Làm phối cảnh trong Revit không phải dựng lại gì. Mô hình đã có sẵn từ lúc vẽ tường, vẽ sàn, vẽ mái. Việc còn lại chỉ là đặt máy ảnh, chọn cách vẽ, rồi đặt nắng cho đúng nơi công trình đứng.
Bài này đi hết bốn việc đó trên bản 2027, kể cả một chỗ mà rất nhiều hồ sơ Revit ở Việt Nam đang sai trong khi phần mềm không hề báo lỗi. Muốn học trọn khâu dựng mô hình rồi triển khai hồ sơ thì xem khóa Revit Architecture.
Khung nhìn ba chiều: trục đo để kiểm tra, phối cảnh để trình bày
Mọi thứ bắt đầu ở tab View, panel Create, nút 3D View. Menu của nút có ba mục.
| Mục | Dùng để làm gì |
|---|---|
| Default 3D View | Mở khung nhìn trục đo mặc định tên {3D}. Đây là khung nhìn làm việc |
| Camera | Đặt một máy ảnh trong mặt bằng, tạo ra khung nhìn phối cảnh |
| Walkthrough | Tạo đường đi và xuất phim |
Khung nhìn {3D} là khung nhìn trục đo. Các đường song song ngoài thực tế vẫn song song trên hình, không có điểm tụ, nên đo được kích thước ngay trên hình. Nó hợp để kiểm tra mô hình chứ không hợp để trình bày.
Không phải đặt lại máy ảnh mới có phối cảnh. Bảng Properties của khung nhìn ba chiều có ô Projection Mode: đổi từ Orthographic sang Perspective là xong.
Cũng trong bảng ấy, ô Far Clip Offset ghi 304800.0 mm, đúng bằng 1000 foot. Gặp số lẻ kiểu đó trong Revit thì chia cho 304,8 sẽ ra số foot tròn.
Với công trình lớn, khung nhìn ba chiều dùng để soát chứ không để ngắm. Mở ra là thấy ngay chỗ nào thiếu, chỗ nào lệch.
| Số | Thành phần | Ý nghĩa |
|---|---|---|
| 1 | Mặt đứng có ban công | Nhìn ba chiều thấy ngay nhịp ban công có đều không, lan can có sót đoạn nào không |
| 2 | Mảng kính góc cong | Góc bo cong là chỗ dễ sai nhất. Xoay khung nhìn quanh nó vài vòng là thấy khe hở giữa các tấm |
Khung nhìn soát nên tô bóng và tắt bóng đổ: vẽ nhanh, và không có bóng che mất lỗi. Muốn bớt thứ gây rối thì bấm phải vào một đối tượng, chọn Hide in View rồi Category. Cách quản lý hiển thị bài bản hơn nằm ở bài ẩn hiện đối tượng trong Revit.
Muốn cắt vào trong nhà thì dùng hộp cắt, đã nói kỹ ở bài tạo mặt cắt trong Revit.
Đặt camera trong Revit: hai ô trên ribbon và cách chỉnh góc nhìn
Muốn hình giống mắt người nhìn thì phải đặt máy ảnh. Bốn bước:
- Mở khung nhìn mặt bằng của tầng có điểm đứng.
- Vào View rồi 3D View rồi Camera.
- Bấm điểm thứ nhất: vị trí người đứng.
- Bấm điểm thứ hai: điểm nhìn tới.
Sau cú bấm thứ hai, Revit tạo một khung nhìn tên 3D View 1 và mở ra.
Ô Offset là cao độ mắt so với tầng, điền sẵn 1750.0 mm, tức chiều cao mắt người đứng. Ô From là tầng lấy làm mốc.
Đây là chỗ bản 2027 khác hẳn các bản cũ. Bản cũ đặt hai ô này trên thanh Options Bar kèm một ô đánh dấu Perspective. Bản 2027 chuyển chúng vào một panel ngữ cảnh trên ribbon và bỏ hẳn ô đánh dấu ấy: máy ảnh luôn tạo khung nhìn phối cảnh.
