Ổ cắm đã đặt, đèn đã lên trần, nhưng bấm Power rồi chọn tủ thì danh sách trống trơn. Hoặc chọn được tủ mà bảng phụ tải toàn số không. Hai chuyện ấy cùng một gốc: dự án chưa khai lưới điện, hoặc family tủ không khớp với lưới vừa khai.
Bài này dựng tủ điện Revit trên bản 2027 theo đúng thứ tự phần mềm đòi. Khai điện áp và hệ phân phối 220/380 V ba pha bốn dây, đặt tủ tầng và tủ căn hộ, cấp nguồn tủ nhánh từ tủ tầng, rồi lập bảng tủ có phân loại tải và hệ số nhu cầu. Muốn học trọn hệ điện trên một công trình mẫu, xem khóa Revit MEP của Viện.
Tủ điện Revit tính được gì, và từ bản 2026 không tính gì
Trong Revit, tủ điện là một family thuộc nhóm Electrical Equipment, có tham số Part Type là Panelboard cho tủ phân phối hoặc Switchboard cho tủ tổng. Tài liệu tiếng Anh gọi nó là revit electrical panel. Khi mạch đã nối về tủ, phần mềm cộng tải của mọi thiết bị trên mạch, chia theo pha, rồi nhân với hệ số nhu cầu của từng loại tải.
| Bản 2027 tự tính | Bản 2027 không tính |
|---|---|
| Tải kết nối (VA) của từng mạch, từng pha và cả tủ | Sụt áp trên dây |
| Cộng dồn tải từ tủ nhánh lên tủ tổng | Tự chọn tiết diện dây theo dòng |
| Tải nhu cầu theo phân loại tải và hệ số nhu cầu | Hiệu chỉnh cỡ dây theo nhiệt độ môi trường |
| Dòng từng pha, số dây, số pha theo hệ phân phối | Ngắn mạch và chọn aptomat thay bạn |
Cột phải là thay đổi lớn nhất của hai bản gần đây. Từ bản 2026, Revit bỏ phần tự chọn cỡ dây, bỏ ô nhiệt độ môi trường và hai ô sụt áp tối đa cho mạch nhánh và mạch cấp; trang Electrical Settings của bản 2027 cũng không còn liệt kê các mục đó. Mục Wiring trong Electrical Settings của bản 2027 vì thế chỉ còn thiết lập hiển thị dây.
Cỡ cáp nay khai ở hộp riêng, Manage › MEP Settings › Electrical Conductor and Cable Settings, rồi gán cho từng mạch bằng hai tham số Cable Type và Cable Size.
Chuẩn bị tệp và thư viện tủ điện Revit
Để làm theo được, bạn cần một tệp có mặt bằng tầng và mô hình kiến trúc để nhìn phòng. Bài file Revit MEP mẫu hướng dẫn lấy bản sao file mẫu của Viện và liên kết mô hình kiến trúc Snowdon Towers có sẵn trong thư mục Samples của bản cài.
Còn family tủ thì lấy ở ba nguồn. Một là ngay trong tệp mẫu, mở Project Browser › Families › Electrical Equipment là thấy. Hai là nội dung trực tuyến của Autodesk: Insert › Load from Library › Load Autodesk Family, gõ panelboard hoặc switchboard vào ô tìm.
Ba là tự dựng, việc này nằm ở bài family thiết bị MEP.
Dù lấy ở đâu, một family dùng được làm tủ phải đủ hai điều: tham số Part Type là Panelboard hoặc Switchboard, và connector điện của nó có điện áp cùng số cực khớp với một hệ phân phối trong dự án. Đây là chỗ hay hỏng khi dùng thư viện tủ điện Revit tải trên mạng. Các family panelboard của Autodesk dựng theo lưới Mỹ 208 V và 480 V, nên đặt vào dự án lưới 380/220 V thì ô Distribution System không có gì để chọn.
Bước 1–5: khai điện áp 220/380 V và hệ phân phối
Thứ tự bắt buộc: có điện áp mới tạo được hệ phân phối, có hệ phân phối mới gán được cho tủ.
