía muốn đặt hình rồi bấm.
Vì sao gõ kích thước mà hình ra sai chỗ?
Thiếu dấu @ nên hai số thành toạ độ tuyệt đối tính từ gốc bản vẽ. Gõ @3600,2400 thay vì 3600,2400.
Vì sao hình chữ nhật tự nhiên bị bo góc hoặc bị nghiêng?
Vì Fillet hoặc Rotation còn nhớ từ lần vẽ trước. Đọc dòng đầu của lệnh, thấy Current rectangle modes thì đặt lại các giá trị ấy về không.
Vẽ hình vuông bằng lệnh nào?
Vẫn là REC. Gõ D rồi khai chiều dài và chiều rộng bằng nhau, hoặc gõ toạ độ tương đối với hai số bằng nhau như @1200,1200.
Làm sao đọc diện tích hình chữ nhật vừa vẽ?
Chọn hình rồi mở bảng Properties bằng Ctrl và 1. Vì hình là một polyline kín nên ô diện tích và ô chu vi đọc được ngay tại đó.
Bài viết liên quan
- Vẽ đám mây trong CAD — đổi một hình chữ nhật kín thành đám mây duyệt bản vẽ
- Vẽ cung tròn trong CAD — mười một cách dựng cung và bẫy bán kính
- Bắt điểm trong CAD — bắt đúng góc tường và giao trục khi chỉ góc thứ nhất
- AutoCAD là gì — cẩm nang cho người làm xây dựng, ba bản và cách học