Chỉnh góc nhìn chính xác nhất là chỉnh bằng hai con số trong bảng Properties.
| Số | Thành phần | Ý nghĩa |
|---|---|---|
| 1 | Projection Mode | Ghi Perspective, khác với Orthographic của khung nhìn {3D} |
| 2 | Eye và Target Elevation | Cả hai cùng ghi 1750.0, nghĩa là hướng nhìn nằm ngang |
Để Eye bằng Target thì trục ngắm nằm ngang, và các đường thẳng đứng của công trình vẫn thẳng đứng trên hình. Nâng Eye cao hơn Target thì thành góc nhìn từ trên xuống, và các đường thẳng đứng bắt đầu hội tụ.
| Kiểu góc nhìn | Cách đặt hai cao độ |
|---|---|
| Người đi bộ | Eye 1500 đến 1750, Target bằng Eye. Góc nhìn thật nhất |
| Nhìn từ nhà đối diện | Eye 6000 đến 12000, Target khoảng 3000. Thấy cả mái và sân |
| Nhìn chim bay | Eye vài chục mét, Target ở cao độ sân |
Cách trực quan hơn là mở đồng thời mặt bằng và khung nhìn phối cảnh rồi kéo biểu tượng máy ảnh. Bấm phải vào tên khung nhìn trong cây dự án, chọn Show Camera, máy ảnh hiện lên cùng hình nón tầm nhìn. Autodesk mô tả thêm cách xoay máy ảnh theo một khung nhìn khác ở trang Specify the Camera Position in a 3D View.
Ô Locked Orientation khoá hướng nhìn lại, xoay chuột thế nào cũng không đổi, nên không sợ lỡ tay làm mất góc đã chọn.
Một khung nhìn phối cảnh trong Revit không có tỷ lệ. Chỗ thường ghi 1:100 ở thanh điều khiển khung nhìn, nó ghi chữ Perspective. Đặt được lên tờ bản vẽ nhưng không ghi tỷ lệ và không đo kích thước trên đó được.
Kiểu hiển thị trong Revit: sáu kiểu và kiểu đã bị bỏ
Cùng một khung nhìn, Revit vẽ được theo sáu kiểu. Nút chọn nằm ở thanh điều khiển khung nhìn.
| Kiểu | Vẽ thế nào |
|---|---|
| Wireframe | Chỉ nét, thấy xuyên qua mọi mặt. Nhanh nhất, dùng khi mô hình nặng |
| Hidden Line | Chỉ nét nhưng che khuất đúng. Đây là kiểu để in bản vẽ |
| Shaded | Tô màu vật liệu kèm đổ bóng nhẹ. Kiểu làm việc thông dụng nhất |
| Consistent Colors | Tô màu phẳng, không đổi độ sáng theo hướng mặt. Hợp cho sơ đồ |
| Textures | Hiện ảnh phủ của vật liệu mà không tính chiếu sáng đầy đủ |
| Realistic | Hiện ảnh phủ và tính chiếu sáng. Nặng nhất trong sáu kiểu |
Bản 2027 không còn kiểu Ray Trace mà các bản cũ có, bù lại có thêm kiểu Textures. Bài hướng dẫn cũ vẫn nhắc Ray Trace, tìm trên bản 2027 sẽ không thấy.
Ba hình trên cùng một góc nhìn: Hidden Line cho nét sạch nền trắng, Shaded tô theo màu vật liệu, Realistic hiện cả hoạ tiết ngói và gỗ.
Graphic Display Options: bóng đổ, ánh sáng nền và hậu cảnh
Mục đầu tiên của menu kiểu hiển thị mở một hộp gom mọi thứ liên quan tới cách vẽ khung nhìn. Bảy nhóm, mỗi nhóm mở gập được.
| Số | Thành phần | Ý nghĩa |
|---|---|---|
| 1 | Model Display | Style là kiểu hiển thị; Show Edges vẽ hay không vẽ nét bao; Transparency làm mô hình trong suốt; Silhouettes tô đậm đường bao ngoài |
| 2 | Shadows | Cast Shadows bật bóng đổ do nắng; Show Ambient Shadows bật bóng mềm ở góc khuất |
| 3 | Lighting | Scheme chọn kiểu chiếu sáng; ba thanh trượt Sun, Ambient Light và Shadows chỉnh độ mạnh của nắng, ánh sáng nền và bóng |
Ba thanh trượt của nhóm Lighting điền sẵn Sun 30, Ambient Light 0 và Shadows 50. Tăng Ambient Light lên là các mặt khuất nắng sáng lên và hình bớt gắt. Đây là nút chỉnh đầu tiên khi hình quá tương phản.
Ba nhóm còn lại ít dùng hơn nhưng đáng biết: Sketchy Lines làm nét run như vẽ tay, Depth Cueing làm nhạt dần theo chiều sâu, còn nhóm Realistic chỉnh riêng cho kiểu hiển thị cùng tên.
