Scope box trong Revit là khối hộp vô hình dùng để khống chế độ dài của trục, cao độ và mặt phẳng tham chiếu. Với công trình dài, nó là cách duy nhất để mỗi phân đoạn bản vẽ chỉ hiện đúng các trục của phân đoạn ấy.
Bài này đi từ hộp phạm vi tới mặt phẳng làm việc — hai thứ định vị mà người mới ít để ý, nhưng hỏng là hỏng cả bộ hồ sơ. Muốn học trọn khâu dựng mô hình rồi triển khai hồ sơ thì xem khóa Revit Architecture.
Scope box trong Revit là gì và vẽ ở đâu
Hộp phạm vi là một đối tượng của dự án, không phải thiết lập của khung nhìn. Vẽ một lần, dùng lại ở mọi khung nhìn.
Gọi lệnh bằng View › Create › Scope Box. Nút này chỉ sáng khi đang mở mặt bằng — đó là lý do nhiều người tìm mãi không thấy khi đang đứng ở mặt cắt hay khung nhìn ba chiều. Bấm hai góc chéo để vẽ hình chữ nhật.
Bảng Properties của hộp có ba ô đáng nhớ.
| Ô | Ý nghĩa |
|---|---|
| Name | Tên hộp. Đây là thứ duy nhất hiện trong danh sách thả xuống khi gán trục, nên đặt tên có nghĩa ngay từ đầu |
| Height | Chiều cao hộp. Trên mặt bằng chỉ thấy bốn cạnh, còn chiều cao thì khai ở đây |
| Views Visible | Quyết định hộp hiện ở những khung nhìn nào. Sửa để giấu hộp mà vẫn giữ tác dụng của nó |
Vẽ xong mặt bằng rồi thì sửa cỡ được trong khung nhìn ba chiều, kéo các tay nắm ở mặt hộp. Autodesk mô tả cách làm ở trang Resize a Scope Box.
Gán trục và cao độ vào hộp phạm vi
Vẽ hộp xong chưa có gì xảy ra. Phải gán từng trục vào hộp thì trục mới chịu sự khống chế ấy.
Chọn trục, mở bảng Properties, tìm ô Scope Box trong nhóm Extents, chọn tên hộp rồi bấm Apply. Trình tự này được Autodesk ghi ở trang Apply a Scope Box to Datums.
| Số | Thành phần | Ý nghĩa |
|---|---|---|
| 1 | Cạnh hộp phạm vi | Hình chữ nhật nét đứt mảnh. Trên mặt bằng chỉ thấy bốn cạnh, chiều cao khai trong ô Height |
| 2 | Đầu trục dâng lên | Sau khi gán, đầu trục nhảy lên đúng cạnh trên của hộp, cao hơn hẳn đầu các trục chưa gán |
| 3 | Đuôi trục dừng sớm | Trục kết thúc ngay cạnh dưới của hộp, trong khi các trục còn lại vẫn chạy hết phạm vi cũ |
Hai hệ quả phải biết sau khi gán. Thứ nhất, phạm vi 3D của trục do hộp quyết định, không kéo tay được nữa; muốn nới trục thì nới hộp. Thứ hai, kéo cả hộp thì mọi trục gán vào hộp dịch theo — sửa một lần là xong cả hệ.
Cách vẽ và sửa trục, cùng cơ chế phạm vi 2D với phạm vi 3D, nằm ở bài lưới trục trong Revit và cao độ.
Hộp phạm vi khác hộp cắt Section Box ở chỗ nào
Hai cái tên gần giống nhau nên hay bị gọi lẫn, nhưng chúng khác hẳn về bản chất.
| Scope Box | Section Box | |
|---|---|---|
| Thuộc về | Dự án, dùng chung nhiều khung nhìn | Đúng một khung nhìn ba chiều |
| Tác động | Độ dài trục, cao độ, mặt phẳng tham chiếu | Chỉ cắt hình hiển thị |
| Bật ở đâu | Ô Scope Box trong Properties của từng trục | Ô Section Box trong Properties của khung nhìn |
| Tắt đi thì | Trục trở lại phạm vi cũ | Mô hình hiện lại nguyên vẹn |
Nói gọn: hộp cắt là cách nhìn, hộp phạm vi là cách tổ chức hồ sơ. Tắt hộp cắt không mất gì; gỡ hộp phạm vi thì cả hệ trục đổi phạm vi.
Chỗ hộp phạm vi thật sự đáng giá là hồ sơ chia tờ. Một mặt bằng dài phải cắt thành nhiều tờ bằng khung nhìn phụ thuộc và đường ghép tờ. Khi ấy mỗi tờ chỉ nên hiện trục của phần mình. Autodesk lấy đúng ví dụ này ở trang Control Visibility of Datums Using Scope Boxes.
Gán hộp rồi mà trục vẫn không hiện: bốn nguyên nhân
Đây là tình huống hay gặp nhất, và gần như lần nào cũng rơi vào một trong bốn nguyên nhân dưới đây.
