Reference plane trong Revit và reference line: khác nhau và cách dùng

Reference plane trong Revit, tức mặt phẳng tham chiếu, là đường dẫn màu xanh lá nét đứt dùng để vẽ hình, đặt cấu kiện và khoá kích thước. Reference line là đường tham chiếu nét liền, chỉ có khi dựng family: trong Family Editor hoặc khi dùng Model In-Place. Theo Autodesk, reference line xoay được còn reference plane thì không (Autodesk: Add a Reference Line).

Bài này so sánh hai loại, rồi hướng dẫn trên Revit 2027: vẽ, đặt tên, các thuộc tính Is Reference và Defines Origin, khoá kích thước EQ bằng tham số, bốn mặt phẳng làm việc của reference line và tham số góc. Học dựng family bài bản thì xem khóa Tạo Family trong Revit.

Reference plane và reference line khác nhau thế nào

Quy tắc chọn: kích thước thẳng thay đổi thì dùng reference plane; góc thay đổi thì dùng reference line. Một family thường dùng cả hai loại cùng lúc.

Vẽ reference plane và reference line

1. Trong family, vào Create › Datum rồi chọn Reference Plane hoặc Reference Line. Ở môi trường dự án thông thường chỉ có reference plane, ở Architecture › Work Plane › Ref Plane. Phím tắt RP dùng cho reference plane ở cả hai nơi.
2. Chọn công cụ ở panel Draw. Reference plane có Line và Pick Lines; reference line có đủ các hình và nút Chain để vẽ liền nhiều đoạn.
3. Muốn đường cách cạnh được chọn một khoảng thì nhập số vào ô Offset trước khi vẽ.
4. Bấm điểm đầu, bấm điểm cuối. Nhấn Esc hai lần để thoát.

Trên mặt bằng, reference line là nét liền, reference plane là nét đứt.

Thuộc tính của reference plane: Is Reference, Defines Origin

Chọn một mặt phẳng, bảng Properties hiện các ô sau (Autodesk: Reference Plane Properties):

Mặt phẳng mới vẽ trong family Revit 2027 có Is Reference mặc định là Weak Reference và không đánh dấu Defines Origin.

Is Reference: dự án bắt kích thước vào đâu

Ô Is Reference có 12 giá trị. Ba giá trị đầu là Not a Reference, Strong Reference, Weak Reference. Chín giá trị sau là các tên định sẵn: Left, Center (Left/Right), Right, Front, Center (Front/Back), Back, Bottom, Center (Elevation), Top.

Theo Autodesk:

• Các giá trị có tên và Strong Reference đều là tham chiếu mạnh, được ưu tiên cao nhất khi ghi kích thước và bắt điểm. Các tên chỉ để dễ nhận biết khi dựng family; chúng hoạt động như nhau.
• Weak Reference có mức ưu tiên thấp hơn.
• Not a Reference bị bỏ qua khi ghi kích thước và bắt điểm trong dự án.

Autodesk nêu ví dụ một family cửa có ba kiểu rộng 24, 30 và 36 inch, mặt phẳng mép trái ở cả ba kiểu đều đặt Is Reference là Left. Trong dự án, ghi kích thước từ tường tới mép trái cửa 24 inch rồi đổi sang cửa 30 inch. Kích thước vẫn được giữ, vì Revit bám vào cùng một tham chiếu Left.

Reference line có ô tương ứng tên là Reference, cùng ý nghĩa và cũng mặc định Weak Reference.

Defines Origin: điểm chèn của family

Giao điểm của hai mặt phẳng có Defines Origin là điểm con trỏ bám vào khi đặt family (Autodesk: Define the Family Origin). Tệp mẫu thường đã đặt sẵn ở hai mặt phẳng tâm.

