Tạo family Revit MEP: dựng thiết bị và gắn connector

Bạn tải một family FCU trên mạng, đặt vào mặt bằng rồi kéo ống gió tới. Ống đi xuyên qua máy, không có điểm bắt, System Browser vẫn báo hệ rỗng.

Tạo family Revit MEP khác dựng family kiến trúc đúng ở chỗ đó. Hình khối chỉ là vỏ; cái quyết định là connector — điểm nối khai rõ đây là gió cấp hay gió hồi, nước lạnh hay nước xả, điện mấy vôn. Bài này đi 15 bước dựng trọn một FCU giấu trần có sáu connector, mỗi bước nói bấm vào đâu và thấy gì. Muốn học trọn quy trình cơ điện trên một công trình mẫu, xem khóa Revit MEP của Viện.

Thao tác chung của family — mặt phẳng tham chiếu, khối, tham số — đã có ở bài cách tạo family trong Revit; ở đây chỉ nói phần riêng của cơ điện.

Family thiết bị Revit khác family kiến trúc ở chỗ nào

Một cái cửa cần đúng hình và đúng tham số. Một family thiết bị revit cần thêm một lớp nữa: nó thuộc hệ nào, dòng chảy vào hay ra, cỡ nối bao nhiêu.

Trang Connectors của Autodesk nói thẳng: "Components created without connectors cannot participate in a system topology". Không connector thì không nối được ống, không cộng được lưu lượng, không lên được bảng phụ tải.

Revit 2027 có năm loại connector, nằm chung trên panel Connectors của tab Create trong trình soạn family.

Chọn nhầm loại thì phải xoá làm lại. Autodesk ghi rõ: "After this selection is made, it cannot be changed without first deleting the connector and adding it again with the correct discipline".

Chuẩn bị: mẫu family hệ mét và tệp để làm theo

Cần bộ tệp mẫu family hệ mét của bản cài và một dự án để thử nạp; tệp bài tập lấy theo bài file Revit MEP mẫu.

Ví dụ trong bài là một FCU giấu trần 1.000 × 500 × 250: gió cấp một đầu, gió hồi đầu kia, nước lạnh đi và về cùng nước xả ở mặt trước, nguồn điện trên nóc. Cách đặt và nối nó trong dự án nằm ở bài điều hòa VRV, FCU trong Revit.

Bước 1–5: mở mẫu, khai nhóm và dựng khối có tham số

Bước 1. Vào File › New › Family. Hộp New Family - Select Template File mở ra ở thư mục English-Imperial, tức bộ mẫu hệ inch. Chuyển sang thư mục English ngay cạnh, nơi mọi tệp đều có tiền tố Metric.

Bước 2. Chọn Metric Mechanical Equipment.rft rồi bấm Open. Cùng nhóm còn Metric Mechanical Equipment ceiling based.rft và ... wall based.rft cho thiết bị bắt vào trần hoặc tường; thiết bị treo ty thì dùng mẫu thường.

Bước 3. Ở tab Create, panel Properties, bấm Family Category and Parameters. Nhóm đang là Mechanical Equipment — điều kiện để thiết bị được chọn làm thiết bị của một hệ. Ô Part Type mặc định Normal, dành cho thiết bị đặt độc lập.

Bước 4. Mở mặt bằng Ref. Level. Vẽ bốn mặt phẳng tham chiếu quanh gốc bằng Reference Plane (RP), ghi kích thước bằng Aligned Dimension (DI), bấm EQ cho hai cặp đối xứng. Chọn đường kích thước tổng, trên panel Label Dimension tạo tham số Chieu_dai và Chieu_sau kiểu Type; ở mặt đứng Front làm tương tự cho Chieu_cao.

Bước 5. Bấm Extrusion, vẽ hình chữ nhật bám bốn mặt phẳng, bấm cả bốn ổ khoá rồi kết thúc phác thảo. Trong Properties của khối, bấm nút vuông nhỏ cuối dòng Extrusion End và gán vào Chieu_cao.

Bước 6–9: gắn connector revit cho hai đầu ống gió

Bước 6. Mở khung nhìn 3D, trên tab Create bấm Duct Connector. Ribbon đổi sang Modify | Place Duct Connector, chỉ có panel Placement với hai lựa chọn Face và Work Plane. Thanh trạng thái nhắc nguyên văn "Place a connector by picking an edge loop of a face".

Đây là chỗ hay hỏng: rê vào giữa mặt thì không gì sáng lên, vì Revit bắt chọn vòng cạnh. Rê vào một cạnh, bấm Tab đổi giữa hai mặt chung cạnh đó, thấy đủ bốn cạnh sáng xanh rồi mới bấm.

Bước 7. Connector hiện ra giữa mặt, kèm hai nhãn Width và Height vẽ thẳng trong khung nhìn. Cỡ mặc định là 304,8 × 304,8 — tức 12 inch — dù dựng bằng mẫu hệ mét, nên bước sau là bắt buộc.

Bước 8. Với connector đang chọn, sửa ba ô: System Classification để Supply Air, Flow Direction đổi từ Bidirectional sang Out vì gió đi ra khỏi máy, Flow Configuration giữ Calculated để Revit cộng dồn lưu lượng các miệng gió phía sau.

Bước 9. Bấm nút vuông nhỏ cuối dòng Width. Hộp Associate Family Parameter liệt kê tham số cùng kiểu dữ liệu; bấm nút tạo tham số ở góc dưới bên trái, đặt tên Gio_cap_rong, chọn Type, OK hai lần. Làm tương tự cho Height. Rồi lặp bước 6–9 cho mặt đối diện: Return Air, chiều In, hai tham số Gio_hoi_rong và Gio_hoi_cao.