Bước 1. Vào Manage › Settings › MEP Settings › Electrical Settings. Hộp Electrical Settings mở ra, cây bên trái có mười một mục, từ Hidden Line tới Circuit Naming.
Bước 2. Bấm Voltage Definitions. Tệp mẫu thường chỉ có một dòng Default 0 V. Bấm Add, máy thêm dòng New voltage 1. Sửa Name thành 220 V, Value 220, Minimum 200, Maximum 240.
Khoảng Minimum – Maximum không phải để cho đẹp. Theo trang About Voltage Definitions của Autodesk, mỗi định nghĩa điện áp là một khoảng, để thiết bị của các hãng khác nhau vẫn khớp. Thiết bị ghi 230 V của hãng châu Âu rơi vào khoảng 200–240 nên vẫn nối được vào lưới 220 V.
Bước 3. Bấm Add lần nữa: 380 V, Value 380, Minimum 360, Maximum 420. Khoảng này ôm cả thiết bị ghi 400 V.
Bước 4. Bấm Distribution Systems, rồi Add. Đặt Name là 380/220 V 3P4W. Chọn Phase là Three, máy tự điền Configuration là Wye và Wires là 3. Đổi Wires thành 4 thì cột L-G Voltage mới mở. Chọn L-L Voltage là 380 V, L-G Voltage là 220 V.
Bước 5. Thêm một dòng nữa cho tủ căn hộ: Name 220 V 1P2W, Phase Single, Wires 2, L-G Voltage 220 V. Cột L-L Voltage tự xám vì hệ một pha hai dây không có điện áp dây. Bấm OK.
Bước 6–10: đặt tủ, gán hệ phân phối và cấp nguồn tủ nhánh
Bước 6. Mở mặt bằng điện của tầng đang làm. Vào Systems › Electrical › Electrical Equipment. Ribbon chuyển sang tab Modify | Place Equipment.
Bước 7. Trên Type Selector, chọn kiểu tủ. Danh sách dài thì gõ một phần tên vào ô tìm ngay trên đầu danh sách. Family bám mặt có thêm panel Placement để chọn kiểu bám trước khi bấm; family theo cao độ thì bấm thẳng vào mặt bằng là xong.
Bước 8. Chọn tủ vừa đặt rồi đọc bảng Properties. Đổi Panel Name thành tên hồ sơ của bạn, ví dụ DB-T3. Xem nhóm Electrical - Circuiting: nếu chỉ một hệ phân phối khớp điện áp của tủ, Revit tự gán nó vào ô Distribution System; nhiều hệ khớp thì bạn chọn trong danh sách thả xuống. Hai dòng Number of Wires và Number of Phases hiện ngay bên dưới cho biết máy đã hiểu đúng lưới chưa.
Ô Max Number of Single Pole Breakers là số khe aptomat một cực của tủ. Nhập số thật của tủ, ví dụ 12 hoặc 24, vì mẫu bảng tủ có thể lấy số khe theo tham số này.
Bước 9. Đặt tiếp tủ căn hộ bằng family một pha, đổi Panel Name thành DB-A301. Hệ phân phối của nó là 220 V 1P2W.
Bước 10. Chọn DB-A301, bấm Create Systems › Power. Ribbon chuyển sang tab Modify | Electrical Circuits. Bấm Select Panel rồi bấm vào tủ tầng DB-T3 trên mặt bằng. Ô Panel trên ribbon hiện DB-T3, ô Connection Type hiện Breaker.
Tủ căn hộ từ đây là một mạch trong tủ tầng. Ổ cắm và đèn trong căn hộ thì nối vào DB-A301 theo cách tương tự, chi tiết ở bài vẽ điện trong Revit và bài đặt đèn trong Revit.
Chọn mạch vừa tạo rồi đọc Properties là thấy mọi con số máy tính được: tên mạch, dòng định mức, điện áp, công suất biểu kiến, dòng từng pha, chiều dài mạch.
Bước 11–15: Panel Schedule Revit cho tủ đã nối
Bước 11. Chọn tủ rồi bấm Create Panel Schedules trên tab Modify | Electrical Equipment. Nút này có hai lựa chọn: Use Default Template dùng luôn mẫu mặc định, Choose a Template cho bạn chọn mẫu. Cần lập bảng cho nhiều tủ một lượt thì vào Analyze › Reports & Schedules › Panel Schedules, hoặc gõ PS, rồi tích các tủ trong hộp Create Panel Schedules.
