Revit

Sàn kết cấu trong Revit: dựng sàn, chừa lỗ mở và vách thang máy

Sàn kết cấu trong Revit 2027 từng bước: gọi Floor Structural, khai chiều dày và vật liệu, đặt Span Direction, hạ cốt, chừa lỗ Shaft và dựng vách chịu lực.

  • TS. Nguyễn Mạnh Tuấn
  • 15 phút đọc
Hệ sàn một tầng trên khung nhìn ba chiều, ba cao độ sàn khác nhau trong cùng một tầng Ảnh: Ảnh chụp màn hình Revit 2027

Sàn kết cấu trong Revit là tấm sàn dựng bằng lệnh Floor: Structural trên thẻ Structure, có ô tích Structural bật sẵn trong bảng Properties. Cùng một hình học, nhưng chính ô tích đó quyết định tấm sàn có vào bảng khối lượng bê tông và có nhận được cốt thép hay không.

Điểm thứ hai hay gây nhầm: mặt trên sàn trùng cao trình, còn chiều dày treo xuống dưới. Muốn sàn vệ sinh thấp hơn thì hạ bằng tham số, không kéo tay.

Bài này đi trọn một tầng cấu kiện phẳng: tấm sàn, vùng hạ cốt, lỗ mở và vách chịu lực. Mười lăm bước, xếp đúng thứ tự bấm chuột, hình chụp trên Revit 2027.2 giao diện tiếng Anh. Ai cần góc kiến trúc thì xem bài cách vẽ sàn trong Revit; muốn học trọn khâu triển khai hồ sơ thì xem khoá Revit Structure.

Sàn kết cấu trong Revit khác sàn kiến trúc chỗ nào

Menu của nút Floor trên thẻ Structure có ba mục, không phải một.

Menu của nút Floor trên thẻ Structure Ảnh: Ảnh chụp màn hình Revit 2027
MụcViệc của nó
Floor: StructuralSàn chịu lực. Ô tích Structural bật sẵn, sàn nhận cốt thép và vào thống kê bê tông
Floor: ArchitecturalCùng hình học nhưng không mang vai trò chịu lực. Dùng cho lớp hoàn thiện
Floor: Slab EdgeKhông tạo tấm sàn. Nó gắn một gờ chạy theo mép sàn đã có

Hai mục đầu tạo ra cùng một loại đối tượng: Family hệ thống tên Floor. Khác nhau ở giá trị mặc định của ô Structural, nên một tấm sàn đổi vai trò được bất cứ lúc nào.

Sàn không phải Family nạp vào như cột và dầm: cấu tạo khai ngay trong dự án bằng một bảng lớp vật liệu, nên mỗi chiều dày cần một kiểu riêng.

Chuẩn bị tệp để làm theo

Cần một mô hình đã có cao trình, lưới trục, cột và dầm. Ba bài trước của loạt này dựng sẵn những thứ đó.

Hình trong bài chụp trên mô hình một nhà bốn tầng: cao trình 1F ±0.00, 2F +3.90, 3F +7.50, 4F +11.10, RF +14.00, sàn dày 120 đặt tên kiểu là S120.

Vẽ sàn kết cấu trong Revit: tám bước đầu

Bước 1 — Mở mặt bằng kết cấu của tầng

Trong Project Browser, mở khung nhìn Structural Plan của tầng cần dựng. Khung nhìn kết cấu đặt DisciplineStructural nên nó giấu bớt cấu kiện không chịu lực, bạn nhìn rõ hệ dầm đỡ sàn. Mở nhầm khung nhìn là sàn nằm nhầm tầng.

Bước 2 — Gọi Floor: Structural trên thẻ Structure

Bấm thẻ Structure, tới panel Structure, bấm mũi tên nhỏ dưới nút Floor rồi chọn Floor: Structural. Ribbon đổi ngay sang thẻ ngữ cảnh Modify | Create Floor Boundary, nền bản vẽ nhạt đi và mọi lệnh khác tạm khoá.

Bước 3 — Nhân bản kiểu sàn và đặt tên theo chiều dày

Trong bảng Properties, bấm Edit Type.

Hộp Type Properties của kiểu sàn S120 Ảnh: Ảnh chụp màn hình Revit 2027

Bấm Duplicate trước khi sửa bất cứ thứ gì, nếu không mọi tấm sàn cùng kiểu trong dự án đổi theo. Đặt tên kiểu bằng chính chiều dày, ví dụ S120 — hồ sơ trong nước đọc quen cách này, và nhãn sàn trên mặt bằng tự ghi ra đúng tên đó.

