Muốn tự học AutoCAD, khó nhất không phải là thiếu tài liệu mà là tài liệu quá rời rạc: một video chỗ này, một tệp PDF bản 2007 chỗ kia, không biết học lệnh nào trước, lệnh nào sau. Trang này gom các bài hướng dẫn AutoCAD của Viện Tin học Xây dựng thành một lộ trình bảy chặng, từ lúc mở phần mềm lần đầu tới lúc dùng LISP để làm nhanh việc lặp lại.
Mọi bài trong lộ trình được viết sau khi chạy lệnh trên AutoCAD 2027, chép nguyên văn câu nhắc của dòng lệnh, kèm ảnh chụp màn hình và ví dụ trên bản vẽ xây dựng. Đây là bộ tài liệu AutoCAD miễn phí, đọc thẳng trên web, không cần tải sách về. Muốn có người kèm và chấm bài, Viện có khoá AutoCAD cho ngành xây dựng.
Tự học AutoCAD theo thứ tự nào
Học AutoCAD giống học một ngôn ngữ: phải biết cách "nói" với phần mềm trước, rồi mới học từ vựng. Thứ tự dưới đây đi từ nền tảng tới nâng cao; mỗi chặng dùng lại kỹ năng của chặng trước.
| Chặng | Nội dung | Số bài | Học xong làm được |
|---|---|---|---|
| 1 | Giao diện, nhập lệnh, phím tắt, toạ độ | 21 | Gõ lệnh, bắt điểm, vẽ đúng kích thước |
| 2 | Lệnh vẽ | 25 | Dựng hình mặt bằng từ nét cơ bản |
| 3 | Lệnh sửa | 26 | Sửa, sao chép, cắt nối nhanh thay vì vẽ lại |
| 4 | Layer, chữ, kích thước, font | 24 | Bản vẽ đúng quy cách, có chữ tiếng Việt |
| 5 | Block, layout, in và xuất tệp | 18 | In đúng tỉ lệ, xuất PDF, chép sang Word, Excel |
| 6 | Dựng hình 3D | 15 | Dựng khối, cắt, gộp, render |
| 7 | LISP và thư viện | 16 | Tự động hoá việc lặp lại |
Tổng cộng hơn 150 bài. Bảng đầy đủ mọi lệnh, mỗi lệnh kèm lệnh tắt, có ở trang các lệnh trong AutoCAD. Học mất bao lâu và cần máy thế nào có ở bài học AutoCAD mất bao lâu.
Chặng 1: AutoCAD là gì, cài đặt và cách ra lệnh
Chặng đầu trả lời ba câu hỏi: AutoCAD dùng để làm gì, cài thế nào, và nói chuyện với nó ra sao. Đừng bỏ qua phần nhập lệnh và bắt điểm: đây là hai kỹ năng dùng trong mọi lệnh về sau.
- AutoCAD là gì: cẩm nang cho người làm xây dựng
- Cài AutoCAD bản quyền miễn phí cho sinh viên
- Giá bản quyền AutoCAD
- Giao diện CAD
- Cách nhập lệnh trong AutoCAD
- Lệnh tắt trong CAD
- Phím tắt AutoCAD
- Thoát lệnh trong CAD
- Đơn vị trong CAD
- Nhập toạ độ trong CAD
- Bắt điểm trong CAD
- Lệnh F8 và chế độ Ortho
- Lệnh ZOOM trong CAD
- Chọn đối tượng trong CAD
- Lệnh UNDO trong CAD
- Bảng Properties trong CAD
Bài tập tự kiểm: vẽ một hình chữ nhật 6000 × 4500 bằng toạ độ tương đối, rồi đo lại đường chéo bằng lệnh DIST. Kết quả đúng là 7500.
Chặng 2 và 3: lệnh vẽ và lệnh sửa
Chặng 2: các lệnh vẽ
Các lệnh vẽ tạo ra hình. Với bản vẽ kiến trúc, kết cấu, phần lớn thời gian dùng LINE, PLINE, CIRCLE, RECTANG, OFFSET và HATCH.