Bước 12. Bảng mới hiện trong khung nhìn và nằm ở Project Browser › Panel Schedules. Một bảng tủ gồm bốn phần: đầu bảng, bảng mạch, tổng hợp tải và chân bảng. Khi bảng đang mở, ribbon là tab Modify Panel Schedule. Ở đó có Move Up, Move Down, Move Across, Move To để xếp lại mạch, Assign Spare cho khe dự phòng, Assign Space cho khe để trống, Lock/Unlock khoá một mạch tại chỗ, Group/Ungroup giữ nhóm mạch đi liền nhau. Nút Rebalance Loads dồn lại các mạch cho ba pha cân nhau.
Bước 13. Mẫu bảng quyết định bảng có cột gì. Vào Manage › Panel Schedule Templates › Manage Templates. Chọn Template type là Branch Panel, Data Panel hay Switchboard, chọn Panel configuration, rồi bấm nút bút chì để sửa mẫu đang chọn. Cũng ở đây có nút nhân bản, đổi tên, xoá và Make Default.
Bước 14. Trong cửa sổ mẫu, bấm một ô của bảng mạch rồi chọn Choose Category là Electrical Circuits và Add Parameter là Load Name. Làm tiếp cho cột Rating. Nút Set Template Options đặt bề rộng bảng, số khe hiện trong bảng và bật tắt ba phần đầu bảng, tổng hợp tải, chân bảng. Xong bấm Finish Template.
Bước 15. Bảng đang dùng bản mẫu cũ có dấu hoa thị trước tên. Vào Manage Templates › thẻ Apply Templates, chọn bảng rồi bấm Update Schedules; máy hỏi chữ gõ tay trong bảng có thể mất thì trả lời Yes. Cuối cùng kéo tên bảng từ Project Browser thả vào sheet. Bảng trên sheet cập nhật theo mô hình, đổi một ổ cắm là con số trong bảng đổi theo.
Phân loại tải và hệ số nhu cầu
Bảng tủ chỉ nói được điều đáng nói khi mỗi tải có tên nhóm. Nhóm ấy là Load Classification, khai ở Manage › MEP Settings › Load Classifications. Tệp mẫu đã có sẵn Lighting, Power, HVAC, Motor, Other, Spare và vài tên khác.
Mỗi phân loại tải nhận một hệ số nhu cầu, khai ở Manage › MEP Settings › Demand Factors. Có ba cách tính: Constant một hệ số cho mọi tải, By quantity theo số lượng thiết bị, By load theo dải công suất. Hai cách sau còn chọn được tính dồn từng dải hay tính cả tổng theo một phần trăm.
Hệ số lấy theo tiêu chuẩn thiết kế của dự án, Revit không gợi ý con số nào. Tải nhu cầu của tủ bằng tải kết nối nhân hệ số, và theo trang Load Calculations của Autodesk, tủ tổng cộng cả tải của các tủ con bên dưới nó.
Từ CAD sang Revit: ký hiệu tủ điện trong bản vẽ cad và bảng phụ tải
Trên AutoCAD, một tủ điện là ba thứ rời nhau: block ký hiệu trên mặt bằng, sơ đồ nguyên lý vẽ tay, bảng phụ tải lập bằng bảng tính. Người vẽ đi tìm ký hiệu tủ điện trong bản vẽ cad để chèn block, rồi cộng công suất bằng tay.
| Việc | AutoCAD | Revit |
|---|---|---|
| Ký hiệu trên mặt bằng | Block chèn vào bản vẽ | Nét 2D nằm trong family tủ |
| Danh sách mạch | Gõ tay vào bảng | Sinh từ mạch đã nối, đánh số tự động |
| Cân pha | Tự cộng và tự chia | Nút Rebalance Loads |
| Tổng tải, tải nhu cầu | Bảng tính riêng | Tính trong tủ theo phân loại tải |
| Sửa một ổ cắm | Sửa bản vẽ rồi sửa bảng | Bảng đổi theo mô hình |
Chuyển sang Revit là đổi cách nghĩ: bạn không vẽ bảng, bạn nối mạch và bảng tự có. Đổi lại, ký hiệu tủ theo chuẩn công ty phải nằm trong family thì mọi tủ mới giống nhau.