Dòng Default Thickness in mờ vì nó là tổng chiều dày các lớp. Dòng Structural Material cũng in mờ: vật liệu chịu lực lấy từ lớp được đánh dấu ở bước sau.

Bước 4 — Khai lớp bê tông và vật liệu chịu lực

Bấm Edit… ở dòng Structure.

Hộp Edit Assembly của kiểu sàn Ảnh: Ảnh chụp màn hình Revit 2027

Sàn kết cấu chỉ cần một lớp: dòng Structure nằm giữa hai dòng Core Boundary. Gõ chiều dày thật vào cột Thickness, chọn bê tông ở cột Material.

CộtVì sao phải để ý
Structural MaterialĐánh dấu lớp chịu lực. Bảng khối lượng bê tông đọc theo dấu này
VariableCho phép lớp ấy dày mỏng thay đổi, tức cho phép tạo dốc ở bước 10
Core BoundaryHai dòng này luôn dày 0, chỉ đánh dấu đâu là phần lõi

Để lớp hoàn thiện sang một tấm sàn kiến trúc riêng thì bóc khối lượng bê tông mới sạch.

Bước 5 — Kiểm Level và Height Offset From Level trước khi vẽ

Bấm OK hai lần để về chế độ phác thảo, rồi đọc lại bảng Properties trước khi vẽ nét đầu tiên.

Bảng Properties trong lúc phác thảo biên sàn Ảnh: Ảnh chụp màn hình Revit 2027
SốThành phầnÝ nghĩa
1LevelHeight Offset From LevelCao trình gốc và khoảng dịch. Cặp này quyết định cao độ sàn
2Ô tích StructuralĐang bật vì lệnh gọi là Floor: Structural

Nhóm Dimensions đang để trống. Revit chỉ điền Perimeter, Area và Volume sau khi biên khép kín.

Bước 6 — Vẽ biên sàn cho khép kín

Thẻ ngữ cảnh của chế độ phác thảo có bốn panel.

Ribbon của chế độ phác thảo biên sàn Ảnh: Ảnh chụp màn hình Revit 2027
PanelNội dung
ModeDấu nhân đỏ huỷ phác thảo, dấu tích xanh kết thúc và tạo sàn
DrawBoundary Line, Slope Arrow, Span Direction, bộ công cụ hình học, Pick LinesPick Walls
Set OffsetExtend Into Wall và ô Offset, khi muốn mép sàn ăn vào tường
Work PlaneĐặt và hiện mặt phẳng làm việc

Mới vào lệnh, thanh trạng thái nhắc Pick walls to create lines. Với mô hình kết cấu thì vẽ theo tim dầm tiện hơn: chọn công cụ hình chữ nhật hoặc đường thẳng trong panel Draw rồi vẽ.

Biên của một tấm sàn đang mở ra sửa Ảnh: Ảnh chụp màn hình Revit 2027

Biên phải khép kín và không tự cắt nhau. Một tấm sàn có thể có nhiều vòng: vòng ngoài là mép sàn, vòng trong thành lỗ. Muốn bỏ dở thì bấm dấu nhân đỏ chứ đừng trông vào phím Esc.

Bước 7 — Đặt Span Direction cho bản

Trong panel Draw, bấm Span Direction rồi bấm vào cạnh biên mà bản làm việc song song với nó. Ký hiệu span direction chính là thứ bản vẽ kết cấu Việt Nam quen gọi là phương làm việc của bản.

Ký hiệu này không đổi hình học của sàn, nhưng nó đi vào bản vẽ và cho người đọc biết bản một phương hay hai phương. Autodesk mô tả lệnh ở trang Specify the Span Direction of a Structural Floor, kèm nút Align Perpendicular để xoay ký hiệu vuông góc với một dầm hoặc một trục.

Bước 8 — Kết thúc phác thảo và đọc lại ba con số

Bấm dấu tích xanh, chọn lại tấm sàn vừa tạo rồi đọc bảng Properties.

Bảng Properties của một tấm sàn đã tạo xong Ảnh: Ảnh chụp màn hình Revit 2027
SốThành phầnGiá trị đọc được
1LevelHeight Offset From Level3F và −100.0, mặt sàn thấp hơn cao trình tầng 100 mm
2Ô tích StructuralĐang bật, tấm sàn mang vai trò chịu lực
3Perimeter, Area, Volume8700.0 mm, 4.092 m² và 0.491 m³

Ba số cuối là phép kiểm nhanh: 4,092 nhân 0,12 đúng bằng 0,491. Cuộn xuống thêm thì thấy Elevation at Top 7400.0, Elevation at Bottom 7280.0 và Thickness 120.0.

