Revit

Revit Structure là gì: làm được gì cho hồ sơ kết cấu Việt Nam

Revit structure là gì, nằm ở đâu trong bản Revit 2027, dựng được gì cho hồ sơ kết cấu Việt Nam, khác Revit Architecture chỗ nào và nên học từ đâu.

  • TS. Nguyễn Mạnh Tuấn
  • 14 phút đọc
Mô hình kết cấu ba chiều của công trình ví dụ dựng trong Revit 2027 Ảnh: Ảnh chụp Revit 2027, mô hình kết cấu ví dụ của Viện Tin học Xây dựng

Revit structure là gì: đó là bộ công cụ dựng và triển khai kết cấu nằm sẵn trong phần mềm Revit của Autodesk, không phải một phần mềm riêng phải mua riêng và cài riêng. Trên máy cài bản 2027 không có tệp cài nào mang tên đó; chỉ có một bản Revit, và phần kết cấu hiện ra thành hai thẻ trên thanh ribbon.

Bài này trả lời đủ bốn câu thường đi cùng nhau: bộ công cụ ấy nằm ở đâu, dựng được gì cho một bộ hồ sơ kết cấu Việt Nam, khác Revit Architecture chỗ nào, và học từ đâu cho đỡ mất thời gian. Muốn đi thẳng vào nghề thì xem khóa Revit Structure của Viện.

1 mô hình kết cấu ba chiều của công trình ví dụ; 2 bảng Properties ghi Discipline là Structural Ảnh: Ảnh chụp Revit 2027, mô hình kết cấu ví dụ của Viện Tin học Xây dựng

Revit Structure là gì: bộ công cụ kết cấu trong một bản Revit duy nhất

Câu trả lời ngắn cho revit structure là gì: đó là tên quen miệng của phần kết cấu trong Revit. Nhiều năm trước Autodesk có bán bản riêng theo bộ môn, nên cái tên ấy còn lại trong lời ăn tiếng nói của nghề và trong tên các khóa học. Bản đang dùng thì không chia như vậy nữa.

Kiểm được ngay trên máy. Vào File › Options › User Interface, khung Tools and analyses liệt kê từng bộ công cụ theo bộ môn, mỗi bộ một ô tích. Dòng đầu là Architecture tab and tools. Ngay dưới là Structure tab and tools kèm hai mục con Steel tab and toolsStructural analysis and tools, rồi tới Concrete tab and tools và hai dòng của phần cơ điện.

1 mục User Interface trong hộp Options; 2 ô tích Structure tab and tools; 3 ô tích Concrete tab and tools Ảnh: Ảnh chụp Revit 2027, mô hình kết cấu ví dụ của Viện Tin học Xây dựng

Bỏ tích dòng kết cấu thì thẻ tương ứng biến khỏi ribbon, tích lại thì nó hiện về. Một bản cài, các bộ môn bật tắt theo người dùng. Vì vậy người làm kiến trúc và người làm kết cấu dùng chung định dạng tệp, chung thư viện cấu kiện, chung cách dựng khung nhìn và bản vẽ.

Bảy panel của thẻ Structure và việc của từng panel

Thẻ Structure trên ribbon 2027 có bảy panel, đọc từ trái sang phải đúng theo trình tự làm việc.

1 Structure; 2 Connection; 3 Foundation; 4 Model; 5 Opening; 6 Datum; 7 Work Plane trên thẻ Structure của Revit 2027 Ảnh: Ảnh chụp Revit 2027, mô hình kết cấu ví dụ của Viện Tin học Xây dựng
PanelCông cụ và việc của nó
StructureBeam, Wall, Column, Floor, Truss, Brace, Beam System — cấu kiện chịu lực chính
ConnectionConnection và Connection Automation, cho liên kết kết cấu thép
FoundationIsolated, Wall, Slab — móng đơn, móng băng dưới tường và bản móng
ModelComponent, Model Text, Model Line, Model Group
OpeningBy Face, Shaft, Wall, Vertical, Dormer — nhóm lệnh tạo lỗ mở
DatumLevel và Grid, hai công cụ dựng hệ định vị
Work PlaneSet, Show, Ref Plane, Viewer — mặt phẳng làm việc

Có một chi tiết dễ tưởng là lỗi. Mở một mặt bằng thì nút Grid sáng còn nút Level mờ đi, vì cao trình chỉ vẽ được trên mặt cắt và mặt đứng. Mở khung nhìn ba chiều thì cả hai cùng mờ. Cách dựng hai thứ này nằm ở bài lưới trục và cao độ trong Revit.

