Bản vẽ điện căn hộ nhìn thì đơn giản: vài ký hiệu ổ cắm, vài đường cong về tủ. Nhưng khi chủ đầu tư hỏi tầng này có bao nhiêu ổ cắm, mạch nào đang gánh bao nhiêu, thì bản vẽ 2D không trả lời được. Ký hiệu chỉ là nét vẽ, không mang số liệu nào.
Vẽ điện trong Revit đi theo ba lớp tách bạch: đặt thiết bị, gom thiết bị thành mạch, rồi vẽ dây cho người thi công đọc. Mạch mới là phần mang dữ liệu; dây chỉ là ký hiệu hai chiều. Bài này đi đủ 13 bước trên Revit 2027, kèm ảnh từng bước và những chỗ bản 2026 trở đi đã đổi. Muốn học trọn hệ điện trên mô hình, xem khóa Revit MEP của Viện.
Vẽ điện trong Revit gồm ba lớp: thiết bị, mạch và dây
Ba lớp này khác nhau về bản chất, và lẫn lộn chúng là lý do nhiều mô hình điện không ra được bảng nào.
| Lớp | Là gì trong Revit | Còn hay mất khi xoá |
|---|---|---|
| Thiết bị | Family ổ cắm, công tắc, đèn, tủ; có đầu nối điện mang điện áp, số cực, công suất | Xoá thiết bị là mạch mất theo phần tử đó |
| Mạch (Electrical Circuit) | Quan hệ logic giữa các thiết bị và tủ; mang định mức, điện áp, phụ tải | Sống độc lập với dây; không cần vẽ dây vẫn có mạch |
| Dây (Wire) | Nét ký hiệu trong đúng một khung nhìn | Xoá dây không làm mất mạch |
Vì vậy thứ tự đúng là đặt thiết bị trước, tạo mạch sau, còn dây vẽ sau cùng và chỉ để cho đẹp bản vẽ. Người mới hay làm ngược: vẽ đường cong bằng lệnh Line rồi tưởng đã có mạch điện revit, đến lúc lập bảng tủ thì trống trơn.
Chuẩn bị tệp để làm theo
Bài này dựng trên bản sao file mẫu điện của Viện, liên kết mô hình kiến trúc Snowdon Towers có sẵn trong thư mục Samples của Revit; cách lấy và liên kết hai tệp nằm ở bài file Revit MEP mẫu. Cần một mặt bằng tầng thấy được tường kiến trúc, và bảng Properties đang mở. Phần mềm này làm được những gì cho cơ điện thì xem bài Revit MEP là gì.
Bước 1–4: đặt ổ cắm và công tắc lên tường
- Mở mặt bằng tầng, vào Systems › Electrical › Device, bấm mũi tên thả xuống rồi chọn Electrical Fixture. Cùng menu đó có Communication, Data, Fire Alarm, Lighting, Nurse Call, Security — mỗi nhóm là một loại thiết bị điện nhẹ.
- Mở Type Selector ở đầu bảng Properties rồi chọn loại ổ cắm. File mẫu của Viện có sẵn ổ cắm đơn, ổ cắm đôi, ổ cắm ba cực âm tường, ổ cắm âm sàn, hộp nối dây gắn trần và gắn tường.
- Trên ribbon Modify | Place Devices, bật Tag on Placement nếu muốn ký hiệu kèm chữ ngay khi đặt, và để ý nút Rotate After Placement khi cần xoay thiết bị ngay sau cú bấm.
- Rê chuột lên tường rồi bấm. Mỗi cú bấm là một thiết bị.
Đặt xong nhớ kiểm dòng Host trong bảng Properties, vì đây là chỗ hay hiểu nhầm nhất. Family ổ cắm revit có hai kiểu làm: loại bám mặt (face based) bám vào mặt tường, kể cả tường của mô hình liên kết, và loại theo cao độ, khi ấy Host ghi Level chứ không phải tên tường.
Loại theo cao độ thì chiều cao lắp đặt gõ vào Elevation from Level, ví dụ 400 cho ổ cắm chân tường và 1200 cho công tắc. Loại bám mặt thì chiều cao đo từ mặt tường, và thiết bị đi theo tường khi kiến trúc sửa. Công tắc đặt y hệt ổ cắm, chỉ khác loại chọn trong Type Selector.
