Ổ cắm tải về đặt vào tường, rồi kiến trúc dời tường 200 mm. Ổ cắm đứng yên giữa phòng. Mặt bằng điện in ra vẫn thấy ký hiệu, nhưng thiết bị không còn nằm trên tường nào cả.
Một family ổ cắm revit dựng đúng sẽ không bị vậy: nó bám vào mặt của vật chủ, tường dời thì nó dời theo. Bài này đi 15 bước dựng trọn một ổ cắm bám mặt trên Revit 2027, kèm ký hiệu mặt bằng lồng bên trong và connector điện để vào mạch. Cách làm công tắc giống hệt, chỉ khác nhóm family. Muốn học trọn phần điện trên một công trình mẫu, xem khóa Revit MEP của Viện.
Thao tác dựng hình chung nằm ở bài cách tạo family trong Revit; ở đây chỉ nói phần riêng của thiết bị điện.
Vì sao thiết bị điện phải là face based family
Thiết bị điện gần như luôn gắn lên một mặt: ổ cắm và công tắc lên tường, đầu báo lên trần, hộp nối lên sàn. Revit có ba cách cho việc đó, và chỉ một cách đi theo vật chủ khi vật chủ dời.
| Kiểu family | Đặt được lên | Khi tường dời |
|---|---|---|
| Không vật chủ | bất kỳ đâu theo cao độ | đứng yên |
| Bám tường, bám trần | đúng một loại vật chủ | đi theo |
| Bám mặt | mọi mặt: tường, trần, sàn, mặt phẳng tham chiếu | đi theo |
Kiểu thứ ba là face based family, và nó là lựa chọn mặc định cho ổ cắm, công tắc, đầu báo. Bộ mẫu của Revit không có tệp "Electrical Fixture face based", nên cách làm là mở mẫu chung Metric Generic Model face based.rft rồi đổi nhóm family sang electrical fixtures.
Đổi nhóm không chỉ đổi tên. Trang About Categories for MEP Families của Autodesk viết: "The family category specified when a family is created determines which family parameters are activated". Nhóm Electrical Fixtures mở ra đúng tham số mà một family ổ cắm revit cần, trong đó có tham số giữ hướng ký hiệu ở bước sau.
Bước 1–4: mở mẫu bám mặt và đổi nhóm family
Bước 1. Vào File › New › Family, thư mục English, chọn Metric Generic Model face based.rft. Family mở ra kèm một khối hộp mỏng — đó là vật chủ giả, đại diện cho bức tường sẽ nhận thiết bị.
Bước 2. Trên tab Create, bấm Family Category and Parameters. Gõ Electrical Fix vào ô Category name search để lọc danh sách rồi chọn Electrical Fixtures. Đây là nhóm của ổ cắm; công tắc thì chọn Lighting Devices, đầu báo cháy chọn Fire Alarm Devices.
Bước 3. Vẫn trong hộp đó, tích Maintain Annotation Orientation. Tham số này quyết định ký hiệu lồng bên trong có hiện trên mặt bằng hay không khi thiết bị nằm trên mặt đứng. Bỏ qua bước này là bản vẽ mặt bằng trống trơn dù mô hình có đủ ổ cắm.
Bước 4. Kiểm lại Properties: Family đã là Electrical Fixtures, Host vẫn là Face. Hai dòng đó là toàn bộ phần "khai báo" của một thiết bị bám mặt.
Bước 5–7: dựng mặt nạ và chỉnh visibility
Bước 5. Dựng khối bằng Extrusion: một hình chữ nhật cỡ mặt nạ ổ cắm, dày 15 mm, vẽ ngay trên mặt vật chủ giả. Thiết bị điện không cần mô hình chi tiết; khối đúng cỡ là đủ để phối hợp và để nhìn thấy trên mặt cắt.
Bước 6. Chọn khối, trên tab Modify | Extrusion bấm Visibility Settings. Hộp Family Element Visibility Settings cho chọn khối hiện ở hướng nhìn nào và ở mức chi tiết nào.
Bước 7. Với ổ cắm, bỏ dấu ở Plan/RCP và ở mức Coarse nếu bạn muốn mặt bằng chỉ thấy ký hiệu chứ không thấy khối. Đây là cách hồ sơ trong nước vẫn làm: mặt bằng là ký hiệu, mặt cắt và mô hình 3D mới là hình thật.
Bước 8–10: ký hiệu ổ cắm bằng family chú thích
Bước 8. Ký hiệu phải là một family chú thích riêng, vì chỉ chú thích mới giữ nguyên cỡ khi đổi tỷ lệ bản vẽ. Vào File › New › Annotation Symbol, chọn mẫu Metric Generic Annotation.rft. Mẫu này có sẵn một dòng ghi chú màu đỏ, nhớ xoá trước khi dùng.
Bước 9. Vẽ ký hiệu bằng lệnh Line của tab Create: một vòng tròn, một đường kính ngang và hai chấu. Vẽ theo cỡ in trên giấy, vì generic annotation giữ kích thước theo giấy chứ không theo mô hình. Lưu tệp với tên không dấu.
Bước 10. Nạp ký hiệu vào family ổ cắm bằng Load into Project rồi đặt nó bằng Annotate › Detail › Symbol, bấm đúng gốc toạ độ. Ký hiệu vẽ trong mặt bằng của family, nên nó sẽ hiện trên mặt bằng của dự án.