Khi tủ điện không nhận mạch
| Hiện tượng | Nguyên nhân | Cách xử |
|---|---|---|
| Ô Distribution System không có lựa chọn nào | Family tủ không có connector điện, hoặc điện áp connector nằm ngoài mọi Voltage Definition | Đổi family khác, hoặc thêm định nghĩa điện áp có khoảng chứa điện áp ấy |
| Bấm Select Panel mà danh sách tủ trống | Thiết bị và tủ khác điện áp hoặc khác số cực; tủ chưa được gán hệ phân phối | Gán hệ phân phối cho tủ trước, rồi kiểm điện áp của thiết bị |
| Không chọn được L-G Voltage khi tạo hệ phân phối | Hệ ba pha đang để 3 dây | Đổi Wires thành 4 |
| Xoá một điện áp không được | Đang có hệ phân phối dùng nó | Xoá hệ phân phối trước, rồi xoá điện áp |
| Bảng tủ mở ra mà không có dòng nào | Mẫu bảng trong tệp là mẫu rỗng, hoặc số khe đang đặt bằng 0 | Manage › Panel Schedule Templates › Edit a Template, xem Set Template Options |
| Đặt tủ mà không thấy trên mặt bằng | Family bám mặt chưa tìm được mặt chủ, hoặc nhóm Electrical Equipment đang tắt | Đặt lại bằng Place on Work Plane, hoặc bật nhóm trong Visibility/Graphics |
Ba điều hay nghe sai về tủ điện trong Revit 2027
| Điều hay nghe | Bản 2027 thực sự làm gì |
|---|---|
| Revit tự chọn cỡ dây và cảnh báo sụt áp | Từ bản 2026 không còn; cỡ cáp chọn tay bằng Cable Type và Cable Size |
| Bảng tủ là một loại bảng thống kê thường | Bảng tủ sinh từ mẫu riêng, sửa ở Panel Schedule Templates, không qua hộp New Schedule |
| Tủ nào cũng cắm được vào tủ nào | Danh sách tủ khi Select Panel chỉ hiện tủ cùng điện áp và số cực với mạch |
Câu hỏi thường gặp
Vì sao ô Distribution System của tủ không có gì để chọn?
Vì không hệ phân phối nào khớp điện áp và số cực của connector trong family tủ. Kiểm lại Voltage Definitions, hoặc dùng family tủ khác.
Panel Schedule Revit khác bảng thống kê thường ở chỗ nào?
Bảng tủ không tạo bằng hộp New Schedule. Nó sinh từ một mẫu riêng, lấy dữ liệu từ các mạch nối vào tủ, và sửa hình thức bằng Panel Schedule Templates.
Revit 2027 có tính sụt áp không?
Không. Phần tự chọn cỡ dây và các ô sụt áp tối đa đã bị bỏ từ bản 2026. Kiểm sụt áp bằng bảng tính riêng, Dynamo hoặc add-in.
Hệ số nhu cầu khai ở đâu?
Manage › MEP Settings › Demand Factors, rồi gán hệ số cho từng phân loại tải trong hộp Load Classifications.
Lấy family tủ điện ở đâu cho nhanh?
Trong tệp mẫu của đơn vị, hoặc Insert › Load from Library › Load Autodesk Family rồi tìm panelboard, switchboard. Nhớ kiểm điện áp của connector trước khi dùng.
Bài viết liên quan
- Revit MEP là gì — ba hệ M, E, P và việc của kỹ sư cơ điện
- Vẽ điện trong Revit — ổ cắm, công tắc, mạch và dây
- Đặt đèn trong Revit — đèn trần, đèn tường, công tắc và mạch chiếu sáng
- Máng cáp trong Revit — thang, máng và ống luồn dây
- Bảng thống kê trong Revit — bảng thống kê thường và cách xuất Excel