Dựng xong khung bê tông trong Revit, nhiều người mở Robot ra và chờ mô hình tự chạy sang. Nó không sang, vì thứ phần mềm tính cần không phải khối bê tông mà là một sơ đồ thanh, nút, gối và tải.
Mô hình phân tích Revit chính là sơ đồ đó, nằm ngay trong tệp dự án, song song với mô hình vật lý. Bài này đi 13 bước trên Revit 2027: sinh mô hình phân tích một lần cho cả nhà, soi từng thanh và từng nút, khai điều kiện biên và tải, rồi dừng ở chỗ nối sang Robot Structural Analysis. Muốn học trọn quy trình dựng mô hình kết cấu và ra hồ sơ thì Viện có khóa Revit Structure.
Mô hình phân tích Revit khác mô hình vật lý ở đâu
Mô hình vật lý là cái bạn nhìn thấy trên bản vẽ: cột có tiết diện, dầm có chiều cao, sàn có bề dày. Mô hình phân tích thì không có bề dày nào. Cột và dầm thành thanh phân tích (Analytical Member) chạy theo trục, sàn và vách thành tấm phân tích (Analytical Panel), chỗ các thanh gặp nhau là nút phân tích (Analytical Node).
Hai mô hình liên kết với nhau. Thanh phân tích nhận từ cấu kiện vật lý vật liệu, vai trò kết cấu, tiết diện và góc xoay tiết diện; tấm phân tích nhận vật liệu, vai trò và bề dày lớp kết cấu.
Không phải cấu kiện nào cũng có bản phân tích. Theo trang trợ giúp Revit 2027, công cụ tự động chỉ xử lý cột thẳng đứng và cột xiên, dầm thẳng và dầm cong cung tròn, sàn, sàn móng và tường thẳng. Cọc đặt bằng family móng đơn không nằm trong danh sách, nên sơ đồ sinh ra dừng ở chân cột.
Chuẩn bị trước khi dựng analytical model Revit
Cần Revit 2027 và một dự án kết cấu đã dựng cột, dầm, sàn trên lưới trục và cao độ. Bài dùng mô hình nhà bốn tầng móng cọc của Viện. Làm trên bản sao, vì mô hình phân tích thêm hàng trăm phần tử vào tệp.
Nên có một khung nhìn 3D riêng cho việc này. Phần điều kiện biên cần tệp có sẵn family điều kiện biên; dự án tạo từ tệp mẫu Structural Analysis-DefaultMetric.rte của Revit có sẵn chúng.
Cách dựng cột, dầm, sàn cho đúng trục có ở các bài cột kết cấu và vẽ dầm trong Revit. Bài này thuộc loạt Revit Structure của Viện Tin học Xây dựng.
Tạo mô hình phân tích bằng Analytical Automation
Bước 1 — Gỡ View Template của khung nhìn 3D
Mở khung nhìn 3D mặc định bằng nút nhà nhỏ trên thanh công cụ nhanh. Trong bảng Properties, kéo xuống nhóm Identity Data, bấm vào nút ở dòng View Template.
Hộp Assign View Template cho thấy mẫu @P21-3D KẾT CẤU đang tích Include ở dòng V/G Overrides Analytical. Chừng nào mẫu còn giữ dòng này, bạn không bật được mô hình phân tích trong khung nhìn. Chọn None, bấm OK.
Bước 2 — Bật các thể loại phân tích
Bấm Edit... ở dòng Visibility/Graphics trong Properties, hoặc gõ VG. Chuyển sang thẻ Analytical Model Categories.
Tích ô Show analytical model categories in this view. Mặc định dòng Analytical Nodes chưa tích; tích vào để thấy nút, vì phần kiểm ở bước 8 dựa vào nút. Bấm OK.
Bước 3 — Mở thẻ Analyze
Bấm thẻ Analyze trên ribbon. Mọi công cụ của mô hình phân tích nằm ở panel Structural Analytical Model.
Member và Panel vẽ tay từng thanh, từng tấm. Link nối hai nút phân tích với nhau. Boundary Conditions và Loads để khai gối và tải. Mũi tên nhỏ cạnh tên panel mở thêm bốn lệnh: Load Cases and Combinations, Load Cases Display, Boundary Conditions Settings, Loads Scaling Display.
Bước 4 — Chạy Run Physical to Analytical For Buildings
Bấm vào nút Analytical Automation. Menu thả xuống có ba dòng.
Chọn Run Physical to Analytical For Buildings. Dòng thứ hai làm chiều ngược lại, dựng cấu kiện vật lý từ sơ đồ phân tích; dòng Automation Customization dành cho người muốn chỉnh quy tắc tự động.
Bước 5 — Soát vùng chọn rồi bấm Run
Revit tự chọn trước mọi cấu kiện kết cấu nó xử lý được và tô xanh chúng. Ribbon chuyển sang tab ngữ cảnh Modify | Modify.