- Vẽ đường thẳng trong CAD
- Polyline trong CAD
- Đường tròn trong CAD
- Vẽ cung tròn trong CAD
- Vẽ hình chữ nhật trong CAD
- Vẽ hình elip trong CAD
- Vẽ đa giác trong CAD
- Lệnh spline trong CAD
- Vẽ đường song song trong CAD
- Vẽ mũi tên trong CAD
- Vẽ đám mây trong CAD
- Lệnh hatch trong CAD
Bài tập tự kiểm: vẽ mặt bằng một phòng 4200 × 3600, tường dày 220 bằng OFFSET, rồi tô vật liệu tường bằng HATCH.
Chặng 3: các lệnh sửa
Vẽ nhanh là nhờ sửa giỏi: người vẽ lâu năm hiếm khi vẽ lại, họ sao chép rồi sửa. Nắm chắc chặng này là bản vẽ nhanh lên rõ rệt.
- Lệnh move trong CAD
- Lệnh copy trong CAD
- Lệnh xoay trong CAD
- Lệnh scale trong CAD
- Lệnh mirror trong CAD
- Lệnh array trong CAD
- Lệnh trim trong CAD
- Lệnh extend trong CAD
- Lệnh break trong CAD
- Lệnh nối nét trong CAD
- Fillet: bo tròn góc trong CAD
- Chamfer: vát góc trong CAD
- Lệnh stretch trong CAD
- Lệnh explode trong CAD
- Lệnh xoá trong CAD
Bài tập tự kiểm: từ phòng ở chặng 2, dùng MIRROR và ARRAY dựng một dãy bốn phòng đối xứng, rồi TRIM chỗ tường giao nhau.
Chặng 4: layer, chữ, kích thước và font
Chặng này biến hình vẽ thành bản vẽ kỹ thuật: có layer đúng quy cách, có chữ, có kích thước. Riêng chữ tiếng Việt cần chú ý font, vì font SHX chuẩn không có dấu.
- Layer trong CAD
- Linetype trong CAD
- Nét in trong CAD
- Chữ trong CAD
- Thêm font chữ vào CAD và gõ tiếng Việt
- Dim trong CAD
- Chỉnh dimstyle trong CAD
- Các lệnh ghi kích thước còn lại
- Tính diện tích trong CAD
- Đo khoảng cách trong CAD
Bài tập tự kiểm: tạo ba layer TUONG, DIM, TEXT với màu và bề dày nét riêng, ghi kích thước dãy phòng bằng một kiểu dim tỉ lệ 1:100, và đặt tên phòng có dấu tiếng Việt.
Chặng 5: block, layout, in và xuất tệp
Học xong chặng này là giao được bản vẽ: dùng block cho ký hiệu lặp lại, dàn trang trên layout, in đúng tỉ lệ và xuất PDF.
- Block trong CAD
- Sửa block trong CAD
- Block động trong CAD
- Block thuộc tính trong CAD
- Xref trong CAD
- Layout trong CAD
- Cách in trong AutoCAD
- Lưu CAD sang PDF
- Copy CAD sang Word
- Xuất CAD sang Excel
- Chuyển CAD đời cao về đời thấp
- Làm nhẹ bản vẽ CAD
Người mới làm nghề còn cần đọc được bản vẽ người khác gửi: xem cách đọc bản vẽ xây dựng và ký hiệu bản vẽ xây dựng.
Chặng 6: dựng hình 3D
Phần 3D đi theo trình tự: dựng khối cơ bản hoặc đùn từ mặt bằng, rồi cắt, trừ, gộp, xoay khung nhìn để kiểm tra, cuối cùng gán vật liệu và render.
- Vẽ khối 3D trong CAD
- Lệnh extrude trong CAD
- Lệnh revolve trong CAD
- Lệnh gộp khối trong CAD
- Lệnh đục lỗ trong CAD 3D
- Lệnh xoay 3D trong CAD
- Render AutoCAD
Chặng 7: LISP và lập trình
LISP là các lệnh tự viết, nạp bằng APPLOAD, làm những việc lặp lại mà lệnh gốc không có. Bộ LISP của Viện viết lại toàn bộ, mã nằm ngay trong bài và có tệp tải về.
