Cột trong Revit có hai loại nằm chung dưới một nút, và chọn nhầm loại thì hồ sơ sai ngay từ đầu. Đây là chỗ người mới hay vấp, vì tên hai loại gần giống nhau nhưng hành xử thì khác hẳn.
Bài này đi từ chỗ phân biệt hai loại cho tới cách lấy dầm về hồ sơ kiến trúc. Muốn học trọn khâu dựng mô hình rồi triển khai hồ sơ thì xem khóa Revit Architecture.
Hai loại cột trong Revit và loại nào của người làm kiến trúc
Bấm mũi tên dưới nút Column ở tab Architecture, menu đổ xuống đúng hai mục.
| Mục | Ý nghĩa |
|---|---|
| Structural Column | Cột kết cấu. Chịu lực, tham gia mô hình phân tích, do bộ môn kết cấu quản lý |
| Column: Architectural | Cột kiến trúc. Dùng để ốp cột kết cấu, tạo cột trang trí, hoặc dựng trụ tường |
Người làm kiến trúc dùng loại thứ hai. Cột kiến trúc không chịu lực, nhưng nó nhận vật liệu hoàn thiện, nhập liền với tường, và vào bảng thống kê kiến trúc.
Cột chịu lực thật thì để bộ môn kết cấu dựng bằng cột kết cấu. Việc của kiến trúc là ốp cột kiến trúc ra ngoài, hoặc nhận mô hình kết cấu qua liên kết tệp.
Cột kiến trúc nhập liền vào tường, cột kết cấu thì không
Đây là khác biệt dễ thấy nhất và cũng là lý do chính để chọn cột kiến trúc.
Khi cột kiến trúc trùng vị trí với tường, Revit gộp hai cấu kiện lại trên mặt bằng và không còn nét phân cách. Cột kết cấu thì không làm vậy: nó luôn giữ đường bao riêng, nên mặt bằng kiến trúc trông như bị vạch thừa.
Vì thế trụ tường, cột ốp và các mảng dày lên của tường nên dựng bằng cột kiến trúc. Nhìn trên bản vẽ in, chúng liền một khối với tường đúng như thực tế xây.
Mẫu tô khi cắt cũng đi theo tường. Autodesk mô tả chi tiết ở trang Cut Patterns for Engaged Columns: cột nhập vào tường sẽ nhận mẫu tô thô của tường, nên hai cấu kiện in ra thành một.
Đặt cột: ribbon, Load Family và ba ô phải khai trước
Gọi Column: Architectural, ribbon đổi sang thanh ngữ cảnh với ba chỗ đáng chú ý.
| Số | Thành phần | Ý nghĩa |
|---|---|---|
| 1 | Load Family | Nạp thêm Family cột. Mẫu Metric chỉ có sẵn cột chữ nhật |
| 2 | Rotate After Placement | Bật thì sau khi bấm đặt, Revit cho xoay ngay bằng chuột |
| 3 | Height hoặc Depth và cao độ | Cột dựng lên trên hay xuống dưới cao độ hiện hành, tới cao độ chọn ở ô bên cạnh |
Ô thứ ba phải khai trước khi bấm đặt. Chọn Height thì cột mọc lên tới cao độ ghi ở ô bên cạnh; chọn Depth thì cột chạy xuống dưới. Đặt xong mới sửa cũng được, nhưng khai trước thì khỏi phải sửa hàng loạt.
Hộp Load Family và cách tìm thư viện cấu kiện đã nói kỹ ở bài cách vẽ cửa trong Revit, vì cả hai lệnh dùng chung hộp ấy.