Muốn đổi điểm chèn:

1. Mở mặt bằng của family. Giữ Ctrl, chọn hai mặt phẳng giao nhau tại điểm chèn mới.
2. Bấm Pin (PN) để ghim hai mặt phẳng.
3. Vẫn chọn hai mặt phẳng, đánh dấu Defines Origin trong Properties.

Autodesk khuyên giữ giao điểm này trùng gốc 0,0 nội bộ của family.

Khoá reference plane bằng EQ và tham số

Đây là thao tác dùng trong hầu hết family có kích thước thay đổi. Ví dụ dựng chiều rộng đối xứng qua tâm.

1. Vẽ hai reference plane đứng, một bên trái và một bên phải mặt phẳng tâm.
2. Gõ DI. Bấm lần lượt mặt phẳng trái, mặt phẳng tâm, mặt phẳng phải, rồi bấm ra chỗ trống để đặt chuỗi kích thước.
3. Nhấn Esc hai lần. Chọn chuỗi kích thước, bấm biểu tượng EQ phía trên. Hai khoảng thành bằng nhau.
4. Gõ DI lần nữa, ghi kích thước tổng từ mặt phẳng trái sang mặt phẳng phải.
5. Chọn kích thước tổng. Ở panel Label Dimension, bấm Create Parameter.
6. Đặt tên, ví dụ Rộng, giữ Type, bấm OK.
7. Mở Family Types ở panel Properties, đổi giá trị Rộng, bấm Apply để thử.

Bước 7 gọi là thử uốn family. Làm sau mỗi tham số mới để bắt lỗi sớm.

Đặt tên reference plane để làm mặt phẳng làm việc

1. Chọn mặt phẳng.
2. Trong Properties, bấm ô Name, nhập tên, ví dụ Mép trái.
3. Bấm Apply. Nếu nhấn Esc trước khi Apply, tên vừa nhập bị bỏ.
4. Vào Create › Work Plane › Set. Ở ô Name, mặt phẳng vừa đặt tên đã có trong danh sách.

Mặt phẳng chưa có tên không hiện trong danh sách này, nên đặt tên ngay sau khi vẽ.

Reference line trong Revit: bốn mặt phẳng làm việc

Theo Autodesk, khi reference line được chọn hoặc rê chuột qua, các mặt phẳng gắn với nó hiện ra. Trên khung nhìn 3D thấy rõ bốn mặt phẳng: một mặt nằm ngang và một mặt thẳng đứng chạy dọc theo đường, cùng hai mặt vuông góc ở hai đầu mút.

Vì reference line không có ô Name, nó không bao giờ hiện trong danh sách Name của hộp Work Plane. Dùng mặt phẳng của nó để dựng hình khối:

1. Vào Create › Work Plane › Set.
2. Chọn Pick a plane, bấm OK.
3. Rê chuột lên reference line. Nếu mặt phẳng sáng lên chưa đúng, nhấn Tab để chuyển sang mặt phẳng khác, rồi bấm chọn.
4. Vẽ hình khối, ví dụ Extrusion, trên mặt phẳng đó.

Muốn biết hình khối đang nằm trên mặt phẳng nào, chọn nó và xem ô Work Plane trong Properties, hoặc bấm Create › Work Plane › Show.

Tham số góc bằng reference line và angular dimension

Angular dimension đo góc giữa hai đường hoặc hai mặt phẳng. Gán nhãn tham số cho kích thước này là cách điều khiển góc của reference line. Ví dụ dựng một đường xoay quanh tâm family.

1. Ở mặt bằng Ref. Level, vào Create › Datum › Reference Line.
2. Bấm điểm đầu đúng giao điểm hai mặt phẳng tâm. Rê chuột ra ngoài theo hướng xiên, bấm điểm cuối.
3. Nhấn Esc hai lần. Gõ DI, rồi bấm Angular ở panel Dimension của thẻ Modify | Place Dimensions.
4. Bấm mặt phẳng tâm nằm ngang, bấm reference line, rồi bấm ra chỗ trống để đặt cung kích thước.
5. Nhấn Esc hai lần. Chọn kích thước góc, bấm Create Parameter ở panel Label Dimension.
6. Đặt tên Góc, bấm OK.
7. Mở Family Types, đổi Góc, bấm Apply để thử.