Bước 11–12: connector điện cho ổ cắm
Bước 11. Trên tab Create bấm Electrical Connector, chọn cách đặt Work Plane rồi lấy mặt phẳng Ref. Level. Với thiết bị điện, dây trong dự án chỉ vẽ tới mép thiết bị nên vị trí điểm nối không quan trọng.
Bước 12. Chọn connector, đổi System Type sang Power - Balanced, rồi khai: Number of Poles 1, Voltage 220 V, Apparent Power theo thiết kế, Load Classification là Power cho ổ cắm. Công tắc dùng nhóm phụ tải Lighting và tham gia hệ công tắc trong dự án, việc được nói ở bài vẽ điện trong Revit.
Không có connector thì ổ cắm chỉ là một cái hộp: không vào được mạch, không lên bảng phụ tải, không đếm được vào tổng công suất. Chuyện connector của các loại thiết bị nằm ở bài family thiết bị MEP.
Bước 13–15: nạp vào dự án và đặt lên mặt tường
Bước 13. Lưu family với tên không dấu rồi bấm Load into Project, đánh dấu dự án cần nạp.
Bước 14. Trong dự án, gọi lệnh Component rồi chọn kiểu vừa nạp. Bảng Properties ghi New Electrical Fixtures, kèm ba dòng của thiết bị bám mặt: Schedule Level, Elevation from Level và Host.
Bước 15. Rê chuột lên mặt tường rồi bấm. Thanh trạng thái nhắc nguyên văn "Click on Host Face to place Instance, Space Bar to flip the instance left/right" — bấm phím cách là lật thiết bị sang mặt bên kia của tường.
Đó là phép thử cuối: chọn tường rồi dời nó, ổ cắm phải đi theo. Nếu thiết bị đứng yên thì family không phải bám mặt, hoặc lúc đặt bạn đã bấm vào khoảng trống thay vì bấm lên mặt tường.
Family công tắc revit khác ở đâu
Quy trình giống hệt, khác ba chỗ.
| Hạng mục | Ổ cắm | Công tắc |
|---|---|---|
| Nhóm family | Electrical Fixtures | Lighting Devices |
| Nhóm phụ tải ở connector | Power | Lighting |
| Việc trong dự án | vào mạch ổ cắm | vào hệ công tắc điều khiển đèn |
Ký hiệu công tắc cũng là một family chú thích riêng, thường thêm chữ chỉ số cực. Muốn ký hiệu đổi hướng theo tường thì lồng hai ký hiệu vào family rồi bật tắt bằng hai tham số Yes/No.
Khi ký hiệu không hiện hoặc thiết bị không bám tường
| Hiện tượng | Nguyên nhân | Cách xử |
|---|---|---|
| Mặt bằng không thấy ký hiệu | chưa tích Maintain Annotation Orientation | tích lại trong Family Category and Parameters rồi nạp lại |
| Ký hiệu hiện nhưng to nhỏ theo tỷ lệ sai | ký hiệu vẽ bằng nét mô hình chứ không phải family chú thích | vẽ lại trong mẫu Generic Annotation |
| Thiết bị không đặt được lên tường | family dựng từ mẫu không bám mặt | dựng lại từ mẫu face based, không đổi được sau |
| Đặt xong, tường dời mà thiết bị đứng yên | lúc đặt đã bấm vào mặt phẳng tham chiếu chứ không phải mặt tường | xoá rồi đặt lại, nhìn thanh trạng thái báo Host Face |
| Ổ cắm không vào được mạch | thiếu connector, hoặc System Type còn để Power | đổi sang Power - Balanced và khai điện áp |
| Phụ tải ổ cắm rơi vào nhóm chiếu sáng | Load Classification khai nhầm | sửa ở connector rồi nạp lại family |
Ba điều hay nghe sai
| Điều hay nghe | Revit 2027 thực sự làm gì |
|---|---|
| Có mẫu riêng cho ổ cắm bám mặt | Không có; phải mở mẫu Generic Model face based rồi đổi nhóm |
| Vẽ ký hiệu bằng nét mô hình cũng được | Nét mô hình phóng to thu nhỏ theo tỷ lệ bản vẽ, ký hiệu sẽ sai cỡ khi in |
| Thiết bị bám mặt đặt được lên bất cứ chỗ nào | Phải bấm trúng một mặt thật; bấm vào khoảng trống thì Revit không đặt |
Câu hỏi thường gặp
Ổ cắm nên để nhóm Electrical Fixtures hay Data Devices?
Ổ cắm điện là Electrical Fixtures. Ổ mạng, ổ điện thoại là Data Devices hoặc Communication Devices, vì chúng cần loại connector khác.
Cao độ lắp khai ở đâu?
Ở dự án, ô Elevation from Level của từng cá thể. Trong family có tham số Default Elevation làm giá trị khởi đầu, nhưng con số thật luôn sửa được ở ngoài.
Có cần tham số nhãn cho số hiệu mạch không?
Số hiệu mạch do Revit tự gán khi thiết bị vào mạch. Muốn ghi thêm thông tin riêng lên bản vẽ thì khai một shared parameter rồi làm tag đọc nó.
Một family dùng cho cả ổ cắm đơn và ổ cắm đôi được không?
Được, bằng nhiều kiểu trong cùng một family và một tham số Yes/No bật tắt phần hình của ổ thứ hai.