Hạ cốt, sàn dốc và lỗ mở sàn trong Revit

Bước 9 — Hạ cốt một vùng sàn

Một tầng có nhiều cao độ sàn là chuyện bình thường, không phải lỗi mô hình. Sàn vệ sinh hạ xuống để đi ống thoát, sàn ban công hạ xuống để nước không chảy ngược vào nhà.

Ba cao độ sàn khác nhau trong cùng một tầng Ảnh: Ảnh chụp màn hình Revit 2027

Cách khai đúng là tách thành nhiều tấm sàn, mỗi tấm một trị số Height Offset From Level. Trên mặt bằng của mô hình mẫu, nhãn sàn đọc ra S120 (+3.570), S120 (+3.800)S120 (+3.850) — chênh 280 mm giữa chỗ thấp nhất và chỗ cao nhất. Nhãn tự lấy số từ tham số, nên mô hình đúng thì bản vẽ tự đúng.

Bước 10 — Làm dốc tấm sàn bằng Slope Arrow

Ram dốc, bản chiếu nghỉ và sàn ban công thoát nước đều dựng bằng mũi tên dốc. Trong chế độ phác thảo, bấm Slope Arrow rồi vẽ một mũi tên từ mép này sang mép kia. Chọn mũi tên đó, Properties hiện đủ tham số điều khiển.

Bảng Properties của một mũi tên dốc Ảnh: Ảnh chụp màn hình Revit 2027
SốThành phầnÝ nghĩa
1Ô SpecifyChỉ có đúng hai giá trị: Height at TailSlope
2Bốn ô cao độTail là gốc mũi tên, Head là đầu mũi tên; mỗi đầu một cao trình và một khoảng dịch
3SlopeLengthIn mờ khi Specify là Height at Tail, lúc đó Revit tự tính

Hồ sơ trong nước quen ghi độ dốc theo phần trăm hoặc theo tỷ số. Với cách ghi đó, chọn SpecifySlope rồi gõ thẳng trị số là nhanh nhất.

Bước 11 — Khoét lỗ nhỏ ngay trên biên sàn

Lỗ chỉ nằm trên một tấm sàn thì không cần lệnh riêng. Chọn tấm sàn, bấm Edit Boundary, vẽ thêm một vòng khép kín ở giữa rồi bấm dấu tích xanh — vòng trong thành lỗ.

Cách này gọn cho lỗ chờ ống và hộp kỹ thuật nhỏ. Nhược điểm là lỗ chỉ thuộc về đúng tấm sàn ấy.

Bước 12 — Chừa lỗ xuyên tầng bằng Shaft

Lỗ thang bộ, lỗ thang máy và hộp kỹ thuật chạy suốt nhà thì dùng Shaft. Trên thẻ Structure, panel Opening có năm nút: By Face, Shaft, Wall, VerticalDormer.

Ribbon của chế độ vẽ lỗ Shaft Ảnh: Ảnh chụp màn hình Revit 2027

Panel Draw ở đây có hai kiểu đường, khác hẳn phác thảo sàn. Boundary Line là đường biên thật, quyết định hình lỗ khoét. Symbolic Line chỉ là nét ký hiệu, thường là hai nét chéo trên mặt bằng, không khoét gì cả.

Bảng Properties của một lỗ Shaft Ảnh: Ảnh chụp màn hình Revit 2027
SốThành phầnÝ nghĩa
1Base ConstraintBase OffsetCao trình đáy lỗ và khoảng dịch. Đặt Base Offset âm vài chục milimét
2Top Constraint, Unconnected Height, Top OffsetĐỉnh bám cao trình thì Unconnected Height in mờ và Revit tự tính

Một lỗ Shaft cắt mọi sàn nó đi qua, sửa một lần là các tầng đổi theo.

Vách kết cấu trong Revit và vách thang máy

Bước 13 — Gọi Wall: Structural cho vách chịu lực

Revit có hai nút Wall ở hai thẻ khác nhau. Nút Wall ở thẻ Architecture dựng tường bao che; nút Wall ở panel Structure dựng tường chịu lực.

Menu của nút Wall trên thẻ Structure Ảnh: Ảnh chụp màn hình Revit 2027

Chọn Wall: Structural rồi cuộn bảng Properties xuống nhóm Structural.

Nhóm Structural trong Properties của tường Ảnh: Ảnh chụp màn hình Revit 2027
SốThành phầnGiá trị đọc được
1Ô tích StructuralBật sẵn và in mờ trong lúc đặt, vì lệnh gọi là Wall: Structural
2Structural UsageBearing, cũng in mờ. Đây là chỗ khai vai trò chịu lực

Bên dưới là ba dòng Rebar Cover. Đó là khác biệt thật giữa hai lệnh: vách kết cấu trong Revit nhận được cốt thép, tường bao che thì không.