Nhóm Background cho bốn lựa chọn: None nền trắng, Sky bầu trời chuyển sắc, Gradient chuyển sắc ba màu, và Image ảnh nền để ghép với ảnh chụp hiện trạng. Hậu cảnh ở đây chỉ ăn vào màn hình và bản in; ảnh kết xuất có hậu cảnh riêng, xem bài render trong Revit.
Vị trí công trình trong Revit: lỗi Boston làm sai mọi bóng đổ
Bóng đổ chỉ đúng khi Revit biết công trình đứng ở đâu trên Trái Đất. Hộp đặt nắng mở từ nút mặt trời trên thanh điều khiển khung nhìn, mục Sun Settings.
| Số | Thành phần | Ý nghĩa |
|---|---|---|
| 1 | Presets | Ngoài mục <In-session, Still> còn bốn preset: Summer Solstice, Winter Solstice, Spring Equinox và Fall Equinox, tức hai chí và hai phân |
| 2 | Location, Date, Time | Vị trí, ngày và giờ. Ba ô này quyết định toàn bộ hướng nắng |
Ô Solar Study có bốn lựa chọn: Still một thời điểm, Single Day một ngày, Multi-Day nhiều ngày, và Lighting là nắng giả với góc phương vị và góc cao gõ tay.
Chế độ Lighting là mặc định, và nó không liên quan gì tới ngày tháng hay vị trí. Lấy hình đẹp thì được, nhưng không xét được bóng đổ thật.
Vị trí mặc định của mọi dự án Revit mới là Boston, vĩ độ 42 độ Bắc. Không sửa thì mọi bóng đổ trong hồ sơ là bóng đổ của một thành phố Bắc Mỹ, và phần mềm không báo lỗi gì cả. Đây là lỗi phổ biến nhất trong các hồ sơ Revit ở Việt Nam.
Bấm nút ba chấm cạnh ô Location để mở hộp Location and Site.
| Số | Thành phần | Ý nghĩa |
|---|---|---|
| 1 | Project Address | Gõ tên thành phố rồi bấm Search. Dịch vụ bản đồ nhận cả tên viết không dấu lẫn tên có dấu |
| 2 | Kinh độ và vĩ độ | Đọc ngay trên bản đồ. Hà Nội cho vĩ độ 21.02833366 và kinh độ 105.85404205 |
| 3 | Weather Stations | Danh sách trạm khí tượng gần nhất kèm khoảng cách. Trạm gần Hà Nội nhất là 506685, cách 4,95 km |
Hai chỗ hay bỏ sót. Ô Define Location by mặc định là Internet Mapping Service, tức phải có mạng; không có mạng thì đổi sang Default City List. Ô Use Daylight Savings time phải tắt, vì Việt Nam không đổi giờ theo mùa.
Thẻ Site có ô Angle from Project North to True North, nơi khai góc lệch giữa hướng bắc của bản vẽ và hướng bắc thật. Cách làm thực tế là quay mặt bằng cho ngay ngắn theo trục nhà, rồi khai góc lệch ở đây.
Bóng đổ trong Revit ở vĩ độ Việt Nam khác hẳn tài liệu nước ngoài
Đặt vị trí Hà Nội rồi lấy lần lượt hai preset hai chí, kết quả khác hẳn nhau.
Giữa trưa hạ chí, bóng gần như nằm gọn dưới chân công trình. Vĩ độ Hà Nội là 21 độ Bắc còn mặt trời hôm đó ở 23,4 độ Bắc, nên nó gần thẳng đỉnh đầu: góc cao khoảng 88 độ. Giữa trưa đông chí góc ấy chỉ còn khoảng 46 độ, nên bóng dài rõ rệt và đổi hẳn sang phía bắc.
Đây là điều mà tài liệu nước ngoài không dạy được cho người làm nghề ở Việt Nam. Ở vĩ độ ôn đới, bóng giữa trưa luôn dài và luôn đổ về một phía. Ở vĩ độ nhiệt đới, bóng giữa trưa ngắn và đổi phía theo mùa.
Hệ quả nằm ở thiết kế chứ không nằm ở hình vẽ. Ô văng che nắng và khoảng lùi phải tính theo bóng thật của nơi xây. Khi lập tổng mặt bằng, khoảng cách giữa các khối nhà cũng nên soát bằng chính bóng đổ này, xem bài tạo địa hình trong Revit.