Đường xoay quanh điểm đầu vì điểm đầu được vẽ đúng giao điểm hai mặt phẳng tâm. Trong ví dụ, sau khi tạo nhãn, Revit vẽ cung kích thước sang góc đối đỉnh; giá trị vẫn đo giữa đúng hai đường đã chọn. Kỹ thuật này dùng cho các bộ phận cần xoay theo số nhập: cánh cửa mở một góc, tay đỡ đèn, ghế xếp quanh bàn tròn.

Khoá hình khối vào đường tham chiếu

Mặt phẳng và đường tham chiếu chỉ là khung. Hình khối phải được gắn vào thì mới chạy theo. Autodesk nêu trình tự ba bước:

1. Canh mặt của hình khối vào reference plane hoặc reference line bằng Align (AL): bấm đường tham chiếu trước, bấm mặt hình khối sau, rồi bấm biểu tượng ổ khoá.
2. Ghi kích thước tới đường tham chiếu và gán nhãn tham số kiểu Type hoặc Instance.
3. Thử uốn family trong Family Types, bấm Apply, xem hình khối có chạy đúng không.

Trình tự dựng family đầy đủ có ở bài cách tạo family trong Revit, ví dụ cụ thể ở bài family móng đơn và family đèn.

Reference plane trong dự án

Trong dự án, reference plane dùng để đánh dấu mép hiên, tim trục phụ, đường phân thuỷ mái hoặc làm mặt phẳng đặt cấu kiện. Mặt phẳng không in ra bản vẽ, nhưng hiện ở mọi mặt bằng nó cắt qua. Muốn gọn màn hình:

1. Chọn mặt phẳng cần ẩn.
2. Gõ EH để ẩn hẳn trong khung nhìn hiện tại, hoặc HH để ẩn tạm.
3. Muốn ẩn cả nhóm, gán các mặt phẳng phụ vào cùng một Subcategory rồi tắt nhóm đó trong Visibility/Graphics.

Cách gán scope box cho mặt phẳng có ở bài scope box trong Revit.

Lỗi thường gặp

Câu hỏi thường gặp

Reference plane revit có in ra bản vẽ không?

Không. Mặt phẳng tham chiếu chỉ hiện trên màn hình để làm đường dẫn.

Reference plane khác Grid thế nào?

Grid là lưới trục có đầu ký hiệu, in ra bản vẽ và dùng để định vị công trình. Reference plane không có ký hiệu, không in, dùng làm đường phụ trợ và khung xương cho family.

Reference line revit có dùng được trong dự án không?

Chỉ khi dựng hình bằng Model In-Place, vì chế độ này mở các công cụ của Family Editor ngay trong dự án. Ở môi trường dự án thông thường, đường phụ trợ là Ref Plane ở panel Work Plane. Chi tiết có ở bài model in place trong Revit.

Khi nào dùng reference line trong Revit thay reference plane?

Khi cần một bộ phận xoay theo tham số góc. Với kích thước thẳng, reference plane ổn định hơn vì là mặt phẳng vô hạn.

Tham số góc nên đặt kiểu Type hay Instance?

Type nếu mọi bản sao cùng kiểu có chung một góc. Instance nếu từng bản sao trong dự án cần góc riêng, ví dụ cánh cửa mở nhiều mức. Chọn ở bước Create Parameter.

Tóm lại, reference plane trong Revit là khung xương của family và đường phụ trợ trong dự án; reference line là đường tham chiếu xoay được, dùng cho tham số góc. Ngay sau khi vẽ một mặt phẳng, nên đặt tên, chọn Is Reference, và nếu là mặt phẳng điểm chèn thì đánh dấu Defines Origin rồi ghim lại.