Muốn bỏ bớt cấu kiện như lan can, tường ngăn thì bấm Edit trên panel Selection rồi chọn lại. Mô hình ví dụ để nguyên, bấm Run. Góc dưới màn hình hiện cảnh báo Some levels are hidden. The alignment plans will also consider the hidden levels: Revit báo rằng nó vẫn căn thanh theo cả những cao độ đang ẩn. Chờ đến khi ribbon trở lại bình thường là xong.
Kiểm thanh và nút của mô hình phân tích
Bước 6 — Nhìn riêng mô hình phân tích
Mở lại Visibility/Graphics, thẻ Model Categories, bỏ tích Show model categories in this view, bấm OK. Khối bê tông biến mất, chỉ còn sơ đồ tính.
Thanh phân tích hiện màu cam, nút là chấm đen. Trên thanh điều khiển khung nhìn có một nút bật tắt nhanh; di chuột vào sẽ thấy chữ Hide Analytical Model khi mô hình đang hiện. Nhìn một lượt: thanh nào lơ lửng không chạm nút, tầng nào thiếu dầm là chỗ phải soát trước.
Bước 7 — Đọc một thanh phân tích
Bấm vào một thanh dầm. Ribbon chuyển sang tab Modify | Analytical Members, Properties hiện thông số của thanh.
Dòng Structural Material đã mang đúng vật liệu bê tông của dầm vật lý, Structural Role là Beam, Section Type là tiết diện chữ nhật bê tông. Thấp hơn có Analyze As và nhóm Releases / Member Forces với Start Release đang là Fixed, tức đầu thanh ngàm. Nút Highlight Association giúp tìm lại cấu kiện vật lý ứng với thanh đang chọn.
Bước 8 — Kiểm nút phân tích
Bấm vào một chấm đen. Tab Modify | Analytical Nodes hiện ra.
Ba dòng đáng đọc nhất: Associated Level cho biết nút thuộc cao độ nào, Associated Level Offset bằng 0 nghĩa là nút nằm đúng cao độ, và Connection Status ghi Connected nghĩa là nút đã nối vào thanh khác. Ô Can Be Hosted quyết định nút có được phép bám lên một thanh hay tấm khác hay không. Nút lệch cao độ là dấu hiệu cấu kiện vật lý đặt sai trục hoặc sai cao độ; sửa bên vật lý rồi kiểm lại nút.
Điều kiện biên Revit và tải trọng trong Revit
Bước 9 — Kiểm dự án có family điều kiện biên
Bấm Boundary Conditions trên thẻ Analyze. Với mô hình ví dụ, Revit không mở lệnh mà hiện hộp thông báo.
Hộp No Boundary Conditions Families Loaded nghĩa là tệp dự án không có các family ký hiệu gối. Bấm Close. Dự án tạo từ tệp mẫu Structural Analysis-DefaultMetric.rte thì có sẵn; với dự án cũ, nạp các family ấy vào rồi mới làm tiếp. Thẻ Boundary Conditions Settings trong Manage › Structural Settings cũng báo đúng hộp này khi tệp thiếu family.
Bước 10 — Đặt điều kiện biên ở chân cột
Trong dự án đã có family, bấm Boundary Conditions. Tab Modify | Point Boundary Conditions - On Host hiện ra.
Chọn Point cho chân cột, Line cho chân vách, Area cho bản móng. Ở Properties, State mặc định Fixed: cả X/Y/Z Translation lẫn X/Y/Z Rotation đều bị khoá, tức ngàm. Muốn khớp thì đổi State. Thanh trạng thái nhắc: chọn một thanh hay góc tấm phân tích để đặt gối; bấm vào đầu dưới của từng thanh cột.
Bước 11 — Khai trường hợp tải
Bấm mũi tên cạnh tên panel Structural Analytical Model, chọn Load Cases and Combinations.
Bảng Load Cases của mô hình ví dụ có sẵn DL1 loại Dead, LL1 loại Live, gió, tuyết, động đất, cùng các trường hợp tự đặt như Tinh Tai, Hoat Tai, GIO X. Bấm Add để thêm trường hợp. Nút Automate của phần Load Combinations chỉ sáng khi đã chọn cả Region/Country lẫn Design Code; danh sách vùng có Eurocode cùng hai mươi nước, không có Việt Nam. Tổ hợp theo TCVN vì vậy thường lập bên phần mềm tính.
Bước 12 — Đặt tải phân bố lên dầm
Bấm Loads, rồi Line Load trên panel Loads. Tab Modify | Line Load - On Host hiện ra.
Trong Properties chọn Load Case, để tích Uniform Load, gõ giá trị vào Fz 1; số âm là tải hướng xuống. Bấm vào thanh dầm. Mũi tên tím chạy dọc dầm như ảnh đầu bài là tải đã đặt xong. Area Load đặt lên tấm phân tích theo cùng cách.