Một điều nữa hay làm người mới đi tìm mỏi mắt: toàn bộ công cụ cốt thép không nằm ở thẻ Structure mà ở thẻ Concrete ngay bên cạnh.

1 panel Reinforcement; 2 panel Settings; 3 panel Precast Detailing trên thẻ Concrete của Revit 2027 Ảnh: Ảnh chụp Revit 2027, mô hình kết cấu ví dụ của Viện Tin học Xây dựng

Panel Reinforcement có Rebar, Path, Morphed, Area, Fabric Area, Fabric Sheet và Cover. Panel Settings có Cover Settings và Reinforcement Settings, nơi khai lớp bảo vệ và thông số thanh thép.

Mô hình kết cấu làm ra được cả bộ hồ sơ như thế nào

Đây là chỗ đáng bỏ công nhất. Công trình ví dụ dùng trong bài là một nhà bốn tầng bê tông cốt thép, và từ khối mô hình kết cấu của nó sinh ra ba mươi tờ bản vẽ, đánh số liền mạch từ KC-00.1 tới KC-04.2.

Nhóm tờNội dung
KC-00.1 đến KC-00.4Danh mục bản vẽ và ghi chú chung kết cấu
KC-01.1 đến KC-01.11Định vị cọc, chi tiết cọc, mặt bằng móng, cốt thép móng, định vị cột, cốt thép cột
KC-02.1 đến KC-02.10Mặt bằng kết cấu và thép sàn từng tầng, kết cấu mái xiên, mặt cắt
KC-03.1 đến KC-03.3Chi tiết dầm và chi tiết thép dầm các tầng trên
KC-04.1 và KC-04.2Kết cấu thang bộ giữa tầng hai và tầng ba
1 mặt bằng định vị cọc đặt trên tờ KC-01.2; 2 khung tên ở góc dưới bên phải Ảnh: Ảnh chụp Revit 2027, mô hình kết cấu ví dụ của Viện Tin học Xây dựng

Không tờ nào trong số đó được vẽ tay. Mỗi mặt bằng, mỗi mặt cắt đều là một lát cắt của cùng một mô hình; bảng khối lượng đọc thẳng từ cấu kiện. Sửa tiết diện một cột thì cả ba đổi theo cùng lúc.

1 tỷ lệ khung nhìn 1 trên 50; 2 Discipline đặt là Structural; 3 mặt bằng kết cấu tầng hai sinh thẳng từ mô hình Ảnh: Ảnh chụp Revit 2027, mô hình kết cấu ví dụ của Viện Tin học Xây dựng

Mặt cắt cũng vậy. Năm cao trình đọc được ngay trên hình: RF ở +14.00, 4F ở +11.10, và chiều cao tầng không đều, tầng trên cùng chỉ 2900 trong khi hai tầng giữa 3600. Nhãn cột ghi sẵn ký hiệu và tiết diện, ví dụ C3.1a 220x300.

1 ký hiệu cao trình bên trái; 2 nhãn cột ghi ký hiệu và tiết diện; 3 nhãn móng trên mặt cắt kết cấu Ảnh: Ảnh chụp Revit 2027, mô hình kết cấu ví dụ của Viện Tin học Xây dựng

Đó là khác biệt căn bản so với nền CAD. Trên CAD, vòng tròn ở giao trục là cột chỉ vì người đọc hiểu như vậy; với máy nó là một hình tròn. Đổi tiết diện thì phải sửa từng hình ở từng tờ rồi đếm tay lại khối lượng. Cách đọc một bộ hồ sơ kết cấu nằm ở bài cách đọc bản vẽ kết cấu.

Đổi lại, công dựng dồn hết về đầu dự án. Tuần đầu người quen CAD thấy chậm hơn hẳn, và chỉ thấy lợi từ lần sửa hồ sơ đầu tiên.

Revit làm gì và không làm gì cho kỹ sư kết cấu

Cần nói rõ, vì đây là chỗ sinh ra kỳ vọng sai nhiều nhất.