- Mặt phẳng cắt của khung nhìn không xuyên qua hộp. Hộp chỉ điều khiển những khung nhìn mà mặt phẳng cắt của chúng cắt qua nó. Hộp cao tới tầng bốn thì các mặt bằng tầng năm trở lên không thấy gì.
- Trục đang là trục Multi-Segment. Loại trục nhiều đoạn không có tham số Scope Box, nên ô ấy mờ và không gán được. Đây là giới hạn Revit công bố, không phải lỗi máy.
- Chủng loại Grids hoặc Levels đang bị tắt. Gõ VG, sang thẻ Model Categories, bật lại dòng tương ứng. Cách dùng hộp này có ở bài ẩn hiện đối tượng trong Revit.
- Phạm vi 2D đã bị kéo tay ở chính khung nhìn ấy. Chọn trục, bấm chuột phải rồi chọn Reset to 3D Extents để trả đầu trục về mép hộp.
Nguyên nhân thứ hai là thứ làm mất nhiều thời gian nhất, vì ô mờ trông y hệt lỗi phần mềm. Hễ thấy ô Scope Box mờ thì việc đầu tiên là kiểm xem trục ấy có phải trục nhiều đoạn hay không.
Mặt phẳng tham chiếu trong Revit: vẽ, đặt tên và ẩn
Mặt phẳng tham chiếu, tức Reference Plane, là đường phụ trợ màu xanh lá vẽ bằng Architecture › Work Plane › Ref Plane, hoặc gõ RP. Nó không in ra bản vẽ và không có đầu ký hiệu.
Ribbon có panel Draw với hai cách vẽ là Line và Pick Lines, ô Offset, và panel Subcategory. Ô Subcategory cho phép xếp mặt phẳng vào nhóm riêng để bật tắt theo nhóm.
Bảng Properties chỉ có ba ô: Scope Box, Name và Subcategory. Hãy đặt tên ngay sau khi vẽ. Lý do rất thực tế: chỉ mặt phẳng đã có tên mới xuất hiện trong danh sách chọn mặt phẳng làm việc. Autodesk cũng nhấn đúng điểm này ở trang Reference Planes.
Dùng mặt phẳng tham chiếu để đánh dấu mép hiên, đường phân thuỷ mái, tim tường trục phụ — bất kỳ vị trí nào phải bám vào nhiều lần. Trong chế độ dựng Family thì nó còn là khung xương của cả cấu kiện, như ở bài cách tạo family trong Revit.
Mặt phẳng làm việc trong Revit và hộp Work Plane
Mọi đối tượng vẽ ra đều nằm trên một mặt phẳng làm việc, gọi là Work Plane. Đây là mặt phẳng hai chiều ảo mà Revit dùng làm gốc cho nét vẽ.
| Mục | Ý nghĩa |
|---|---|
| Current Work Plane | Tên mặt phẳng đang dùng. Nút Show tô lưới mặt phẳng lên khung nhìn; nút Dissociate tách đối tượng đang chọn khỏi mặt phẳng |
| Name | Chọn theo tên trong danh sách gồm các cao độ, các trục và các mặt phẳng tham chiếu đã đặt tên |
| Pick a plane | Bấm vào một mặt trong mô hình, ví dụ mặt tường, để lấy mặt đó. Phím tắt PK |
| Pick a line… | Bấm vào một đường vẽ sẵn để lấy mặt phẳng mà đường đó đã được vẽ trên |
Danh sách Pick a plane rộng hơn nhiều người tưởng: chọn được mọi mặt có thể ghi kích thước, kể cả mặt của mô hình liên kết và mặt của khối đùn. Hộp thoại này còn hiện thêm mục Pick a new host khi đang chọn một cấu kiện bám mặt phẳng làm việc, theo trang Work Plane Dialog.
Chỗ dễ nhầm nằm ở đây: trong mặt bằng, khung nhìn ba chiều và khung nhìn nháp, Revit tự đặt sẵn. Trong mặt đứng và mặt cắt thì phải tự đặt, nếu không Revit sẽ hỏi ngay khi gọi lệnh. Trang About Work Planes ghi rõ điều đó.
Mặt phẳng làm việc còn quyết định một thứ ít ai ngờ: lệnh Rotate và Mirror trong khung nhìn ba chiều chỉ chạy khi có mặt phẳng làm việc. Mái đùn theo tiết diện cũng cần một mặt phẳng đứng, như trình bày ở bài cách vẽ mái trong Revit.
Mẹo thực tế: trước khi vẽ trong khung nhìn ba chiều, bấm Show ở panel Work Plane. Lưới xanh nhạt hiện ra cho biết mặt phẳng đang dùng. Bám vào lưới ấy được, nhưng không căn và không ghi kích thước tới nó được.