Bước 14 — Khai ràng buộc chân và đỉnh cho vách thang máy

Nhóm Constraints của tường dài hơn hẳn cột và dầm, vì tường bị ràng buộc cả chân lẫn đỉnh.

Nhóm Constraints trong Properties của tường kết cấu Ảnh: Ảnh chụp màn hình Revit 2027
SốThành phầnGiá trị đọc được và ý nghĩa
1Location LineWall Centerline — vẽ theo tim, tường cân hai bên đường vẽ
2Base ConstraintBase Offset1F và 0.0, chân tường đặt ở cao trình 1F
3Top ConstraintUnconnected HeightUp to level: 2F và 3900.0; đỉnh bám cao trình nên ô chiều cao in mờ

Lõi thang máy là chỗ dùng ba tham số này rõ nhất. Một vách thang máy chạy từ móng lên mái nên khai Base Constraint ở cao trình thấp nhất và Top ConstraintUp to level của cao trình trên cùng. Cao trình còn sửa nhiều lần; vách khai theo cao trình thì tự cao lên thấp xuống theo, vách gõ chiều cao rời thì không.

Bước 15 — Kiểm lại trên khung nhìn ba chiều

Mở một khung nhìn ba chiều, chọn một tấm sàn rồi gõ IC để cô lập tạm loại đối tượng đó. Nhìn một lượt là thấy tầng nào thiếu sàn, chỗ nào hai tấm chồng nhau, lỗ thang đã xuyên hết chưa. Xong nhớ trả về bằng Reset Temporary Hide/Isolate; bộ lệnh ẩn hiện nói kỹ ở bài ẩn hiện đối tượng trong Revit.

Khi nó không chạy

Hiện tượngNguyên nhân và cách xử
Bấm dấu tích xanh, Revit báo lỗi biênHai đoạn chưa chạm nhau hoặc biên tự cắt. Bấm Show trong hộp báo lỗi để nhảy tới chỗ hở
Phím Esc không thoát được phác thảoCon trỏ đang trên ribbon. Bấm dấu nhân đỏ rồi trả lời hộp Sketch Discarded
Bấm Add Point mà mặt sàn không đổiKiểu sàn chưa có lớp nào bật cột Variable. Mở Edit Assembly bật nó lên
Sàn có mà mặt bằng không thấyBị ẩn riêng lẻ, bị tắt nhóm trong Visibility/Graphics, hoặc ngoài View Range
Lỗ Shaft để lại một màng mỏng ở đáyĐáy lỗ trùng khít mặt sàn. Đặt Base Offset âm vài chục milimét

Điều hay nghe sai

Điều hay ngheRevit 2027 thực sự
Sàn kiến trúc và sàn kết cấu là hai đối tượng khác nhauCùng một Family hệ thống Floor, khác ở ô tích Structural
Muốn hạ cốt thì kéo tấm sàn xuốngTách nhiều tấm, mỗi tấm một trị số Height Offset From Level
Span Direction chỉ là ký hiệu trang tríNó là thông tin phương làm việc của bản, đi thẳng vào bản vẽ phát hành
Lỗ nào cũng khoét vào biên sàn cho nhanhLỗ xuyên nhiều tầng nên dùng Shaft, sửa một lần là cả nhà đổi theo
Bản 2027 vẫn còn Options BarCác tuỳ chọn ấy nay nằm trên panel ngữ cảnh của ribbon và trong Properties

Câu hỏi thường gặp

Vì sao sàn đặt ở cốt 0 lại có đáy âm?

Vì Revit đặt mặt trên sàn trùng cao trình và cho chiều dày treo xuống dưới. Cách này khớp với bản vẽ, nơi cốt hoàn thiện là cốt mặt sàn.

Đổi một tấm sàn kiến trúc thành sàn kết cấu được không?

Được. Chọn tấm sàn rồi bật ô Structural trong bảng Properties. Hình học không đổi, chỉ vai trò đổi.

Một tầng có ba cao độ sàn thì khai thế nào?

Vẽ ba tấm riêng trên cùng một Level, mỗi tấm một trị số Height Offset From Level.

Lỗ thang máy nên dùng Shaft hay khoét vào biên sàn?

Dùng Shaft. Nó cắt mọi sàn nó đi qua và chỉ cần sửa một lần khi mặt bằng thay đổi.

Bài viết liên quan

Về tác giả

TS. Nguyễn Mạnh Tuấn — Giảng viên BIM tại Viện Tin học Xây dựng – Trường Đại học Xây dựng Hà Nội