Sun Path trong Revit: đọc giờ mọc và kiểm tra vị trí đã đúng chưa
Bật Sun Path On là Revit vẽ ngay trong khung nhìn một vòng la bàn và cung đường mặt trời đi trong ngày đang đặt.
| Số | Thành phần | Ý nghĩa |
|---|---|---|
| 1 | Đĩa mặt trời | Vị trí mặt trời ở giờ đang đặt, kèm nhãn giờ. Kéo nó dọc theo cung là đổi giờ, bóng đổ chạy theo ngay |
| 2 | Vòng chia giờ | Vành ngoài quanh công trình, có bốn chữ N, E, S, W. Kéo vành này thì đổi ngày trong năm |
| 3 | Nhãn ngày | Revit ghi thẳng ngày đang xét lên khung nhìn |
Revit còn ghi giờ mọc và giờ lặn ngay trên hình. Hai con số ấy tính từ toạ độ đã khai, nên là cách kiểm tra nhanh nhất: giờ mọc lệch hẳn thực tế nghĩa là vị trí đang sai.
Kéo đĩa mặt trời qua lại là thấy ngay quan hệ giữa hướng nhà, mùa trong năm và bóng đổ. Autodesk mô tả đầy đủ các chế độ nghiên cứu nắng ở trang Define Sun Settings for a View.
Làm thử: hai góc nhìn đã lưu và nắng đặt đúng nơi xây
Một bài ba mươi phút. Gói lại trọn trình tự làm phối cảnh trong Revit, trên mô hình đã có công trình.
- Mở Default 3D View. Ẩn chủng loại Toposolid và Planting để nhìn rõ công trình.
- Đổi Projection Mode sang Perspective rồi xem kết quả. Ghi lại khác biệt so với Orthographic, rồi đổi về.
- Về mặt bằng tầng một. Đặt một máy ảnh nhìn vào mặt trước công trình từ ngoài đường. Ghi lại hai ô của panel Camera trên ribbon.
- Đổi tên khung nhìn vừa tạo thành
PC-01 GOC DUONG. Đặt Eye và Target Elevation cùng bằng 1600. - Đặt thêm một máy ảnh nhìn từ trên cao, tên
PC-02 TONG THE, với Eye 15000 và Target 3000. - Vào Sun Settings, chọn Still, bấm nút ba chấm và tìm thành phố nơi công trình được xây. Ghi lại kinh độ và vĩ độ.
- Tắt ô Use Daylight Savings time.
- Lấy preset Summer Solstice rồi Winter Solstice, chụp màn hình cả hai và so sánh bóng đổ.
- Bật Sun Path On. Ghi lại giờ mọc và giờ lặn của ngày đang đặt.
- Bật Cast Shadows ở Graphic Display Options, đặt Background thành Sky, rồi lưu dự án.
Bước 6 và bước 9 kiểm chéo lẫn nhau: giờ mọc đọc được ở bước 9 phải khớp với thực tế của thành phố khai ở bước 6.
Câu hỏi thường gặp
Bóng đổ trông không giống thực tế thì sửa ở đâu?
Gần như chắc chắn vị trí công trình vẫn là Boston. Vào Sun Settings, bấm nút ba chấm cạnh ô Location và đặt lại thành phố nơi xây.
Bật bóng đổ rồi mà vẫn không thấy bóng nào?
Ba khả năng. Cast Shadows chưa bật ở Graphic Display Options; Solar Study đang ở chế độ Lighting với góc cao quá lớn; hoặc đang là giữa trưa mùa hè ở vĩ độ Việt Nam, và đó là bóng thật.
Vì sao khung nhìn phối cảnh không ghi được tỷ lệ?
Vì phối cảnh có điểm tụ nên cùng một vật ở xa và ở gần có kích thước khác nhau trên hình. Muốn hình ba chiều ghi được tỷ lệ thì dùng khung nhìn trục đo.
Bài viết liên quan
- Render trong Revit — bước tiếp theo: vật liệu, chất lượng kết xuất và độ phơi sáng
- Tạo mặt cắt trong Revit — hộp cắt và mặt cắt phối cảnh
- Ẩn hiện đối tượng trong Revit — quản lý hiển thị cho khung nhìn trình bày
- Tạo địa hình trong Revit — mặt đất và tổng mặt bằng để đặt bóng đổ lên