Đưa mô hình sang Robot Structural Analysis
Bước 13 — Tìm lệnh gửi trên panel Structural Analysis
Nhìn sang cuối thẻ Analyze. Trên máy chỉ cài Revit, panel Structural Analysis chỉ có Results Explorer và nút này mờ.
Lệnh gửi sang Robot Structural Analysis không có sẵn trong bộ cài Revit. Theo trang trợ giúp Revit 2027, gói liên kết tải qua Autodesk Access; cài xong, lệnh nằm ở Analyze › Structural Analysis › Robot Structural Analysis › Robot Structural Analysis Link. Hộp Integration with Robot Structural Analysis cho chọn Send model, mở Send options để chọn phạm vi, hoặc lưu ra tệp trung gian .smxx để mở ở máy khác. Theo chú thích của chính Revit, Results Explorer dùng để xem kết quả phân tích mang về: phản lực, nội lực của thanh và sàn, chuyển vị của công trình.
Cách cài Robot và gói liên kết cho sinh viên có ở bài cài Robot Structural Analysis cho sinh viên. Chưa quyết dùng Robot hay ETABS thì đọc Robot Structural Analysis và ETABS và ETABS, SAP2000, SAFE khác nhau thế nào. Hướng dẫn gốc của Autodesk: Physical to Analytical Automation và Sending a model to Robot.
Khi mô hình phân tích không chạy
| Hiện tượng | Nguyên nhân | Cách xử |
|---|---|---|
| Ô Show analytical model categories in this view mờ, không tích được | Khung nhìn gắn View Template có tích V/G Overrides Analytical | Gỡ mẫu như bước 1, hoặc sửa chính mẫu |
| Chạy Analytical Automation xong không thấy gì | Thể loại phân tích đang tắt trong khung nhìn | Làm bước 2, hoặc bấm nút Show Analytical Model trên thanh điều khiển khung nhìn |
| Kết cấu tô xanh, ribbon mờ, không hiện tab chứa nút Run; Esc không thoát | Chưa xác định; Revit dừng ở bước chọn sẵn | Đóng Revit, mở lại tệp, chạy lại lệnh |
| Cọc không có thanh phân tích | Công cụ tự động không xử lý family móng đơn | Khai gối ở chân cột, hoặc vẽ thanh cọc bằng Member |
| Bấm Boundary Conditions hiện hộp No Boundary Conditions Families Loaded | Dự án không có family điều kiện biên | Nạp family, hoặc dựng dự án từ tệp mẫu Structural Analysis-DefaultMetric |
| Nút Automate của Load Combinations mờ | Chưa chọn Region/Country và Design Code | Chọn cả hai ô, hoặc lập tổ hợp bằng Add |
| Không có nút gửi sang Robot | Chưa cài Robot và gói liên kết | Cài theo bài cài Robot cho sinh viên |
Năm điều hay nghe sai
| Điều hay nghe | Revit 2027 thực sự làm gì |
|---|---|
| Dựng xong mô hình vật lý là có mô hình phân tích | Phải chạy Analytical Automation hoặc vẽ Member, Panel |
| Revit tự tính nội lực | Revit chỉ chuẩn bị sơ đồ; tính ở Robot hay phần mềm khác, Results Explorer chỉ hiển thị kết quả mang về |
| Tải trọng chỉ khai được bên Robot | Revit có Load Cases, Point Load, Line Load, Area Load ngay trên thanh và tấm |
| Mô hình phân tích tự đúng theo mô hình vật lý | Nó đúng khi cấu kiện đặt đúng trục và cao độ; nút lệch phải soát |
| Cài Revit là có sẵn liên kết Robot | Liên kết là gói riêng, cài thêm cùng Robot |
Tóm lại, mô hình phân tích Revit là sơ đồ tính dựng từ chính mô hình bạn vẽ. Làm sạch nó trong Revit rồi mới gửi đi, bên Robot sẽ bớt hẳn việc sửa.
Câu hỏi thường gặp
Mô hình phân tích có làm nặng tệp Revit không?
Có thêm một lượng phần tử đáng kể: mỗi cột, dầm, sàn sinh thêm một thanh hay tấm, cộng với nút. Nên tạo khi đã chốt kết cấu, và làm trên bản sao nếu chỉ để thử.
Sửa dầm vật lý thì thanh phân tích có đổi theo không?
Có. Theo trợ giúp Revit 2027, mô hình phân tích cập nhật theo thay đổi của mô hình vật lý, vì mỗi thanh vẫn gắn với cấu kiện của nó. Nút Remove Association trên tab của thanh dùng khi muốn tách thanh khỏi cấu kiện vật lý.
Có cần Robot mới khai được điều kiện biên và tải không?
Không. Điều kiện biên, trường hợp tải và tải đều khai trong Revit. Robot cần cho việc tính và thiết kế.
Vì sao nên soát mô hình phân tích theo từng tầng?
Dựng xong một tầng thì mở khung nhìn phân tích xem một lượt. Thanh rời khỏi nút sửa ngay thì nhẹ hơn nhiều so với sửa khi đã dựng hết nhà.