Revit làmRevit không làm
Dựng cấu kiện: cột, dầm, sàn, vách, móng, cầu thangKhông tính nội lực
Bố trí cốt thép rồi thống kê chiều dài và khối lượng thanhKhông thiết kế tiết diện
Sinh mặt bằng, mặt cắt, chi tiết và dàn thành tờ bản vẽKhông kiểm khả năng chịu lực
Thống kê khối lượng bê tông, ván khuôn, cốt thépKhông xuất thuyết minh tính toán
Cho nhiều người và nhiều bộ môn cùng làm một mô hìnhKhông thay được phần mềm phân tích
1 lồng thép cột và thép dầm dựng trong mô hình; 2 phần bê tông dầm đã được cắt bớt để nhìn xuyên Ảnh: Ảnh chụp Revit 2027, mô hình kết cấu ví dụ của Viện Tin học Xây dựng

Vì vậy quy trình đầy đủ của người kỹ sư kết cấu vẫn gồm hai phần mềm. Một bên tính nội lực và chọn tiết diện, một bên dựng mô hình và ra hồ sơ. Chỗ giao nhau là mô hình phân tích, gồm thanh, tấm, liên kết và tải trọng. So sánh hai hướng phân tích quen dùng nằm ở bài Robot Structural Analysis và ETABS.

Bản 2027 có khá nhiều thay đổi ở đúng phần kết cấu. Trang What's New in Revit 2027 của Autodesk kể ra việc đặt thép hình dạng chuẩn ngay trong khung nhìn ba chiều. Khối lượng thanh thép cũng tự tính rồi hiện luôn trong thuộc tính, bảng thống kê và ghi chú.

Revit Structure khác Revit Architecture ở chỗ nào

Hai bộ công cụ giống nhau về cách dùng nhưng khác nhau về thứ phải đúng.

ViệcPhía kiến trúcPhía kết cấu
CộtCột kiến trúc, lo hình khối và lớp hoàn thiệnCột kết cấu, lo tiết diện, vật liệu, ràng buộc chân đỉnh
SànSàn kiến trúc nhiều lớp cấu tạoSàn kết cấu chịu lực, có cốt thép
TườngTường bao và tường ngănVách chịu lực, lõi thang máy
Khung nhìn chínhMặt bằng tầngMặt bằng kết cấu, nhìn xuống theo cốt kết cấu của tầng
Bản vẽ phải nói gìKích thước thông thủy, vật liệu hoàn thiệnTiết diện, cao độ đáy, cốt thép
Thẻ trên ribbonArchitectureStructure và Concrete

Một chi tiết hay bị bỏ qua: cột kiến trúc và cột kết cấu nằm chung một nút trên ribbon nhưng hành xử khác hẳn. Chọn nhầm loại thì bảng thống kê thiếu mất cột. Bài cột trong Revit nói kỹ chỗ này.

Mô hình kết cấu nằm ở đâu trong quy trình BIM

Trong một dự án đủ bộ môn, mô hình kết cấu nằm ở giữa. Nó nhận hình dạng từ kiến trúc và phải chừa chỗ cho cơ điện đi qua.

Quan hệNội dung trao đổi
Nhận từ kiến trúcLưới trục, cao trình, vị trí tường và lõi thang
Trao cho kiến trúcTiết diện thật của cột dầm, chiều dày sàn, vị trí vách chịu lực
Phối hợp với cơ điệnVị trí lỗ xuyên dầm, hộp kỹ thuật, tải trọng thiết bị trên mái
Gửi sang phân tíchMô hình phân tích gồm thanh, tấm, liên kết và tải trọng

Mức áp dụng mà phần lớn dự án Việt Nam đang hướng tới là mức mỗi bộ môn giữ mô hình riêng rồi trao đổi qua định dạng chung trên một môi trường dữ liệu chung. Nghĩa là tệp kết cấu không sống một mình, và mỗi lần bên kia đổi thì bên này phải rà lại. Nền của chuyện này nằm ở bài BIM là gì.

Việc phối hợp nặng tới đâu thì cứ mở một tệp kết cấu lấy từ môi trường dữ liệu chung trên máy khác là thấy. Revit liệt kê ngay các tệp tham chiếu đang thiếu, gồm mô hình kiến trúc, mô hình tổng mặt bằng và một loạt tệp CAD.

Revit structure download: tải bản nào và cài thế nào cho đúng

Cụm revit structure download vẫn được gõ rất nhiều, nhưng không có tệp cài nào tên như vậy. Thứ cần tải là Revit, một bản duy nhất; bộ công cụ kết cấu đã nằm sẵn trong đó.