Bước 5–7: tạo mạch Power cho nhóm thiết bị
- Chọn các thiết bị sẽ chung một mạch: bấm cái thứ nhất rồi giữ Ctrl bấm tiếp những cái sau.
- Ribbon đổi sang Modify | Electrical Fixtures. Bấm Power trên panel Create Systems.
Nút này chỉ hiện khi family có đầu nối điện. Family vẽ đẹp mà không có connector thì chọn bao nhiêu lần cũng không thấy Power — đó là lỗi hay gặp với thư viện tải trên mạng.
- Mạch hình thành ngay: Revit vẽ một khung nét đứt bao các thiết bị vừa chọn, kèm hai biểu tượng nhỏ để sinh dây.
Lúc này ribbon có thêm tab Electrical Circuits với đủ công cụ của mạch.
Chọn tủ cho mạch bằng ô Panel trên ribbon hoặc nút Select Panel rồi bấm vào tủ trong khung nhìn. Danh sách chỉ liệt kê những tủ có hệ phân phối khớp với điện áp và số cực của mạch.
Danh sách rỗng nghĩa là tủ chưa sẵn sàng chứ không phải mạch sai: family tủ phải có đầu nối điện và phải được gán Distribution System trước. Phần khai điện áp, hệ phân phối và bảng tủ nằm ở bài tủ điện trong Revit.
Bước 8–10: vẽ dây điện trong Revit
- Mạch đang chọn, bấm Arc Wire hoặc Chamfered Wire trên panel Convert to Wire. Revit nối các thiết bị bằng dây và thêm mũi tên home run về phía tủ.
- Muốn vẽ tay thì vào Systems › Electrical › Wire, mũi tên thả xuống có ba kiểu: Arc Wire, Spline Wire, Chamfered Wire. Bắt điểm vào chính đầu nối của thiết bị, đừng bắt vào ký hiệu, nếu không dây sẽ đứng yên khi thiết bị dời chỗ.
- Sửa hình dáng dây bằng các nút tròn xanh trên dây: kéo đỉnh để đổi độ cong, chuột phải chọn Insert Vertex hay Delete Vertex để thêm bớt điểm gãy. Dây chỉ sống trong khung nhìn nơi nó được vẽ, nên xoá dây ở mặt bằng này không ảnh hưởng mặt bằng khác.
Bước 11–13: đọc số của mạch, của dây và sửa mạch
- Chọn mạch rồi đọc bảng Properties. Đây là chỗ trả lời câu hỏi mạch gánh bao nhiêu.
- Chọn một đoạn dây thì Properties đổi sang thông tin của dây: số ruột nóng, ruột trung tính, ruột nối đất và cỡ dây.
- Thêm hoặc bớt thiết bị trong mạch bằng Edit Circuit trên tab Electrical Circuits. Theo trang Add Components to a Circuit của Autodesk, khi lệnh chạy thì mọi thứ ngoài mạch mờ đi, bấm Add To Circuit rồi chọn thiết bị cần thêm, cuối cùng bấm Finish Editing Circuit. Bớt thiết bị làm ngược lại bằng Remove From Circuit; dây cũ không tự mất nên thường phải sửa lại vài đoạn.
Thiết lập dây và cáp: chỗ bản 2026 đã đổi
Người quen bản cũ hay đi tìm bảng cỡ dây và ô sụt áp trong Electrical Settings. Trong bản 2027, nhánh Wiring chỉ còn phần hiển thị: khe hở chỗ dây cắt nhau, ký hiệu vạch của ruột nóng, trung tính, nối đất, kiểu mũi tên home run.
Phần cỡ dây chuyển sang một hộp riêng: Manage › Settings › MEP Settings › Electrical Conductor and Cable Settings, với bốn thẻ Conductor Details, Conductor Sizes, Cable Sizes và Cable Types. Bạn khai vật liệu ruột, nhiệt độ cho phép, vật liệu cách điện, rồi ghép thành cỡ cáp và loại cáp.
Sau khi có cỡ cáp, chọn mạch rồi đặt Cable Type và Cable Size trong Properties của mạch; trang Adjust Cable Sizes của Autodesk mô tả đúng thao tác đó. Cỡ cáp là do bạn chọn, phần mềm không chọn thay nữa, nên bảng cỡ cáp trong tệp mẫu phải khai theo tiêu chuẩn đang dùng ở dự án.