Gắn xong, hai ô chuyển sang chữ mờ: giá trị sửa ở Family Types, không sửa trên connector nữa.

Bước 10–13: pipe connector cho nước và electrical connector cho điện

Ba đường nước của FCU nằm trên cùng một mặt, mà mỗi mặt chỉ nhận một connector ở đúng tâm. Cách gọn là đặt theo mặt phẳng làm việc.

Bước 10. Ở mặt bằng, chọn mặt phẳng tham chiếu phía trước, gõ Mat_truoc vào ô Name rồi bấm Apply. Mặt phẳng có tên mới hiện trong danh sách ở bước sau.

Bước 11. Bấm Pipe Connector, trên panel Placement chọn Work Plane. Ở dòng Name của hộp Work Plane chọn Mat_truoc rồi OK. Connector rơi vào gốc mặt phẳng đó; dùng lệnh Move (MV) kéo sang vị trí đầu chờ thật.

Bước 12. Sửa thông số từng pipe connector: nước lạnh đi Hydronic Supply chiều In, nước về Hydronic Return chiều Out, nước ngưng Sanitary chiều Out. Ô Diameter gắn vào DN_nuoc_cap, DN_nuoc_hoi, DN_nuoc_xa như bước 9. Với hệ Sanitary và nước sinh hoạt, Properties hiện thêm dòng Fixture Units.

Ô Allow Slope Adjustments đáng để ý với ống thoát: không đánh dấu thì ống dốc nối vào sẽ báo lỗi góc và rời ra.

Bước 13. Bấm Electrical Connector, đặt lên mặt trên của khối như bước 6. Mặc định System Type là Power và Properties gần như trống. Đổi sang Power - Balanced thì hiện đủ bộ: Number of Poles, Power Factor State, Load Classification, Voltage, Apparent Power, Power Factor.

Đặt Number of Poles 1, Voltage 220 V, Apparent Power 120 VA, rồi gắn hai ô cuối vào Dien_ap và Cong_suat. Ô Load Classification có nút ba chấm mở hộp Load Classifications: chọn HVAC để phụ tải rơi đúng nhóm khi lên bảng tủ điện.

Bước 14–15: thử biến dạng rồi nạp vào dự án

Bước 14. Bấm Family Types. Bảng gom đủ tham số vừa tạo: Dimensions cho kích thước máy và cỡ connector, Electrical Engineering cho điện áp, Electrical - Loads cho công suất biểu kiến.

Đổi Chieu_dai từ 1.000 thành 1.400 rồi bấm Apply. Khối dài ra, hai connector ống gió bám theo hai mặt đầu vì chúng gắn vào mặt chứ không vào toạ độ.

Thử biến dạng là bước hay bị bỏ nhất, mà bỏ thì tới giữa dự án mới lòi ra hình vỡ.

Bước 15. Lưu family tên không dấu rồi bấm Load into Project. Hộp Load into Projects liệt kê mọi dự án và family đang mở; đánh dấu dự án cần nạp rồi OK.

Sang dự án, đặt thiết bị bằng Systems › Mechanical › Mechanical Equipment (phím tắt ME) rồi chọn nó. Revit vẽ nhãn cho từng connector: hệ, cỡ và chiều dòng chảy — cách kiểm nhanh nhất xem family khai đúng chưa.

Theo trang About Connector Labels, bấm vào biểu tượng hệ trên nhãn là Revit chạy luôn lệnh vẽ và lấy sẵn cỡ, cao độ từ connector. Bản 2027 còn công tắc Analyze › MEP Connections › Show Connector Controls hiện số hiệu, loại và cỡ connector ngay trên khung nhìn.

Bảng thông số connector nên đặt gì

Sáu connector của ví dụ, đặt xong thì như sau.

Ba điều dễ nhầm. Flow Direction nói chiều môi chất, không phải chiều vẽ ống: hai connector nối nhau phải ngược chiều. Connector đầu tiên của mỗi loại là connector chính, đổi bằng nút Re-assign Primary. Nên đặt tên từng điểm nối ở ô Connector Description, để lệnh Connect Into hiện tên chứ không phải "Connector 3".

Từ block CAD sang family thiết bị Revit

Người quen AutoCAD hay hỏi có chuyển thẳng block sang family được không: phần hình thì được, phần thông tin thì không.

Dòng cuối là chỗ Revit ăn đứt: con số nằm trong connector, không nằm trong dòng chữ, nên bản vẽ và bảng thống kê không lệch nhau. Chuyện hệ thống nằm ở bài hệ thống trong Revit MEP.

Khi ống không nối vào thiết bị

Ba điều hay nghe sai

Câu hỏi thường gặp

Family thiết bị nên để nhóm nào?

Mechanical Equipment cho máy điều hòa, quạt, bơm; Electrical Equipment cho tủ điện. Hai nhóm này mới được chọn làm thiết bị của một hệ.

Đặt connector lên mặt và đặt theo mặt phẳng khác nhau ra sao?

Đặt lên mặt thì connector nằm giữa mặt và đi theo mặt khi khối đổi cỡ, nhưng mỗi mặt một cái. Đặt theo mặt phẳng làm việc thì đặt được nhiều cái và dời tự do. Cỡ nối nên để tham số kiểu Type, còn lưu lượng và phụ tải để Instance.

Mất bao lâu để tạo family revit mep đầu tiên?

Một thiết bị đơn giản như ví dụ này mất chừng một buổi nếu bạn đã quen dựng family thường. Phần lâu không nằm ở hình khối mà ở việc khai đúng hệ và đúng chiều cho từng connector.