Nhiều người tìm AutoCAD Civil 3D vì nghĩ đó là một bản AutoCAD có thêm vài lệnh vẽ đường. Nhìn giao diện thì đúng là vậy: vẫn ribbon, vẫn dòng lệnh, vẫn LINE, PLINE, TRIM. Khác biệt nằm bên dưới, và phải thử mới thấy. Nói gọn, Civil 3D khác AutoCAD ở chỗ nó làm việc với một mô hình động chứ không phải những nét vẽ rời.
Bài này làm một phép thử trên tuyến đường 461 m của loạt bài Civil 3D: nâng một đỉnh đường đỏ lên 1 m, rồi đếm xem những gì tự thay đổi. Sau đó phá bề mặt địa hình thành nét vẽ AutoCAD thường để so. Kết quả là số liệu thật đo trên Civil 3D 2027.
AutoCAD Civil 3D là gì
AutoCAD Civil 3D là tên cũ của Autodesk Civil 3D, phần mềm thiết kế hạ tầng chạy trên nền AutoCAD. Các bản gần đây Autodesk bỏ chữ AutoCAD ở đầu tên, nhưng người dùng vẫn quen gọi như cũ. Khi cài Civil 3D là có trọn AutoCAD bên trong, nên mọi bản vẽ DWG và thao tác AutoCAD vẫn dùng được.
Bài Civil 3D là gì đã giải thích khái niệm và chuỗi liên kết. Ở đây ta đi thẳng vào chứng minh. Hai phép thử dưới đây cũng là cách giảng viên của khóa học Civil 3D online cho học viên thấy vì sao phải chuyển từ bản vẽ rời sang mô hình.
Điểm khác cốt lõi chỉ một câu: AutoCAD vẽ nét, Civil 3D dựng đối tượng biết mình là gì. Một đường đồng mức trong AutoCAD là một polyline. Trong Civil 3D, cả tập đường đồng mức là hiển thị của một bề mặt địa hình, và bề mặt ấy biết cao độ ở mọi điểm.
Phép thử 1: Civil 3D khác AutoCAD ở đối tượng
Trong Civil 3D, bấm vào một đường đồng mức bất kỳ của bài đường đồng mức, bảng Properties hiện như sau.
| Số | Thành phần | Ý nghĩa |
|---|---|---|
| 1 | Tin Surface | Loại đối tượng: một bề mặt, không phải đường |
| 2 | Name | Tên bề mặt DIA HINH TU NHIEN |
| 3 | Data | Số điểm đo 917, cao độ thấp nhất 18,097 m, cao nhất 38,928 m |
Giờ phá bề mặt thành nét AutoCAD thường bằng lệnh EXPLODE hai lần. Kết quả là 35 polyline: 27 đường con, 8 đường cái, cùng 1 đường biên. Bấm vào đường 30 m:
| Số | Thành phần | Ý nghĩa |
|---|---|---|
| 1 | Polyline | Loại đối tượng AutoCAD thường |
| 2 | Elevation 30.000 | Thông tin cao độ duy nhất còn lại |
Polyline này không còn biết nó thuộc bề mặt nào. Thêm một điểm đo thì không đường nào tự vẽ lại. Muốn biết cao độ một điểm nằm giữa hai đường thì phải nội suy tay. Đây chính là tình trạng của bản vẽ địa hình vẽ bằng AutoCAD.
Phép thử 2: Nâng đường đỏ 1 m
Tuyến mẫu có đường đỏ bốn đỉnh, dựng ở bài trắc dọc trong Civil 3D. Ta chỉ sửa một con số: cao độ đỉnh tại lý trình 0+200, từ 25,50 m lên 26,50 m.
Không vẽ lại gì cả, trắc dọc tự đổi:
| Thông số | Trước | Sau |
|---|---|---|
| Độ dốc đoạn 0+000 đến 0+200 | 3,00% | 3,50% |
| Độ dốc đoạn 0+200 đến 0+330 | 3,46% | 2,69% |
| Đường cong đứng tại 0+200 | Lõm, K = 108,33 | Lồi, K = 61,90 |
| Cao độ thiết kế cọc 0+200 | 25,53 m | 26,45 m |
Cả dòng cao độ thiết kế trong bảng số liệu dưới trắc dọc cũng tính lại theo từng cọc.
Tiếp theo, dựng lại corridor. Mái taluy tự tìm lại mặt đất ở từng cọc.
| Số | Vùng | Thay đổi |
|---|---|---|
| 1 | Đoạn 0+140 đến 0+220 | Nền đắp cao thêm, mái đắp màu xanh lá mở rộng; đoạn đào qua yên ngựa thu hẹp |
Cuối cùng, chạy lại Compute Materials và xuất bảng khối lượng như bài tính khối lượng đào đắp trong Civil 3D.
| Khối lượng | Trước | Sau | Chênh |
|---|---|---|---|
| Đào | 4.767 m³ | 3.893 m³ | −874 m³ |
| Đắp | 2.458 m³ | 4.391 m³ | +1.933 m³ |
| Đào trừ đắp | dư 2.309 m³ | thiếu 498 m³ |
Chỉ 1 m ở một đỉnh mà khối lượng đắp tăng gần gấp đôi, và tuyến chuyển từ thừa đất sang thiếu đất. Con số này đủ để thay đổi cả phương án vận chuyển đất của gói thầu, nên người thiết kế cần thử nhiều phương án đường đỏ trước khi chốt. Trong Civil 3D, biết điều này mất vài phút. Với bản vẽ AutoCAD, phải vẽ lại trắc dọc, vẽ lại hơn ba mươi trắc ngang, đo lại diện tích từng mặt cắt rồi cộng lại.