Cách tạo cột đúng tiết diện: nhân bản kiểu và hai con số
Thư viện đi kèm không có tiết diện theo hồ sơ Việt Nam. Cách xử lý không phải đi tìm Family mới, mà là nhân bản kiểu rồi sửa hai con số.
| Số | Thành phần | Ý nghĩa |
|---|---|---|
| 1 | Dimensions | Depth và Width là hai cạnh tiết diện. Hai ô Offset Base và Offset Top nâng hạ chân và đỉnh cột so với cao độ |
Muốn cột 220 nhân 220 thì nhân bản kiểu rồi gõ 220 vào cả Depth lẫn Width. Trình tự bấm Duplicate và đặt tên kiểu giống hệt phần đã làm với cửa, xem lại ở bài cửa dẫn bên trên.
Ba ô nữa trong cùng hộp đáng để ý. Ô Material mặc định là By Category, nghĩa là cột chưa có vật liệu riêng và sẽ không tách dòng trong bảng khối lượng vật liệu. Hai ô Coarse Scale Fill Pattern và Coarse Scale Fill Color quyết định cột tô gì khi mặt bằng để mức chi tiết thô.
Cột đi theo trục: tham số Moves With Grids
Đặt cột bằng cách bấm vào giao điểm trục. Revit bắt điểm vào giao trục, và cột nhận tham số Moves With Grids.
Tham số ấy nghĩa là dời trục thì cột đi theo. Đây là khác biệt lớn so với tường: tường không có tham số này, nên dời trục xong tường vẫn đứng yên và phải kéo lại bằng tay.
Hệ quả thực tế rất đáng giá. Khi hồ sơ còn đang chỉnh lưới trục, hệ cột tự bám theo và không phải dựng lại. Cách vẽ và sửa lưới trục nằm ở bài lưới trục trong Revit và cao độ.
Cột ốp quanh cột kết cấu và cột bám lên mái
Cột ốp nên đặt bằng cột kiến trúc có tiết diện lớn hơn cột kết cấu đúng bằng hai lần chiều dày lớp ốp. Cột kết cấu 200 mà ốp dày 20 thì cột kiến trúc là 240.
Cách đặt tiết diện theo công thức ấy có một cái lợi ít ai để ý: khi bộ môn kết cấu đổi tiết diện cột, ta chỉ phải sửa một kiểu cột kiến trúc chứ không phải sửa từng cột.
Một điều nữa mà nhiều người tưởng Revit tự làm: cột không tự bám vào mái, sàn, trần hay móng. Muốn đỉnh cột ăn theo mái dốc thì phải chọn cột rồi dùng lệnh Attach Top/Base, mô tả ở trang Attach a Column của Autodesk. Không làm bước này thì cột cắt ngang mái, và lỗi chỉ lộ ra trên mặt cắt.
Dầm trong Revit: vì sao không thấy trên mặt bằng kiến trúc
Bản vẽ kiến trúc thường không thể hiện dầm, trừ ba trường hợp: mặt cắt qua dầm, mặt bằng trần có dầm lộ, và bản vẽ chi tiết chỗ dầm ảnh hưởng tới chiều cao thông thuỷ. Vì vậy người làm kiến trúc cần biết đọc dầm hơn là dựng dầm.
Lệnh dầm nằm ở tab Structure, không nằm ở tab Architecture. Tab này của bản 2027 có bảy panel.
| Panel | Ý nghĩa |
|---|---|
| Mode | Load Family, để nạp Family dầm khác |
| Draw | Vẽ dầm bằng đường thẳng, cung, hoặc chọn đường có sẵn. Ô Chain để vẽ chuỗi |
| Multiple | Nút On Grids: chọn một loạt trục rồi Revit tự đặt dầm dọc theo các trục đó |
| Tag | Tag on Placement gắn nhãn cho dầm ngay lúc đặt |
| Positioning | 3D Snapping cho bắt điểm vào cấu kiện ở cao độ khác khi vẽ trong khung nhìn ba chiều |
Mẫu Metric chỉ nạp sẵn một Family dầm thép, kiểu M_C Shapes C150X15.6 với vật liệu Steel ASTM A992. Muốn dầm bê tông cốt thép như hồ sơ Việt Nam thì phải nạp Family khác.