Từ CAD sang Revit: ký hiệu ổ cắm và vẽ điện nước trong Revit
Người quen AutoCAD đi tìm thư viện ký hiệu ổ cắm để chèn vào bản vẽ. Trong Revit, ký hiệu ấy nằm sẵn trong family thiết bị: mỗi family mang hình khối 3D để phối hợp và một ký hiệu 2D để in ra bản vẽ.
| Việc trên CAD | Việc tương ứng trong Revit |
|---|---|
| Chèn block ký hiệu ổ cắm | Đặt family thiết bị, ký hiệu 2D đi kèm family |
| Vẽ đường cong tượng trưng cho dây | Tạo mạch rồi Convert to Wire; dây gắn với mạch |
| Ghi số mạch bằng text | Circuit Number sinh theo tủ, tag đọc ra |
| Đếm ổ cắm bằng tay | Bảng thống kê đếm theo loại, theo tầng |
Người làm vẽ điện nước trong revit cho nhà dân thường gộp cả hai hệ vào một tệp. Làm được, nhưng nên tách theo kiểu khung nhìn: mặt bằng điện lọc bỏ ống nước và ngược lại, để bản vẽ in ra sạch. Cách bật tắt theo bộ lọc nằm ở bài ẩn hiện đối tượng trong Revit, còn phần máng cáp và ống luồn dây ở bài máng cáp trong Revit.
Khi mạch điện Revit không chạy
| Hiện tượng | Nguyên nhân | Cách xử |
|---|---|---|
| Chọn thiết bị mà không thấy nút Power | Family không có đầu nối điện | Dùng family có connector, hoặc thêm connector trong Family Editor |
| Danh sách Panel rỗng | Chưa có tủ khớp hệ phân phối, hoặc tủ chưa gán Distribution System | Đặt tủ, gán hệ phân phối đúng điện áp và số cực rồi chọn lại |
| Ổ cắm không bám vào tường nhà liên kết | Family không phải loại bám mặt | Dùng family face based, hoặc chấp nhận Host là Level và khai Elevation from Level |
| Dây không đi theo khi dời thiết bị | Dây bắt vào ký hiệu chứ không vào đầu nối | Xoá dây, vẽ lại và bắt đúng điểm nối của thiết bị |
| Wire Size hiện None | Tệp chưa khai cỡ cáp nào | Khai Cable Sizes và Cable Types rồi gán Cable Type cho mạch |
| Xoá dây xong mạch cũng mất | Thật ra mạch vẫn còn, chỉ mất ký hiệu | Chọn thiết bị, xem Circuit Number trong Properties để kiểm |
Ba điều hay nghe sai về vẽ điện trong Revit
| Điều hay nghe | Bản 2027 thực sự làm gì |
|---|---|
| Vẽ dây là đã có mạch | Dây chỉ là ký hiệu trong một khung nhìn; mạch tạo bằng nút Power |
| Revit tự chọn cỡ dây theo dòng và sụt áp | Từ bản 2026 phần tự chọn cỡ dây và tính sụt áp đã bỏ; cỡ cáp do người dùng gán |
| Cứ bấm vào tường là ổ cắm bám vào tường | Chỉ family bám mặt mới bám; loại còn lại lấy Host là Level |
Câu hỏi thường gặp
Tạo mạch mà chưa có tủ thì được không?
Được. Mạch vẫn hình thành và giữ đủ định mức, điện áp; chọn tủ sau bằng ô Panel hoặc nút Select Panel.
Vẽ dây có bắt buộc không?
Không. Mạch đứng độc lập với dây. Dây chỉ cần khi bản vẽ phải thể hiện cách đi dây cho người thi công.
Đặt ổ cắm ở cao độ 400 mm thì khai ở đâu?
Ở dòng Elevation from Level trong Properties nếu family theo cao độ, hoặc đo từ mặt tường nếu family bám mặt.
Vì sao chọn thiết bị mà không thấy nút Power?
Family đang dùng không có đầu nối điện. Kiểm bằng cách mở family trong Family Editor xem có connector hay không.
Cỡ dây ghi None thì sửa ở đâu?
Khai cỡ trong Manage › MEP Settings › Electrical Conductor and Cable Settings, rồi gán Cable Type và Cable Size cho mạch trong Properties.