Civil 3D vs AutoCAD: so sánh theo từng việc
| Việc | AutoCAD | Civil 3D |
|---|---|---|
| Địa hình | Đường đồng mức là polyline, vẽ tay hoặc bằng lisp | Bề mặt TIN dựng từ điểm đo, đường đồng mức tự sinh |
| Tim tuyến | Polyline, tự ghi lý trình bằng tay | Alignment có lý trình, đường cong, nhãn tự động |
| Trắc dọc | Vẽ từ bảng cao độ đo tay trên bình đồ | Lấy thẳng từ bề mặt, đường đỏ có đường cong đứng |
| Trắc ngang | Vẽ từng mặt cắt | Sample line cắt hàng loạt, dựng hàng loạt khung |
| Khối lượng | Đo diện tích từng mặt cắt, cộng tay | Tính theo cọc, xuất bảng, tính lại khi sửa |
| Sửa thiết kế | Vẽ lại mọi bản vẽ liên quan | Sửa một khâu, các khâu sau tự cập nhật |
| Học | Nền tảng cho mọi phần mềm CAD | Cần biết AutoCAD trước |
Giữa AutoCAD và Civil 3D không có chuyện phần mềm này thay phần mềm kia. AutoCAD vẫn là công cụ phù hợp cho bản vẽ hai chiều nói chung, và là nền để học Civil 3D. Civil 3D đáng dùng khi công việc là công trình theo tuyến và địa hình: đường, san nền, thoát nước, kênh mương.
Khi nào nên chuyển từ AutoCAD sang Civil 3D
- Nên chuyển khi thường làm hồ sơ đường, san nền, thoát nước, và phải sửa phương án nhiều lần.
- Nên chuyển khi dự án yêu cầu BIM hạ tầng, vì mô hình Civil 3D xuất được sang Navisworks, Revit và định dạng IFC.
- Chưa cần khi chỉ vẽ bản vẽ kiến trúc, kết cấu, hay bản vẽ hai chiều không gắn với địa hình.
- Chưa nên khi chưa vững AutoCAD. Mọi thao tác của Civil 3D đều dựa trên AutoCAD.
Sinh viên và giảng viên được dùng Civil 3D miễn phí bản Education, cách cài có trong bài cài Civil 3D bản quyền miễn phí cho sinh viên.
Chuyển bản vẽ AutoCAD cũ sang Civil 3D
Không phải bỏ đi hồ sơ đã vẽ bằng AutoCAD. Civil 3D đọc trực tiếp các đối tượng cũ và dựng lại thành đối tượng thông minh:
- Đường đồng mức polyline có sẵn cao độ được đưa vào bề mặt qua mục Contours trong Definition, như đưa nhóm điểm ở bài đường đồng mức.
- Điểm cao độ dạng block hoặc chữ được đổi thành điểm COGO rồi đưa vào bề mặt.
- Tim tuyến polyline được đổi thành Alignment bằng lệnh Create Alignment from Objects, như bài thiết kế tuyến.
Sau bước chuyển này, mọi thay đổi về sau đều hưởng lợi từ liên kết động. Phần việc tốn thời gian nhất là làm sạch dữ liệu cũ: polyline cao độ bằng 0, chữ cao độ không đặt đúng vị trí điểm, tim tuyến vẽ nhiều đoạn rời. Nên kiểm các lỗi đó trước khi đưa vào Civil 3D.
Câu hỏi thường gặp
AutoCAD Civil 3D và Autodesk Civil 3D có phải một không?
Là một phần mềm. AutoCAD Civil 3D là tên cũ; Autodesk sau này bỏ chữ AutoCAD ở đầu tên sản phẩm.
Mở bản vẽ Civil 3D bằng AutoCAD được không?
Mở được, nhưng các đối tượng Civil 3D hiện như khối không sửa được. Cài thêm Civil 3D Object Enabler thì AutoCAD hiển thị đúng, nhưng vẫn không sửa được thiết kế.
Học Civil 3D có cần học lại AutoCAD không?
Không cần học lại nếu đã dùng thành thạo. Chưa quen AutoCAD thì nên học trước, vì Civil 3D không dạy lại các lệnh vẽ và sửa cơ bản.
Civil 3D có thay được phần mềm thiết kế đường trong nước không?
Mỗi phần mềm có thế mạnh riêng. Civil 3D mạnh ở mô hình động và phối hợp BIM; các phần mềm trong nước thường có sẵn mẫu hồ sơ theo tiêu chuẩn Việt Nam. Nhiều đơn vị dùng cả hai.
Bài viết liên quan
Loạt bài làm trọn một tuyến trong Civil 3D: đường đồng mức, thiết kế tuyến đường, trắc dọc, corridor, trắc ngang và khối lượng đào đắp. Thông tin sản phẩm có ở trang Autodesk Civil 3D.
Người đã biết AutoCAD học tiếp khóa học Civil 3D online; người chưa vững AutoCAD bắt đầu từ khóa AutoCAD từ cơ bản đến nâng cao.