Đặt dầm xong trong mặt bằng tầng, Revit thường báo rằng cấu kiện vừa tạo không nhìn thấy trong khung nhìn đó. Lý do nằm ở phạm vi khung nhìn, và nó hay bị giải thích sai.
Dầm thõng xuống dưới cao độ đặt nó, nên nó nằm thấp hơn đáy phạm vi khung nhìn. Cấu kiện nằm giữa mặt phẳng cắt và đáy thì vẫn được vẽ bằng nét mảnh, nên "nằm dưới mặt phẳng cắt" không phải nguyên nhân. Thứ không hiện là cấu kiện nằm trên mặt phẳng cắt, hoặc nằm dưới đáy.
Muốn thấy dầm thì hạ Bottom hoặc View Depth xuống dưới cao độ tầng. Autodesk cũng viết đúng như vậy ở trang About Placing Beams: phải đặt mặt phẳng cắt đáy xuống dưới cao độ hiện hành, nếu không dầm sẽ không hiện. Bốn mặt phẳng ấy nói kỹ ở bài ẩn hiện đối tượng trong Revit.
Cách gọn nhất trong thực tế là để bộ môn kết cấu dựng dầm rồi liên kết tệp kết cấu vào mô hình kiến trúc. Mặt cắt kiến trúc khi đó tự thể hiện dầm đúng vị trí mà không phải dựng lại.
Làm thử: hệ cột kiến trúc theo trục cho biệt thự
Một bài hai mươi phút. Làm trên mô hình đã có tường và lưới trục.
- Nhân bản kiểu M_Rectangular Column thành
220 x 220mm, sửa Depth và Width thành 220. - Gọi Column: Architectural. Đặt Height tới cao độ tầng trên.
- Bấm đặt cột tại các giao trục của tường bao. Quan sát dấu bắt điểm vào giao trục.
- Chọn một cột, đọc tham số Moves With Grids trong Properties và ghi lại.
- Dời một trục sang 200 rồi kiểm tra cột có đi theo không. Hoàn tác sau khi kiểm tra.
- Nhân bản một kiểu
340 x 340mm, đặt chồng lên một cột 220 để làm cột ốp. - Xem trên mặt bằng cách hai cột và tường nhập vào nhau, không còn nét phân cách.
- Mở khung nhìn ba chiều, đặt kiểu hiển thị Shaded, kiểm tra toàn bộ hệ cột rồi lưu dự án.
Bước 5 là bước đáng làm nhất: nó cho thấy bằng mắt điều mà bảng Properties chỉ ghi bằng một dòng chữ.
Câu hỏi thường gặp
Nên dùng cột kiến trúc hay cột kết cấu?
Người làm kiến trúc dùng cột kiến trúc, vì nó nhập liền vào tường và nhận vật liệu hoàn thiện. Cột chịu lực để bộ môn kết cấu dựng, rồi ốp cột kiến trúc ra ngoài.
Vì sao cột của tôi vẫn còn nét phân cách với tường?
Gần như chắc chắn đang dùng cột kết cấu. Cột kết cấu không nhập vào tường, dù đặt trùng vị trí.
Đặt dầm xong Revit báo không nhìn thấy trong khung nhìn, phải làm gì?
Dầm nằm thấp hơn đáy phạm vi khung nhìn của mặt bằng. Hạ Bottom hoặc View Depth xuống dưới cao độ tầng, hoặc mở một mặt bằng kết cấu.
Muốn cột cao theo mái dốc thì làm thế nào?
Chọn cột rồi dùng Attach Top/Base và chỉ vào mái. Cột không tự bám vào mái, sàn hay trần.
Bài viết liên quan
- Cách vẽ cửa trong Revit — hộp Load Family và cách nhân bản kiểu, dùng chung cho cột
- Lưới trục trong Revit và cao độ — hệ định vị mà cột bám theo
- Ẩn hiện đối tượng trong Revit — bốn mặt phẳng của phạm vi khung nhìn
- Cách vẽ tường trong Revit — cấu tạo lớp và cách tường nối với cột