Có hai đường lấy bản hợp pháp. Sinh viên và giảng viên đăng ký tài khoản giáo dục của Autodesk rồi tải bản dùng cho học tập; các bước có ở bài cài Revit bản quyền miễn phí cho sinh viên. Người đi làm dùng bản thuê bao của công ty, vì hồ sơ phát hành cho công trình thật không được làm trên bản giáo dục.

Học Revit Structure từ đâu cho đỡ mất thời gian

Người mới hay bắt đầu sai chỗ: mở phần mềm lên rồi vẽ cột ngay. Thứ tự đỡ mất công hơn là đi theo đúng trình tự của một bộ hồ sơ.

  1. Tệp mẫu trước đã. Đặt đơn vị, nét in, ký hiệu và cao trình vào một tệp mẫu rồi dùng lại mãi. Nhiều người tìm template revit structure để tải sẵn, nhưng tự dựng một lần thì mới biết trong đó có gì; các bước ở bài tệp mẫu Revit kết cấu.
  2. Hệ định vị. Lưới trục và cao trình là bộ khung cho mọi cấu kiện, làm xong mới đặt cột.
  3. Cấu kiện. Cột, dầm, sàn, vách, móng, theo đúng thứ tự đó.
  4. Cốt thép. Khai đường kính, lớp bảo vệ, bán kính uốn ở thẻ Concrete rồi mới bố trí. Đây là phần dày nhất, và cũng là phần phân biệt người làm kết cấu với người chỉ dựng hình.
  5. Bản vẽ. Khung nhìn, ghi chú, dàn tờ, bảng khối lượng, xuất PDF và DWG.

Tự học thường đi tới chặng ba rồi dừng ở chặng bốn, vì cốt thép đòi thao tác chặt chẽ và một mô hình dựng đúng ngay từ đầu. Đó là lý do người đi làm hay chọn khóa học revit structure có người sửa bài. Ai chưa chắc nên đi nhánh nào thì đọc bài nên học Revit Architecture, Structure hay MEP.

Điều hay nghe sai về Revit Structure

Điều hay ngheRevit 2027 thực sự
Phải mua riêng bản Revit StructureMột bản Revit duy nhất, bộ công cụ theo bộ môn bật tắt trong Options
Revit tính được kết cấu, thay được ETABSRevit không tính nội lực, không chọn tiết diện, chỉ trao đổi mô hình phân tích
Học Revit kiến trúc rồi thì làm kết cấu được ngayCách dùng giống nhau, nhưng đối tượng, ràng buộc và thứ bản vẽ phải nói thì khác
Dựng mô hình lâu hơn vẽ CAD nên không đángChậm ở tuần đầu, nhanh từ lần sửa thứ hai vì mọi tờ cùng đọc một nguồn
Cốt thép nằm trong thẻ StructureCốt thép nằm ở thẻ Concrete bên cạnh

Câu hỏi thường gặp

Revit Structure và Revit có phải hai phần mềm khác nhau không?

Không. Chỉ có một phần mềm tên Revit. Revit Structure là cách gọi quen của phần kết cấu trong đó, còn lại từ thời Autodesk bán bản riêng theo bộ môn.

Học Revit Structure có cần biết Revit Architecture trước không?

Không bắt buộc. Nhưng biết trước cách dựng khung nhìn, dàn tờ và làm việc với thư viện cấu kiện thì vào phần kết cấu nhanh hơn nhiều, vì hai bên dùng chung những thứ đó.

Revit có thay được ETABS hay SAP2000 không?

Không. Revit dựng mô hình và ra hồ sơ, phần mềm phân tích tính nội lực và thiết kế tiết diện. Hai bên trao đổi qua mô hình phân tích chứ không thay nhau.

Bố trí được cốt thép ngay trong mô hình không?

Được. Công cụ cốt thép nằm ở thẻ Concrete, đặt được thép chủ, thép đai, thép mũ, rồi thống kê chiều dài và khối lượng ngay trong bảng của dự án.

Máy yếu có chạy được Revit để làm kết cấu không?

Chạy được với mô hình nhà thấp tầng. Thứ hạn chế trước nhất là bộ nhớ, sau đó là tốc độ một lõi khi mở tệp; card đồ họa chỉ ảnh hưởng độ mượt khi xoay hình.

Về tác giả

TS. Nguyễn Mạnh Tuấn — Giảng viên BIM tại Viện Tin học Xây dựng – Trường Đại học Xây dựng Hà Nội