Toạ độ chia sẻ và nhóm lệnh Project Location
Ba điểm gốc của một tệp Revit đã nói kỹ ở bài chèn CAD vào Revit. Phần còn thiếu là nhóm lệnh xử lý toạ độ, nằm ở tab Manage, panel Project Location.
| Lệnh | Làm gì |
|---|---|
| Acquire Coordinates | Lấy hệ toạ độ chia sẻ từ một tệp đang liên kết, thường là bản vẽ trắc đạc. Hướng bắc thật cũng lấy theo |
| Publish Coordinates | Đẩy hệ toạ độ chia sẻ của dự án sang tệp liên kết |
| Reset Shared Coordinates | Trả hệ toạ độ chia sẻ về trạng thái ban đầu |
| Specify Coordinates at Point | Gõ toạ độ thật cho một điểm đã biết, Revit dời điểm trắc đạc theo |
| Report Shared Coordinates | Bấm vào một điểm để đọc toạ độ chia sẻ của nó |
| Relocate Project | Dời toàn bộ dự án so với hệ toạ độ chia sẻ, mô hình không đổi bên trong |
| Rotate True North | Xoay hướng bắc thật; mặt bằng khai True North sẽ xoay theo |
| Mirror Project | Lật cả dự án |
| Rotate Project North | Xoay hướng bắc dự án, tức xoay cả mô hình trên mặt bằng |
Một quy tắc của Autodesk đáng dán lên tường: chỉ lấy toạ độ chia sẻ từ đúng một tệp. Tệp ấy định nghĩa toạ độ cho mọi tệp còn lại. Lấy từ tệp này rồi đẩy sang các tệp kia, chứ đừng để mỗi bên tự khai. Trang About Shared Coordinates nói rõ như vậy, còn trình tự cụ thể thì ở trang Acquire Coordinates.
Nguyên tắc an toàn khi dựng: luôn đặt mô hình sát gốc nội bộ, đừng bao giờ vẽ nhà tại toạ độ thật cách gốc hàng chục kilômét. Toạ độ thật của lô đất gán bằng điểm trắc đạc, không phải bằng cách dời nhà đi.
Làm thử: hộp phạm vi cho một khối nhà dài
Một bài ba mươi phút. Làm trên mô hình đã có tường và lưới trục.
- Mở mặt bằng tầng một. Vào View › Create › Scope Box, bấm hai góc chéo trùm nửa trái công trình.
- Chọn hộp, đặt Name là
PHAN-TRAI, khai Height bằng chiều cao công trình. - Vẽ hộp thứ hai trùm nửa phải, đặt tên
PHAN-PHAI. - Chọn một trục ở nửa trái. Trong Properties, đặt ô Scope Box là
PHAN-TRAIrồi bấm Apply. Quan sát hai đầu trục. - Gán tiếp các trục còn lại của nửa trái. So sánh với trục chưa gán.
- Mở khung nhìn ba chiều, chọn hộp
PHAN-TRAI, kéo tay nắm mặt trên xuống dưới cao độ tầng ba. - Mở mặt bằng tầng bốn. Ghi lại hiện tượng và giải thích bằng nguyên nhân số một ở trên.
- Chọn một trục đã gán, bấm chuột phải rồi chọn Reset to 3D Extents. Ghi lại thay đổi.
- Mở mặt đứng bất kỳ. Gõ RP, vẽ một mặt phẳng tham chiếu, đặt tên
MP-HIEN. - Vẫn ở mặt đứng ấy, vào Work Plane › Set, chọn
MP-HIENtheo tên. Bấm Show và quan sát lưới.
Bước 7 là bước đáng làm kỹ nhất: nó cho thấy bằng mắt vì sao hộp phạm vi lại phụ thuộc mặt phẳng cắt của khung nhìn.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao nút Scope Box mờ, không bấm được?
Nút lệnh chỉ sáng khi đang mở mặt bằng. Còn ô Scope Box trong Properties của trục bị mờ thì thường do trục ấy là trục Multi-Segment, loại không có tham số này.
Hộp phạm vi khác hộp cắt Section Box thế nào?
Hộp phạm vi là đối tượng của dự án, khống chế độ dài trục và cao độ ở mọi khung nhìn. Hộp cắt chỉ cắt hình hiển thị trong đúng một khung nhìn ba chiều.
Gán hộp xong trục biến mất khỏi vài mặt bằng, có phải hỏng không?
Không. Mặt phẳng cắt của những mặt bằng ấy không xuyên qua hộp. Nới chiều cao hộp là trục hiện lại.
Vì sao mặt phẳng tham chiếu của tôi không có trong danh sách chọn mặt phẳng làm việc?
Vì nó chưa được đặt tên. Chọn mặt phẳng, gõ tên vào ô Name trong Properties, danh sách sẽ có ngay.
Nên lấy toạ độ chia sẻ từ mấy tệp?
Đúng một tệp. Tệp đó định nghĩa toạ độ cho cả dự án, rồi đẩy sang các tệp còn lại bằng Publish Coordinates.
Bài viết liên quan
- Lưới trục trong Revit và cao độ — phạm vi 2D, phạm vi 3D và lệnh Propagate Extents
- Chèn CAD vào Revit — ba điểm gốc và năm kiểu đặt vị trí
- Ẩn hiện đối tượng trong Revit — hộp Visibility/Graphics và phạm vi khung nhìn
- Liên kết mô hình Revit — đặt vị trí theo toạ độ chia sẻ giữa các bộ môn