- Lệnh APPLOAD: nạp LISP
- Thư viện LISP CAD
- LISP cắt dim
- LISP dim nhanh
- LISP dóng thẳng hàng dim
- LISP sửa nhiều text và dim
- LISP đánh số thứ tự
- LISP in hàng loạt
- LISP thống kê thép
- LISP xuất toạ độ
- Nhập toạ độ từ Excel vào AutoCAD
- LISP tính tổng chiều dài
- LISP tính diện tích hatch
- LISP xử lý block hàng loạt
- LISP xử lý chữ hàng loạt
- Lập trình AutoCAD tiết kiệm bao nhiêu giờ
Tài liệu AutoCAD tải về miễn phí
Các tệp dưới đây đi kèm bài hướng dẫn tương ứng; tải về là dùng được ngay trên máy.
| Tệp | Dùng để | Bài hướng dẫn |
|---|---|---|
Bộ LISP của Viện (lisp-iic.zip) | Nạp một lần, có đủ các LISP trong chặng 7 | Thư viện LISP CAD |
Thư viện hatch (hatch-iic.zip) | Mẫu tô vật liệu cho bản vẽ xây dựng | Thư viện hatch CAD |
Kiểu đường nét (iic.lin) | Nét trục, nét khuất, nét cắt | Thư viện linetype |
Bộ font tiếng Việt (bo-font-cad-tieng-viet-iic.zip) | Font SHX và font TCVN3, VNI còn thiếu | Thêm font chữ vào CAD |
Thư viện block thuộc tính (.dwg) | Block tên phòng, trục, cao độ có thuộc tính | Block thuộc tính |
Ký hiệu bản vẽ xây dựng (.pdf) | Tra cứu ký hiệu khi đọc bản vẽ | Ký hiệu bản vẽ xây dựng |
Sách AutoCAD, giáo trình AutoCAD: nên dùng gì
Nhiều người tìm sách AutoCAD hay giáo trình AutoCAD dạng PDF. Nhiều giáo trình PDF lưu hành trên mạng viết cho các bản cũ, như AutoCAD 2007 hay 2018. Vài điều nên cân nhắc khi chọn tài liệu tự học AutoCAD:
| Nguồn | Điểm mạnh | Điểm cần lưu ý |
|---|---|---|
| Giáo trình PDF bản cũ | Có sẵn, đọc không cần mạng | Giao diện và lệnh có thể khác bản đang dùng |
| Trợ giúp chính thức của Autodesk | Đầy đủ mọi lệnh, cập nhật theo phiên bản | Tiếng Anh, viết như từ điển chứ không theo lộ trình |
| Lộ trình trên trang này | Tiếng Việt, theo bản 2027, có ví dụ xây dựng và tệp tải về | Đọc trên web, cần kết nối mạng |
Cách dùng hiệu quả là đi theo lộ trình trên trang này như một cuốn sách tự học AutoCAD, và tra trợ giúp của Autodesk khi cần tìm hiểu sâu một lệnh. Mỗi bài trong lộ trình đều ghi rõ lệnh tắt, vị trí trên ribbon và câu nhắc nguyên văn, nên đối chiếu với trợ giúp tiếng Anh rất dễ.
Câu hỏi thường gặp
Tự học AutoCAD có được không?
Được, nếu học theo thứ tự và thực hành trên bản vẽ thật. Lộ trình bảy chặng trên trang này đi từ nhập lệnh tới LISP, mỗi chặng có bài tập tự kiểm.
Nên học lệnh nào trước?
Cách nhập lệnh, bắt điểm và toạ độ ở chặng 1, rồi tới LINE, PLINE, OFFSET, TRIM. Danh sách 21 lệnh chỉ cần gõ một chữ có ở trang các lệnh trong AutoCAD.
Có tài liệu AutoCAD miễn phí không?
Có. Toàn bộ các bài trong lộ trình đọc miễn phí trên web, cùng các tệp tải về như bộ LISP, thư viện hatch, linetype, font tiếng Việt và block thuộc tính.
Học bản AutoCAD nào?
Các bài viết trên AutoCAD 2027. Sinh viên có thể dùng bản quyền giáo dục miễn phí theo hướng dẫn ở chặng 1.
Tự học xong có cần đi học không?
Tự học đủ để vẽ được. Học có người kèm giúp sửa thói quen sai sớm và làm quen quy cách hồ sơ thật; Viện có khoá AutoCAD cho ngành xây dựng 13 buổi.